A-tỳ-đạt-ma Đại Tỳ-bà-sa Luận · Quyển 161

Việt dịch

QUYỂN 161

LUẬN VỀ ĐẮC (Phần 5)

Vị tương ưng Tĩnh lự thứ nhất, tiến vào (nhập) nên nói là Vị, hay
là rời ra (xuất) nên nói là Vị? Cho đến nói rộng ra.
Hỏi: Vì sao soạn ra phần luận này?
Đáp: Bởi vì muốn làm cho người hoài nghi có được quyết định, đó
là trong luận Phẩm Loại Túc nói.
Hỏi: “Tĩnh lự thứ nhất là thế nào?
Đáp: Sắc-Thọ-Tưởng-Hành-Thức thiện do Tĩnh lự thứ nhất thâu
nhiếp.
Hỏi: Cho đến Tĩnh lự thứ tư là thế nào?
Đáp: Sắc-Thọ-Tưởng-Hành-Thức thi ện do Tĩnh lự thứ tư thâu
nhiếp.” Đừng khiến cho nảy sinh nghi ngờ Tĩnh lự chỉ là thiện như vậy,
muốn hiển bày về Tĩnh lự không phải chỉ là thiện, cho nên soạn ra phần
luận này, bởi vì Tĩnh lự bao gồm thiện-nhiễm ô và vô phú vô ký.
Hỏi: Vị tương ưng Tĩnh lự thứ nhất, tiến vào (nhập) nên nói là Vị,
hay là rời khỏi (xuất) nên nói là Vị?
Đáp: Đối với Vị chủ động (năng vị) thì nên nói là tiến vào, đối với
Vị thụ động (sở vị) thì nên nói là rời khỏi.
Hỏi: Cho đến Vị tương ưng Phi tưởng phi phi tưởng xứ, tiến vào
nên nói là Vị, hay là rời khỏi nên nói là Vị?
Đáp: Đối với Vị chủ động thì nên nói là tiến vào, đối với Vị thụ
động thì nên nói là rời khỏi.
Trong này, Ái gọi là Vị, Tam-ma-địa gọi là Tĩnh lự thứ nhất…, tức
là Ái tương ưng, các Tam-ma-địa gọi là Vị tương ưng Tĩnh lự-Vô sắc.
Hỏi: Vì sao chỉ nói tương ưng với Ái chứ không phải là phiền não
khác?
Đáp: Bởi vì là ý của người soạn luận muốn như vậy, cho đến nói
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 161 181  
www.daitangkinh.org  
rộng ra.
Hỏi: Có người nói: Cũng nên nói đến phiền não khác, nghĩa là nên
nói “Hữu thân kiến tương ưng Tĩnh lự thứ nhất, tiến vào nên nói là giữ
lấy (thủ) ngã-ngã sở, hay là rời khỏi nên nói là giữ lấy ngã-ngã sở?
Đáp: Đối với chủ động giữ lấy (năng thủ) nên nói là tiến vào, đối
với thụ động giữ lấy (sở thủ) nên nói là rời khỏi.
Hỏi: Nói rộng ra cho đến Vô minh tương ưng Tĩnh lự thứ nhất, tiến
vào nên nói là ngu, hay là rời khỏi nên nói là ngu?
Đáp: Đối với ngu chủ động (năng ngu) nên nói là tiến vào, đối
với ngu thụ động (sở ngu) nên nói là rời khỏi; cho đến Phi tưởng phi phi
tưởng xứ nói cũng như vậy.” Mà không đưa ra cách nói này thì nên biết
là nghĩa này có khác.
Có người nói: Trong này, nêu ra Ái  làm cửa ngõ, khiến cho biết
phiền não khác cũng vậy.
Có người nói: Trong này, nói đến tương tự, đó là Ái tương tự với
Định chứ không phải là phiền não khác. Nguyên cớ thế nào? Bởi vì
Định đối với sở duyên lưu chuyển nối tiếp nhau, Ái cũng như vậy.
Lại nữa, Định đối với sở duyên xe m xét kỹ càng mà giữ lấy, Ái
cũng như vậy.
Lại nữa, Định đối với sở duyên buộc tâm không rời xa, Ái cũng
như vậy.
Lại nữa, Định đối với sở duyên thâu nhiếp tiếp nhận mà chuyển,
Ái cũng như vậy.
Lại nữa, Định có thể nuôi lớn  các căn tăng thêm đại chủng, Ái
cũng như vậy. Các phiền não khác không có tướng này, cho nên không
nói đến tương ưng.
Hỏi: Vị là Ái chứ không phải là những Tĩnh lự, không nên nói là
tiến vào, bởi vì đối với Định có nói là tiến vào; những Tĩnh lự là Định
chứ không phải là Ái, không nên nói là Vị, bởi vì đối với Ái có nói là
Vị. Tại sao hai pháp lại cùng có được tên gọi của nhau?
Đáp: Bởi vì hai pháp này lần lượt chuyển đổi tương ưng, lại cùng
có được tên gọi thì có gì sai? Nghĩa là Định và Ái tương ưng cho nên
cũng có thể gọi là Vị, Ái và Định tương ưng cho nên cũng có thể nói là
tiến vào.
Trong này, tiến vào-rời khỏi có năm loại:
1. Địa.
2. Hành tướng.
3. Sở duyên.
182 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
4. Tâm khác loại.
5. Sát-na.
Địa tiến vào-rời khỏi, đó là Tĩnh lự thứ nhất Đẳng vô gián, lúc
Tĩnh lự thứ hai hiện rõ ở trước mắt, gọi  là tiến vào Tĩnh lự thứ hai, rời
khỏi Tĩnh lự thứ nhất; cho đến Vô sở hữu xứ Đẳng vô gián, lúc Phi
tưởng phi phi tưởng xứ hiện rõ ở trước mắt, gọi là tiến vào Phi tưởng phi
phi tưởng xứ, rời khỏi Vô sở hữu xứ. Như tiến vào-rời khỏi tùy thuận với
thứ tự, như vậy tiến vào-rời khỏi ngược lại với thứ tự, và tiến vào-rời
khỏi-vượt qua tùy thuận-ngược lại với thứ tự cũng như vậy.
Hành tướng tiến vào-rời khỏi, đó là hành tướng Vô thường Đẳng
vô gián, lúc hành tướng Khổ hiện rõ ở trước mắt, gọi là tiến vào hành
tướng Khổ, rời khỏi hành tướng Vô thường. Những hành tướng khác
cũng như vậy.
Sở duyên tiến vào-rời khỏi, đó la ø Định duyên với Sắc Đẳng vô
gián, lúc Định duyên với Thọ hiện rõ ở trước mắt, gọi là tiến vào Định
duyên với Thọ, rời khỏi Định duyên với Sắc. Định duyên với pháp khác
cũng như vậy.
Tâm khác loại tiến vào-rời khỏi, đ ó là tâm của cõi Dục Đẳng vô
gián, lúc tâm của cõi Sắc hoặ c là tâm không hệ thuộc hiện rõ ở trước
mắt, gọi là tiến vào tâm của cõi Sắc hoặc la ø tâm không hệ thuộc, rời
khỏi tâm của cõi Dục . Tâm của cõi Sắc… nói cũng như vậy. Như tâm
của cõi Dục…, tâm Học… cũng như vậy, tâm thiện… khác tùy theo thích
hợp cũng như vậy.
Sát-na tiến vào-rời khỏi, đó là sa ùt-na thứ nhất Đẳng vô gián, lúc
sát-na thứ hai hiện rõ ở trước mắt, gọi là tiến vào sát-na thứ hai, rời khỏi
sát-na thứ nhất. Sát-na khác cũng như vậy.
Trong năm loại tiến vào-rời khỏi, ở đây dựa vào sát-na tiến vào-
rời khỏi mà soạn luận.
Đối với Vị chủ động nên nói là tiến vào, đối với Vị thụ động nên
nói là rời khỏi. Có người đưa ra ca ùch nói này: Trong này nói Vị tương
ưng Định, lúc lưu chuyển nối tiếp nha u hiện rõ ở trước mắt, đều dùng
sát-na trước làm Vị thụ động bởi vì là sở duyên, sát-na sau làm Vị chủ
động bởi vì là năng duyên.
Đối với Vị chủ động nên nói là tiến vào, nghĩa là những sát-na
sau, lúc Vị tương ưng Tĩnh lự-Vô sắc hiện rõ ở trước mắt, gọi là đối với
Vị chủ động đã tiến vào, cho nên đối với  phần vị đã khởi lên mới trở
thành Vị chủ động.
Đối với Vị thụ động nên nói là rời khỏi, nghĩa là những sát-na
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 161 183  
www.daitangkinh.org  
trước, lúc Vị tương ưng Tĩnh lự-Vô sắc đa õ tàn lụi mất đi, gọi là đối với
Vị thụ động đã rời khỏi, cho nên đối với phần vị đã diệt đi mới trở thành
Vị thụ động.
Hỏi: Ái tương ưng Định có thể duyên với ba đời, vì sao chỉ nói là
duyên với quá khứ?
Đáp: Có người nói: Đây là dựa va øo phần nhiều mà nói, nghĩa là
pháp của loài hữu tình vốn như vậy, bởi vì phần nhiều duyên với cảnh
thuận đã từng thọ nhận mà sinh ra Vị của Ái.
Có người nói: Định quá khứ ở trong sự nối tiếp nhau đã làm nhiều
lợi ích, Định hiện tại từ đó mà khởi lên theo đuổi lưu luyến sinh ra Ái.
Có người nói: Trong này dựa vào Định tiến vào-rời ra mà làm
thành hỏi-đáp, Định vị lai chưa gọi là tiến vào-rời ra, Định hiện tại gọi
là tiến vào-chưa gọi là r ời ra, Định quá khứ gọi la ø tiến vào đã rời ra.
Nay muốn hiển bày về phần vị đã rời ra mà sinh Ái, cho nên chỉ nói là
duyên với quá khứ.
Có Sư khác nói: Trong này nói Định thanh tịnh(tịnh định) không
gián đoạn khởi lên Vị tương ưng Định, Định thanh tịnh làm Vị thụ động
bởi vì là sở duyên; Vị tương ưng Định là Vị chủ động bởi vì là năng
duyên. Còn lại nói như trước.
Lời bình: Nên biết cách nói thứ nhất là hợp lý, bởi vì trong này
tiến vào-rời khỏi đều dựa theo Vị và Định mà soạn luận.
Các Vị tương ưng Tĩnh lự thứ nhất đều là hữu phú vô ký   chăng?
Cho đến nói rộng ra.
Hỏi: Vì sao soạn ra phần luận này?
Đáp: Văn trước chỉ nói đến Ái tương ưng Định, nay muốn hiển
bày về Định cũng tương ưng với những phiền não khác, cho nên soạn
ra phần luận này.
Hỏi: Các Vị tương ưng Tĩnh lự thứ nhất đều là hữu phú vô ký
chăng? Giả sử hữu phú vô ký thì Tĩnh lự thứ nhất đều là Vị tương ưng
chăng?
Đáp: Các Vị tương ưng Tĩnh lự thứ nhất đều là hữu phú vô ký. Có
lúc hữu phú vô ký mà Tĩnh lự thứ nhất không phải là Vị tương ưng, đó
là trừ ra Ái, còn lại phiền não khác hiện rõ trước mắt.
Hỏi: Cho đến các Vị tương ưng Phi tưởng phi phi tưởng xứ đều là
hữu phú vô ký chăng? Giả sử hữu phú vô ký thì Phi tưởng phi phi tưởng
xứ đều là Vị tương ưng chăng?
Đáp: Các Vị tương ưng Phi tưởng phi phi tưởng xứ đều là hữu phú
vô ký. Có lúc hữu phú vô ký mà Phi tưởng phi phi tưởng xứ không phải
184 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
là Vị tương ưng, đó là trừ ra Ái, còn  lại phiền não khác hiện rõ trước
mắt.
Trong này, Vị tương ưng Tĩnh lự-Vô sắc đều là hữu phú vô ký, bởi
vì có thể ngăn cản Thánh đạo và gia hạnh của Thánh đạo, cho nên gọi
là hữu phú; không dẫn đến quả dị thục , cho nên gọi là vô ký. Còn lại
phiền não khác, đó là Kiến-Nghi-Mạn-Vô minh. Những phiền não này
cùng với Tĩnh lự-Vô sắc không nhi ễm ô, lần lượt chuyển đổi nối tiếp
nhau mà hiện rõ ở trước mắt, khiến cho Sư Du-già gọi là Ái của Tĩnh lự
trên, Kiến của Tĩnh lự trên, Nghi của Tĩnh lự trên, Mạn của Tĩnh lự trên;
cũng có nghĩa tương ưng cùng những Triền-Tùy phiền não-Cấu khác,
nhưng bởi vì phiền não mạnh hơn cho nên chỉ nói đến phiền não.
Hỏi: Có thể có lúc không tiến vào Tĩnh lự thứ nhất, mà tiến vào
Tĩnh lự thứ hai chăng?
Đáp: Tiến vào.
Hỏi: Cho đến có thể có lúc không tiến vào Vô sở hữu xứ, mà tiến
vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ chăng?
Đáp: Tiến vào.
Hỏi: Vì sao soạn ra phần luận này?
Đáp: Bởi vì muốn làm cho người  nghi có được quyết định. Như
luận Phẩm Loại Túc nói: “Thứ nha át, đó là tùy thuận theo thứ tự, bởi
vì trong chuỗi liên hợp nối tiếp nhau, s ố ấy làm thứ nhất. Lại nữa, tùy
thuận theo thứ tự, bởi vì trong chuỗi liên hợp nối tiếp nhau, lúc tiến
vào các Định thì pháp này là đầu tiên.” Trong các kinh cũng nói chín
Định theo thứ tự. Có người sinh ra nghi ngờ như vậy: Nếu không tiến
vào Tĩnh lự thứ nhất…, thì không có thể tiến vào Tĩnh lự thứ hai… Nay
muốn làm cho người ấy sinh ra cách hiểu quyết định, không tiến vào
Tĩnh lự thứ nhất…, cũng có thể tiến vào Tĩnh lự thứ hai…, cho nên soạn
ra phần luận này.
Hỏi: Có thể có lúc không tiến vào Tĩnh lự thứ nhất, mà tiến vào
Tĩnh lự thứ hai chăng?
Đáp: Tiến vào. Thế nào là tiến vào ? Đó là từ Định Vị chí, hoặc
là Tĩnh lự trung gian, hoặc là Cận phần Tĩnh lự thứ hai, hoặc là Tĩnh lự
thứ hai, hoặc là Cận phần Tĩnh lự thứ ba, hoặc là Tĩnh lự thứ ba, hoặc là
Tĩnh lự thứ tư Đẳng vô gián, Tĩnh lự thứ hai hiện rõ ở trước mắt.
Trong này có người nói: Tâm thiện của cõi Dục Đẳng vô gián, chỉ
có thể tiến vào Định Vị chí.
Có người nói: Cũng có thể tiến vào Tĩnh lự thứ nhất.
Có người nói: Cũng có thể tiến vào Tĩnh lự trung gian.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 161 185  
www.daitangkinh.org  
Tôn giả Tăng-già-phiệt-tô nói rằng: “Cũng có thể tiến vào Tĩnh
lự thứ hai, như người vượt qua Định, từ Tĩnh lự thứ nhất Đẳng vô gián,
vượt qua Tĩnh lự thứ hai, tiến vào Tĩnh lự thứ ba. Như vậy cũng thuận
theo từ tâm thiện của cõi Dục Đẳng vô gián, vượt qua Tĩnh lự thứ nhất,
tiến vào Tĩnh lự thứ hai.”
Cách nói này không hợp lý, bởi vì tâm thiện của cõi Dục không
phải là tâm của Định, cho nên không thể nào nói là thế lực của tâm ấy
giống như tâm của các Định.
Hỏi: Có thể có lúc không tiến vào Tĩnh lự thứ hai, mà tiến vào
Tĩnh lự thứ ba chăng?
Đáp: Tiến vào.
Hỏi: Thế nào là tiến vào?
Đáp: Đó là từ Tĩnh lự thứ nhất, hoặc là Cận phần Tĩnh lự thứ ba,
hoặc là Tĩnh lự thứ ba, hoặc là Cận phần Tĩnh lự thứ tư, hoặc là Tĩnh lự
thứ tư, hoặc là Không vô biên xứ.
Có người nói: Cũng từ Cận phần Tĩ nh lự thứ hai Đẳng vô gián,
Tĩnh lự thứ ba hiện rõ ở trước mắt.
Hỏi: Có thể có lúc không tiến vào  Tĩnh lự thứ ba, mà tiến vào
Tĩnh lự thứ tư chăng?
Đáp: Tiến vào. Thế nào là tiến vào? Đó là từ Tĩnh lự thứ hai, hoặc
là Cận phần Tĩnh lự thứ tư, hoặc là Tĩnh lự thứ tư, hoặc là Cận phần
Không vô biên xứ, hoặc là Không vô bi ên xứ, hoặc là Thức vô biên
xứ.
Có người nói: Cũng từ Cận phần Tĩnh lự thứ ba Đẳng vô gián,
Tĩnh lự thứ tư hiện rõ ở trước mắt.
Hỏi: Như vậy cho đến có thể có lúc không tiến vào Vô sở hữu xứ,
mà tiến vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ chăng?
Đáp: Tiến vào. Thế nào là tiến vào? Đó là từ Thức vô biên xứ,
hoặc là Cận phần Phi tưởng phi phi tưởng xứ, hoặc là Phi tưởng phi phi
tưởng xứ.
Có người nói: Cũng từ Cận phần Vô sở hữu xứ Đẳng vô gián, Phi
tưởng phi phi tưởng xứ hiện rõ ở trước mắt.
Trong này ngăn chặn sát-na, không ngăn chặn nối tiếp nhau,
không ngăn chặn phần vị, không ngăn chặn Chúng đồng phần, không
ngăn chặn từ vô thỉ đến nay. Nghĩa là sát-na trước tiến vào Định này,
không tiến vào Định kia, bởi vì không phải là những sát-na khác cũng
chưa từng tiến vào, cho nên đối với  nối tiếp nhau… ở đây không ngăn
chặn. Dựa vào nghĩa lý này nên biết cũng có ngăn chặn hai-ngăn chặn
186 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
ba, cho đến ngăn chặn bảy.
Hỏi: Có thể có lúc không tiến va øo Tĩnh lự thứ nhất-thứ hai, mà
tiến vào Tĩnh lự thứ ba chăng?
Đáp: Tiến vào. Đó là dựa vào Định Vị chí, lìa nhiễm của cõi Dục
cho đến lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ hai, mạng chung sinh đến Tĩnh lự thứ
ba, hoặc là từ địa trên chết đi sinh đến Tĩnh lự thứ ba, ngay nơi ấy Tĩnh
lự thứ ba hiện rõ ở trước mắt.
Hỏi: Cho đến có thể có lúc không tiến vào bốn Tĩnh lự-ba Vô sắc,
mà tiến vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ chăng?
Đáp: Tiến vào. Đó là dựa vào Định Vị chí, lìa nhiễm của cõi Dục
cho đến lìa nhiễm của Vô sở hữu xứ, mạng chung sinh đến Phi tưởng
phi phi tưởng xứ, ngay nơi ấy Định của Phi tưởng phi phi tưởng xứ hiện
rõ ở trước mắt.
Đây là dựa vào ngăn chặn sát-na cho đến ngăn chặn Chúng đồng
phần, không ngăn chặn từ vô thỉ đến nay. Nói đến điều ấy có lúc cũng
không ngăn chặn Chúng đồng phần, hoặc là cũng không ngăn chặn
phần vị, nghĩa cũng không có gì trái ngược, thuận theo nói như trước.
Hỏi: Có thể có lúc không tiến va øo Tĩnh lự thứ nhất, mà sinh đến
cõi Phạm Thế chăng?
Đáp: Sinh đến.
Hỏi: Cho đến có thể có lúc không tiến vào Phi tưởng phi phi tưởng
xứ, mà sinh đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ chăng?
Đáp: Sinh đến.
Hỏi: Vì sao soạn ra phần luận này?
Đáp: Bởi vì muốn làm cho người  nghi có được quyết định. Như
trong kinh nói: “Trước ở nơi này tiến vào Định, sau được sinh vào nơi
ấy…” Có người sinh ra nghi ngờ: Cần phải tiến vào Định của nơi ấy thì
mới được sinh vào nơi ấy. Bởi vì ca àn phải làm cho mối nghi này được
quyết định, hiển bày tuy không tiến va øo Định của nơi ấy nhưng cũng
được sinh vào nơi ấy, cho nên soạn ra phần luận này.
Hỏi: Nếu như vậy thì kinh nói nên hiểu thế nào?
Đáp: Có những hữu tình trước tiến vào Định của nơi ấy, sau được
sinh vào nơi ấy; có những hữu tình không tiến vào Định của nơi ấy, mà
cũng sinh vào nơi ấy. Trong kinh nói về người tiến vào Định mà sinh
đến nơi ấy, A-tỳ-đạt-ma nói về người không tiến vào Định mà sinh đến
nơi ấy, như vậy thì hai cách nói dễ dàng thông hiểu.
Hỏi: Nếu không tiến vào Định của nơi ấy mà cũng được sinh vào
nơi ấy, thì tại sao Đức Thế Tôn chỉ nói tiến vào Định-sinh vào nơi ấy?
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 161 187  
www.daitangkinh.org  
Đáp: Bởi vì có các ngoại đạo cho rằng Phạm Thiên... không phải
là tu Định mà đạt được, cho nên Đ ức Thế Tôn nói trước ở nơi này tiến
vào Định sau mới sinh vào nơi ấy, khiến cho quyết định tin rằng Quả do
Nhân mà đạt được.
Lại nữa, có các hữu tình đắm say c hút ít dục lạc của hiện tại,
không thích quả lìa dục thù thắng của tương lai, Đức Thế Tôn vì điều ấy
mà chê trách dục lạc-ca ngợi quả lìa dục, hữu tình ấy nghe rồi vui mừng
thỉnh cầu nói về nhân của quả ấy, Đức Phật vì họ mà nói là trước tiến
vào Định của nơi ấy, sau sinh vào nơi ấy.
Lại nữa, có các hữu tình nghe nói về quả lìa dục thù thắng của cõi
trên, không sinh tâm tin hiểu, ý Đức Phật muốn hiển bày nếu có thể tiến
vào Định căn bản của nơi ấy thì hiện tại thọ nhận niềm vui thù thắng,
để biết rằng quả ấy thật là vi diệu thù thắng, cho nên Đức Phật vì họ mà
nói là trước ở nơi này tiến vào Định, sau được sinh vào nơi ấy.
Lại nữa, có Sư Du-già có thể tiến vào Định ấy, tuy thích sinh vào
nơi ấy, mà hiện tại không tiến vào, Đức Phật vì vậy mà nói trước ở nơi
này tiến vào Định, sau mới sinh vào nơi ấy.
Lại nữa, có Sư Du-già tuy cha ùn ngán nỗi khổ của cõi Dục, cầu
niềm vui lìa dục, mà đối với pháp lìa dục lại lười nhác không tu, Đức
Phật vì vậy mà nói trước ở nơi này tiến vào Định, sau sinh vào nơi ấy.
Hỏi: Có thể có lúc không tiến va øo Tĩnh lự thứ nhất, mà sinh đến
cõi Phạm Thế chăng?
Đáp: Sinh đến. Thế nào là sinh đến?  Đó là dựa vào Định Vị chí
lìa nhiễm của cõi Dục, cuối cùng là đạo giải thoát, và sau đó không tiến
vào Tĩnh lự thứ nhất, lúc ấy nếu chưa lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ nhất mà
mạng chung, thì nhất định sẽ sinh đến cõi Phạm Thế; hoặc là ở địa trên
chết đi sinh vào trong cõi trời ấy.
Hỏi: Không khởi lên Định của nơi ấy thì làm sao sinh đến nơi ấy,
bởi vì không có nhân dị thục?
Đáp: Bởi vì nghiệp thuận theo đời kế tiếp thứ hai thọ nhận làm
nhân dị thục, cho nên được sinh đến nơi ấy.
Hỏi: Có thể có lúc không tiến vào Tĩnh lự thứ hai, mà sinh đến cõi
Cực Quang Tịnh chăng?
Đáp: Sinh đến. Thế nào là sinh đến ? Đó là dựa vào Định Vị chí-
Tĩnh lự thứ nhất, Tĩnh lự trung gian, Cận phần Tĩnh lự thứ hai, tùy theo
một nơi lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ nhất, không tiến vào Tĩnh lự thứ hai,
lúc ấy nếu chưa lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ hai mà mạng chung, thì nhất
định sẽ sinh đến cõi Cực Quang Tịnh; hoặc là ở địa trên chết đi sinh vào
188 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
trong cõi trời ấy.
Hỏi: Có thể có lúc không tiến vào Tĩnh lự thứ ba, mà sinh đến cõi
Biến Tịnh chăng?
Đáp: Sinh đến. Thế nào là sinh đến ? Đó là dựa vào Định Vị chí-
Tĩnh lự thứ nhất, Tĩnh lự trung gian, Tĩnh lự thứ hai, Cận phần tĩnh lự
thứ ba, tùy theo một nơi lìa nhiễm c ủa Tĩnh lự thứ hai, không tiến vào
Tĩnh lự thứ ba, lúc ấy nếu chưa lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ ba mà mạng
chung, thì nhất định sẽ sinh đến cõi Bi ến Tịnh; hoặc là ở địa trên chết
đi sinh vào trong cõi trời ấy.
Hỏi: Như vậy cho đến có thể có lúc không tiến vào Phi tưởng phi
phi tưởng xứ, mà sinh đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ chăng?
Đáp: Sinh đến. Thế nào là sinh đến?  Đó là dựa vào Định Vị chí
cho đến Vô sở hữu xứ, tùy theo một nơi lìa nhiễm của Vô sở hữu xứ,
chưa lìa nhiễm của địa trên, không tiến vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ
mà mạng chung, thì nhất định sẽ sinh đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ.
Trong này ngăn chặn sát-na, ngăn chặn nối tiếp nhau, ngăn chặn
phần vị, ngăn chặn Chúng đồng ph ần, không ngăn chặn từ vô thỉ đến
nay.
Nếu đạt được Tĩnh lự thứ nhất chứ không phải là Tĩnh lự thứ hai,
thì lúc ấy mạng chung sinh về nơi nào? Cho đến nói rộng ra.
Hỏi: Vì sao soạn ra phần luận này?
Đáp: Bởi vì muốn làm cho người  nghi có được quyết định. Như
Đức Thế Tôn nói: “Tỳ kheo nên biết! Ta nói dựa vào Tĩnh lự thứ nhất
có thể trừ hết các lậu, dựa vào Tĩnh lự thứ hai cho đến Vô sở hữu xứ có
thể trừ hết các lậu.” Đừng có sinh lòng nghi ngờ là chỉ dựa vào Định căn
bản mới có thể trừ hết các lậu, chứ không phải là Định Vị chí… Bởi vì
làm cho mối nghi này được quyết định, hiển bày dựa vào chín địa đều
có thể trừ hết các lậu, đó là bảy đị a Căn bản-Vị chí-Trung gian, trừ ra
địa Cận phần, tuy không có thể trừ hết mà cũng có thể đoạn dứt, cho
nên soạn ra phần luận này.
Nhưng đạt được có hai loại:
1. Hiện tiền đạt được.
2. Thành tựu đạt được.
Trong này dựa vào hiện tiền đạt được mà soạn luận.
Hỏi: Nếu đạt được Tĩnh lự thứ nhất chứ không phải là Tĩnh lự thứ
hai, thì lúc ấy mạng chung sinh về nơi nào?
Đáp: Hoặc là cõi Phạm Thế, hoặc là cõi Cực Quang Tịnh, hoặc là
cõi Biến Tịnh, hoặc là cõi Quảng Quả, hoặc là Không vô biên xứ, hoặc
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 161 189  
www.daitangkinh.org  
là Thức vô biên xứ, hoặc  là Vô sở hữu xứ, hoặc là Phi tưởng phi phi
tưởng xứ, hoặc là không có nơi chốn.
Đó là hiện tiền đạt được Tĩnh lự thứ nhất chứ không phải là Tĩnh
lự thứ hai, quyết định đã lìa nhiễm c ủa cõi Dục, mà địa trên thì không
nhất định. Trong đó nếu chưa lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ nhất, thì lúc ấy
mạng chung sinh đến cõi Phạm Thế.
Nếu dựa vào Định Vị chí, hoặc là Tĩnh lự thứ nhất, hoặc là Tĩnh lự
trung gian, hoặc là Cận phần Tĩnh lự thứ hai, tùy theo một nơi lìa nhiễm
của Tĩnh lự thứ nhất, cuối cùng là đạo giải thoát, và sau đó không tiến
vào Tĩnh lự thứ hai, chưa lìa nhiễm của  Tĩnh lự thứ hai, lúc ấy mạng
chung sinh đến cõi Cực Quang Tịnh.
Ngay nơi ấy nếu dựa vào Định Vị chí, Tĩnh lự thứ nhất, Tĩnh lự
trung gian, tùy theo một nơi lìa nhi ễm của Tĩnh lự thứ hai, chưa lìa
nhiễm của địa trên, thì lúc ấy mạng chung sinh đến cõi Biến Tịnh.
Nếu vẫn dựa vào ba địa trước, tùy theo một nơi lìa nhiễm của Tĩnh
lự thứ ba, chưa lìa nhiễm của địa trên, thì lúc ấy mạng chung sinh đến
cõi Quảng Quả.
Như vậy cho đến nếu vẫn dựa vào ba địa trước, tùy theo một nơi
lìa nhiễm của Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thì lúc ấy mạng chung không
có nơi sinh đến, bởi vì đã lìa nhiễm của ba cõi.
Hỏi: Nếu đạt được Tĩnh lự thứ ha i chứ không phải là Tĩnh lự thứ
ba, thì lúc ấy mạng chung sinh về nơi nào?
Đáp: Hoặc là cõi Cực Quang Tịnh, hoặc là cõi Biến Tịnh, cho đến
hoặc là Phi tưởng phi phi tưởng xứ, hoặc là không có nơi chốn.
Đó là hiện tiền đạt được Tĩnh l ự thứ hai chứ không phải là Tĩnh
lự thứ ba, quyết định đã lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ nhất, mà địa trên thì
không nhất định. Trong đó nếu chưa lìa nhi ễm của Tĩnh lự thứ hai, thì
lúc ấy mạng chung sinh đến cõi Cực Quang Tịnh.
Nếu dựa vào Định Vị chí, Tĩnh lự thứ nhất, Tĩnh lự trung gian,
Tĩnh lự thứ hai, Cận phần Tĩnh lự thứ ba, tùy theo một nơi lìa nhiễm của
Tĩnh lự thứ hai, không tiến vào Tĩnh lự thứ ba, chưa lìa nhiễm của Tĩnh
lự thứ ba, lúc ấy mạng chung sinh đến cõi Biến Tịnh.
Ngay nơi ấy nếu dựa vào Định Vị chí, Tĩnh lự thứ nhất, Tĩnh lự
trung gian, Tĩnh lự thứ hai, tùy theo  một nơi lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ
ba, chưa lìa nhiễm của địa trên, th ì lúc ấy mạng chung sinh đến cõi
Quảng Quả.
Nếu vẫn dựa vào bốn địa trước, t ùy theo một nơi lìa nhiễm của
Tĩnh lự thứ tư, chưa lìa nhiễm của địa trên, thì lúc ấy mạng chung  sinh
190 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
đến Không vô biên xứ.
Như vậy cho đến nếu vẫn dựa vào bốn địa trước, tùy theo một nơi
lìa nhiễm của Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thì lúc ấy mạng chung không
có nơi sinh đến.
Hỏi: Nếu đạt được Tĩnh lự thứ ba chứ không phải là Tĩnh lự thứ tư,
thì lúc ấy mạng chung sinh về nơi nào?
Đáp: Hoặc là cõi Biến Tịnh, hoặc là cõi Quảng Quả, cho đến hoặc
là Phi tưởng phi phi tưởng xứ, hoặc là không có nơi chốn.
Đó là hiện tiền đạt được Tĩnh l ự thứ ba chứ không phải là Tĩnh
lự thứ tư, quyết định đã lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ hai, mà địa trên thì
không nhất định. Trong đó nếu chưa lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ ba, thì lúc
ấy mạng chung sinh đến cõi Biến Tịnh.
Nếu dựa vào Định Vị chí, cho đến Tĩnh lự thứ ba, tùy theo một
nơi lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ ba, chưa lìa nhiễm của địa trên, thì lúc ấy
mạng chung sinh đến cõi Quảng Quả.
Nếu vẫn dựa vào năm địa trước, t ùy theo một nơi lìa nhiễm của
Tĩnh lự thứ tư, chưa lìa nhiễm của địa trên, thì lúc ấy mạng chung sinh
đến Không vô biên xứ.
Như vậy cho đến nếu vẫn dựa vào năm địa trước, tùy theo một nơi
lìa nhiễm của Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thì lúc ấy mạng chung không
có nơi sinh đến.
Hỏi: Nếu đạt được Tĩnh lự thứ tư chứ không phải là Không vô biên
xứ, thì lúc ấy mạng chung sinh về nơi nào?
Đáp: Hoặc là cõi Quảng Qua û, cho đến hoặc là Phi tưởng phi phi
tưởng xứ, hoặc là không có nơi chốn.
Đó là hiện tiền đạt được Tĩnh lự thứ tư chứ không phải là Không
vô biên xứ, quyết định đã lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ ba, mà địa trên thì
không nhất định. Trong đó nếu chưa lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ tư, thì lúc
ấy mạng chung sinh đến cõi Quảng Quả.
Nếu dựa vào Định Vị chí, cho đến Tĩnh lự thứ tư, tùy theo một
nơi lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ tư, chưa lìa nhiễm của địa trên, thì lúc ấy
mạng chung sinh đến Không vô biên xứ.
Nếu vẫn dựa vào sáu địa trước, tùy theo một nơi lìa nhiễm của
Không vô biên xứ, chưa lìa nhiễm của địa trên, thì lúc ấy mạng chung
sinh đến Thức vô biên xứ.
Như vậy cho đến nếu vẫn dựa vào sáu địa trước, tùy theo một nơi
lìa nhiễm của Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thì lúc ấy mạng chung không
có nơi sinh đến.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 161 191  
www.daitangkinh.org  
Hỏi: Nếu đạt được Không vô biên xứ chứ không phải là Thức vô
biên xứ, thì lúc ấy mạng chung sinh về nơi nào?
Đáp: Hoặc là Không vô biên xứ, cho đến hoặc là không có nơi
chốn.
Đó là hiện tiền đạt được K hông vô biên xứ chứ không phải là
Thức vô biên xứ, quyết định đã lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ tư, mà địa trên
thì không nhất định. Trong đó nếu chưa  lìa nhiễm của Không vô biên
xứ, thì lúc ấy mạng chung sinh đến Không vô biên xứ.
Nếu dựa vào Định Vị chí, cho đến Không vô biên xứ, tùy theo một
nơi lìa nhiễm của Không vô biên xứ, chưa lìa nhiễm của địa trên, thì lúc
ấy mạng chung sinh đến Thức vô biên xứ.
Như vậy cho đến nếu vẫn dựa vào bảy địa trước, tùy theo một nơi
lìa nhiễm của Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thì lúc ấy mạng chung không
có nơi sinh đến.
Hỏi: Nếu đạt được Thức vô biên xứ chứ không phải là Vô sở hữu
xứ, thì lúc ấy mạng chung sinh về nơi nào?
Đáp: Hoặc là Thức vô bi ên xứ, cho đến hoặc là không có nơi
chốn.
Đó là hiện tiền đạt được Thức vô biên xứ chứ không phải là Vô sở
hữu xứ, quyết định đã lìa nhiễm của Không vô biên xứ, mà địa trên thì
không nhất định. Trong đó nếu chưa lìa nhiễm của Thức vô biên xứ, thì
lúc ấy mạng chung sinh đến Thức vô biên xứ.
Nếu dựa vào Định Vị chí, cho đến Thức vô biên xứ, tùy theo một
nơi lìa nhiễm của Thức vô biên xứ, chưa lìa nhiễm của địa trên, thì lúc
ấy mạng chung sinh đến Vô sở hữu xứ.
Như vậy cho đến nếu vẫn dựa vào tám địa trước, tùy theo một nơi
lìa nhiễm của Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thì lúc ấy mạng chung không
có nơi sinh đến.
Hỏi: Nếu đạt được Vô sở hữu xứ chứ không phải là Phi tưởng phi
phi tưởng xứ, thì lúc ấy mạng chung sinh về nơi nào?
Đáp: Hoặc là Vô sở hữu xứ, cho đến hoặc là không có nơi chốn.
Đó là hiện tiền đạt được Vô s ở hữu xứ chứ không phải là Phi
tưởng phi phi tưởng xứ, quyết định đã lìa nhiễm của Thức vô biên xứ,
mà địa trên thì không nhất định. Trong đó nếu chưa lìa nhiễm của Vô sở
hữu xứ, thì lúc ấy mạng chung sinh đến Vô sở hữu xứ.
Nếu dựa vào Định Vị chí, cho đến  Vô sở hữu xứ, tùy theo một
nơi lìa nhiễm của Vô sở hữu xứ, chưa lìa nhiễm của địa trên, thì lúc ấy
mạng chung sinh đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ.
192 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
Nếu vẫn dựa vào chín địa trước, tùy theo một nơi lìa nhiễm của
Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thì lúc  ấy mạng chung không có nơi sinh
đến.
Dựa vào nghĩa lý này nên biết cũng có đạt được hai-đạt được ba,
cho đến đạt được bảy. Ngăn chặn c ũng như vậy, lý lẽ trả lời không có
gì khác nhau cho nên không nói đầy đủ.
Hỏi: Nếu đạt được tâm thiện của cõi Dục chứ không phải là Tĩnh
lự thứ nhất, tại sao trong này không hỏi, thì lúc ấy mạng chung sinh về
nơi nào? Có người nói: Cũng cần phải nói (Nếu đạt được tâm thiện của
cõi Dục chứ không phải là Tĩnh lự thứ nhất, thì lúc ấy mạng chung sinh
về nơi nào?
Đáp: Hoặc là cõi Dục, hoặc là cõi Phạm Thế, cho đến hoặc là Phi
tưởng phi phi tưởng xứ, hoặc là không có nơi chốn. Đó là hiện tiền đạt
được tâm thiện của cõi Dục chứ không phải là Tĩnh lự thứ nhất, lúc ấy
quyết định ở cõi Dục, mà lìa nhiễm thì không nhất định, nghĩa là lúc ấy
nếu chưa lìa nhiễm của cõi Dục, th ì mạng chung sinh trở lại cõi Dục.
Nếu dựa vào Định Vị chí lìa nhiễm c ủa cõi Dục, cuối cùng là đạo giải
thoát, và sau đó không tiến vào Tĩnh lự thứ nhất, chưa lìa nhiễm của
Tĩnh lự thứ nhất, thì lúc ấy mạng  chung sinh đến cõi Phạm Thế. Ngay
nơi ấy nếu dựa vào Định Vị chí, lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ nhất, chưa lìa
nhiễm của địa trên, thì lúc ấy mạng chung sinh đến cõi Cực Quang Tịnh.
Cho đến nếu dựa vào Định Vị chí, lìa nhiễm của Vô sở hữu xứ, chưa
lìa nhiễm của địa trên, thì lúc ấy mạng chung sinh đến Phi tưởng phi
phi tưởng xứ. Nếu dựa vào Định Vị chí, lìa nhiễm của Phi tưởng phi phi
tưởng, thì lúc ấy mạng chung không có nơi sinh đến.) Nên đưa ra cách
nói này, mà không nói đến thì nên biết là nghĩa này có khác.
Có người nói: Không cần phải hỏi-đa ùp về cõi Dục, bởi vì đây là
Định Uẩn, chủ yếu hỏi-đáp về Định va ø quả của Định, cõi Dục không
phải là Định-không phải là quả của Định, vì thế cho nên không nói
đến.
Hỏi: Đạt được Tĩnh lự thứ nhất chứ không phải là Tĩnh lự thứ hai…,
lúc ấy mạng chung cũng sinh vào c õi Dục…, tại sao trong này không
nói?
Đáp: Có người nói: Cũng cần phải nói lúc ấy sinh vào tất cả các
địa dưới, mà không nói đến thì nên biết là nghĩa này có khác.
Có người nói: Đây là Định Uẩn, chủ yếu hiển bày về sinh vào địa
của Định, nếu nói sinh vào địa dưới thì có lỗi sinh vào cõi Dục là địa
không phải Định, vì thế cho nên không nói.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 161 193  
www.daitangkinh.org  
Có người nói: Trong này nói về người đạt được các Định mà chết
rồi sinh ra, những người sinh vào địa dưới thì lui sụt rời bỏ các Định, vì
vậy không nói đến.
Hỏi: Những người sinh vào địa trên, vào lúc mạng chung cũng rời
bỏ các Định, tại sao lại nói đến?
Đáp: Những người sinh vào địa trên, tuy có sự rời bỏ mà vẫn gọi
là thắng tiến, huống là có sự đạt được hay sao? Những người sinh vào
địa dưới, tuy có sự đạt được mà vẫn gọi là lui sụt, huống là có sự rời bỏ
hay sao? Đây là Định Uẩn, chủ yếu hiển bày về thắng tiến, vì thế cho
nên không nói đến.
Hỏi: Trong kinh chỉ nói dựa vào Tĩ nh lự thứ nhất cho đến Vô sở
hữu xứ có thể trừ hết các lậu, vì sao bi ết là có dựa vào Định Vị chí và
Tĩnh lự trung gian trừ hết các lậu?
Đáp: Đức Thế Tôn nói có ba Ta m-ma-địa có thể trừ hết các lậu,
đó là có Tầm-có Tứ, không có Ta àm-chỉ có Tứ, không có Tầm-không
có Tứ.
Kinh khác lại nói: “Tĩnh lự thứ nhất gọi là có Tầm-có Tứ, Tĩnh lự
thứ hai trở lên gọi là không có Tầm-không có Tứ.” Nếu không có Tĩnh
lự trung gian thì lại nói loại nào gọi là không có Tầm-chỉ có Tứ? Vì vậy
biết là có dựa vào Tĩnh lự trung gian trừ hết các lậu.
Lại trong kinh nói: “Đức Phật bảo với Tỳ kheo: Ta không nói là
chỉ dựa vào có Tầm-có Tứ, Ly sinh hỷ lạc, Tĩnh lự thứ nhất, trú đầy
đủ…, lìa bỏ pháp ác bất thiện của cõi Dục có thể trừ hết các lậu, nhưng
do Tuệ-Kiến cũng có thể trừ hết các lậu.” Kinh này là nói rõ có dựa
vào Định Vị chí để trừ hết các lậu. Vả lại, Thánh giả chưa lìa nhiễm cõi
Dục, chưa đạt được Tĩnh lự mà thấy rõ Thánh đế, nếu không có Định
Vị chí thì dựa vào đâu mà có thể khởi lên Thánh đạo vĩnh viễn đoạn
trừ các lậu? Vì vậy cho nên biết là có dựa vào Định Vị chí để trừ hết
các lậu.
Hỏi: Sao không nói chính là Tĩnh lự thứ nhất… có thể trừ hết các
lậu mà nói là dựa vào?
Đáp: Có người nói: Tĩnh lự có người trước đó đã từng đạt được,
nếu Đức Thế Tôn nói Tĩnh lự thứ nhất… có thể trừ hết các lậu, thì người
không biết gì sẽ cho rằng đạt được Tĩnh lự đều đã trừ hết các lậu. Vì
thế cho nên Đức Phật nói dựa vào Tĩnh lự…, khởi lên đạo vô lậu mới có
thể trừ hết các lậu.
Có người nói: Các Định chỉ là Xa-ma-tha, cần phải là Tỳ-bát-xá-
na thì mới có thể trừ hết các lậu, cho nên nói là dựa vào Định thuận theo
194 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
cần phải phát khởi Tuệ.
Có người nói: Các Định phần nhiều là đã từng đạt được, đừng có
lưu luyến giữ lấy không muốn tiến tu, cho nên nói là dựa vào Định tiến
lên cầu đạo thù thắng không nên sinh tâm chấp trước.
Hỏi: Như trong kinh nói: “Phi tưởng phi phi tưởng xứ đi cùng với
tu Niệm đẳng giác chi.” Kinh khác lại nói: “Cho đến Tưởng Định có
thể đích thực thông đạt, có thể phân rõ thánh chỉ.” Kinh trước cũng nói
“Dựa vào Tĩnh lự thứ nhất cho đến Vô sở hữu xứ, có thể trừ hết các
lậu.” Hai cách nói như vậy không phải là trái ngược nhau hay sao? Đáp:
Kinh thứ nhất nói là có thể dẫn dắt phát khởi, hai kinh sau nói tức là dựa
vào kinh ấy. Vả lại, kinh thứ nhất nói đến phương tiện, hai kinh sau nói
đến thành tựu đầy đủ.
Hỏi: Nếu như vậy thì tại sao nói là đi cùng?
Đáp: Thanh đi cùng(câu) cũng chuyển đối với nghĩa trước-sau.
Như Đức Thế Tôn nói: “Vua Mạn-đà-đa khởi lên Tưởng này đi cùng thì
lập tức đọa lạc.” Kinh khác lại nói: “Khởi lên Tưởng này đi cùng, các
hữu tình ấy lập tức chết đi.” Những kinh này đều là trước-sau mà nói
Thanh đi cùng, tu Niệm đẳng giác chi nên biết cũng như vậy.
Hỏi: Nếu pháp là Tĩnh lự thứ nha át làm nhân, thì pháp ấy là quả
của Tĩnh lự thứ nhất chăng? Giả sử pháp là quả của Tĩnh lự thứ nhất, thì
pháp ấy không có nhân của Tĩnh lự thứ nhất chăng?
Đáp: Các pháp là Tĩnh lự thứ nhất làm nhân, pháp ấy là quả của
Tĩnh lự thứ nhất. Có pháp là quả của Tĩnh lự thứ nhất, mà pháp ấy
không phải là Tĩnh lự thứ nhất làm nhân, đó là đoạn Kiết của ba cõi, và
quả của Tĩnh lự thứ nhất. Phẩm ta âm Thông quả của cõi Dục, cho đến
Tĩnh lự thứ tư cũng cần phải đưa ra cách hỏi-đáp này, đối với Định Vô
sắc chỉ cần nói đến đoạn Kiết.
Hỏi: Những người rời bỏ tâm của địa Tĩnh lự thứ nhất, đạt được
tâm của địa Tĩnh lự thứ hai, đều diệt mất tâm của địa Tĩnh lự thứ nhất,
khởi lên tâm của địa Tĩnh lự thứ hai chăng?
Đáp: Nên làm thành bốn câu phân biệt:
Câu thứ nhất, đó là dựa vào Định Vị  chí, hoặc là Tĩnh lự trung
gian, hoặc là Cận phần Tĩnh lự thứ hai, lìa nhiễm của cõi Phạm Thế,
không tiến vào địa Căn bản, lúc bấy gi ờ rời bỏ tâm nhiễm ô của địa
Tĩnh lự thứ nhất, đạt được tâm không nhiễm ô của địa Tĩnh lự thứ hai,
mà không phải là tâm kia diệt mất-tâm này khởi lên.
Câu thứ hai, đó là không phải lúc lìa nhiễm theo thứ tự tiến   vào
Định.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 161 195  
www.daitangkinh.org  
Câu thứ ba, đó là lúc từ Tĩnh lự thứ nhất chết đi, sinh vào Tĩnh lự
thứ hai.
Câu thứ tư, đó là trừ ra những tướng trước.
Hỏi: Những người rời bỏ tâm của địa Tĩnh lự thứ hai, đạt được tâm
của địa Tĩnh lự thứ nhất, đều diệt mất tâm của địa Tĩnh lự thứ hai, khởi
lên tâm của địa Tĩnh lự thứ nhất chăng?
Đáp: Nên làm thành bốn câu phân biệt:
Câu thứ nhất, đó là lúc khởi lên Triền của cõi Dục mà lui sụt Tĩnh
lự thứ hai.
Câu thứ hai, đó là lúc tiến vào Định theo thứ tự ngược lại.
Câu thứ ba, đó là lúc sinh ra.
Câu thứ tư, đó là trừ ra những tướng trước.
Hỏi: Những người rời bỏ phiền não của địa Tĩnh lự thứ nhất, lúc
ấy đạt được pháp thiện của địa Tĩnh lự thứ hai chăng?
Đáp: Nên làm thành bốn câu phân biệt:
Câu thứ nhất, đó là dựa vào Định Vị chí, hoặc là Tĩnh lự thứ nhất,
Tĩnh lự trung gian, tiến vào Kiến đạo trong bốn tâm.
Câu thứ hai, đó là lúc dựa vào Tĩ nh lự thứ hai-thứ ba-thứ tư tiến
vào Kiến đạo, và lúc Thánh giả lìa nhiễm của bảy địa trên.
Câu thứ ba, đó là lúc lìa nhiễm của Tĩnh lự thứ nhất.
Câu thứ tư, đó là trừ ra những tướng trước.
Hỏi: Những người rời bỏ công đức của địa Tĩnh lự thứ hai, lúc ấy
mang lấy phiền não của địa Tĩnh lự thứ nhất chăng?
Đáp: Nên làm thành bốn câu phân biệt:
Câu thứ nhất, đó là lúc lui sụt đối trị của địa trên, và công đức của
địa trên mà địa Tĩnh lự thứ hai đã tu.
Câu thứ hai, đó là lúc ở địa trên c hết đi, sinh vào cõi Dục và cõi
Phạm Thế.
Câu thứ ba, đó là lúc ở cõi Cực  Quang Tịnh chết đi, sinh vào cõi
Dục và cõi Phạm Thế, và lúc khởi lên phiền não của địa dưới mà lui sụt
Tĩnh lự thứ hai.
Câu thứ tư, đó là trừ ra những tướng trước.
Đối với những Định khác, tùy theo sự thích hợp cũng cần phải đưa
ra cách hỏi-đáp này để phân biệt.


„
196 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 


LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA