A-tỳ-đạt-ma Đại Tỳ-bà-sa Luận · Quyển 169

Việt dịch

SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 169 311  
www.daitangkinh.org  


LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA

QUYỂN 169

LUẬN VỀ NHHIẾP (Phần 4)

Hỏi: Có thể có thành tựu Vị tương ưng của bốn Tĩnh lự, không
phải là Tịnh, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Có, đó là Ái cõi  Dục chưa hết, bởi vì  lúc ấy đối với pháp
thiện vốn có của bốn Tĩnh lự đều chưa đạt được, cho nên không có
Tịnh-Vô lậu, chính vì điều này cho nên thành tựu Vị tương ưng của bốn
Tĩnh lự.
Hỏi: Có thể có thành tựu Tị nh của bốn Tĩnh lự, không phải là Vị
tương ưng, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Có, đó là dị sinh sinh ở cõi  Dục-Phạm Thế, Ái cõi Sắc đã
hết. Bởi vì dị sinh cho nên không có Vô lậu, bởi vì Ái cõi Sắc đã hết cho
nên không có Vị tương ưng. Bởi vì sinh ở cõi Dục-Phạm Thế, Ái cõi Sắc
đã hết, cho nên thành tựu Tịnh của bốn Tĩnh lự.
Hỏi: Có thể có thành tựu Vô lậu của bốn Tĩnh lự, không phải là Vị
tương ưng, không phải là  Tịnh chăng?
Đáp: Có, đó là Thánh giả sinh ở cõi Vô sắc. Bởi vì Thánh giả sinh
ở cõi ấy cho nên thành tựu Vô lậu của bốn Tĩnh lự, chính vì sinh ở cõi
ấy cho nên không có Vị tương ưng-Tịnh.
Hỏi: Nếu Ái cõi Sắc đã hết dựa vào Định Vị chí, Tĩnh lự thứ nhất,
Tĩnh lự trung gian tiến vào Chánh ta ùnh ly sinh, hoặc là luyện căn làm
Kiến chí, lúc ấy đạt được quả rồi không khởi lên đạo của quả thù thắng,
mạng chung sinh vào cõi Vô sắc, lúc ấy đều không thành tựu Vô lậu của
ba Tĩnh lự trên, vì sao nói là bốn?
Đáp: Có người nói: Bởi vì đây là dựa vào người từ từ đạt được quả
mà nói, chứ không dựa vào điều gì khác.
Có người nói: Người ấy tiến vào Chánh tánh ly sinh đạt được quả
Bất hoàn rồi, chắc chắn khởi lên đạo của quả thù thắng mà tu Vô   lậu
312 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
của bốn Tĩnh lự, sau đó mới si nh lên địa trên. Nếu không như vậy thì
phải có Thánh giả sinh đến cõi Qu ảng Quả trở lên sẽ không thành tựu
Lạc căn. Nếu như vậy thì trái với pha àn Thập Môn đã nói về Tín thắng
giải luyện căn làm Kiến chí.
Có người nói: Lúc ấy đạt được quả  rồi cũng chắc chắn khởi lên
đạo của quả thù thắng mà tu Vô lậu của bốn Tĩnh lự, sau đó mạng chung
sinh đến cõi Vô sắc.
Có người nói: Lúc ấy luyện căn th ì cũng tu Vô lậu của Tĩnh lự
trên, cho nên không có lỗi.
Hỏi: Có thể có thành tựu Tịnh-Vô lậu của bốn Tĩnh lự, không phải
là Vị tương ưng chăng?
Đáp: Có, đó là Thánh giả sinh ở c õi Dục-Phạm Thế, Ái cõi Sắc
đã hết.
Hỏi: Nếu Ái cõi Sắc đã hết, dựa vào Định Vị chí, tiến vào Chánh
tánh ly sinh, thì trong mười lăm tâm không thành tựu Vô lậu của Tĩnh
lự, đến Đạo loại trí chỉ thành tựu một, ngay lúc ấy cho đến dựa vào Tĩnh
lự thứ ba tiến vào Chánh tánh ly sinh, trong mười sáu tâm chỉ thành tựu
ba, vì sao nói là bốn?
Đáp: Có người nói: Trong này dựa vào người từ từ đạt được quả
lìa nhiễm mà nói.
Có người nói: Lúc ấy đạt được quả rồi không bao lâu chắc chắn
khởi lên đạo của quả thù thắng hiện rõ trước mắt mà tu Vô lậu của Tĩnh
lự trên, vì vậy đối với thời gian mười sáu tâm tuy chưa thành tựu, mà
chắc chắn sẽ đạt được cho nên cũng nói đến thành tựu.
Hỏi: Có thể có thành tựu hai hoặc ba Tĩnh lự khác chăng?
Đáp: Không có, đó là bởi vì thành tựu Vị tương ưng của bốn Tĩnh
lự, thì chắc chắn không thành tựu bốn Tịnh-bốn Vô lậu.
Hỏi: Có thể có lúc không thành tựu Vị tương ưng của bốn Tĩnh lự,
chứ không phải là Tịnh, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Có, đó là Thánh giả sinh ở cõi Dục-Phạm Thế, Ái cõi Sắc
đã hết. Câu này giải thích như câu thứ sáu trong phần thành tựu trước
đây.
Hỏi: Có thể có lúc không tha ønh tựu Tịnh của bốn Tĩnh lự, chứ
không phải là Vị tương ưng, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Không có.
Hỏi: Có thể có lúc không thành tựu Vô lậu của bốn Tĩnh lự, chứ
không phải là Vị tương ưng, không phải là Tịnh chăng?
Đáp: Không có. Hai câu này giải thích như câu thứ tư-thứ năm vốn
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 169 313  
www.daitangkinh.org  
không có trong phần thành tựu trước đây.
Hỏi: Có thể có lúc không tha ønh tựu Vị tương ưng -Tịnh của bốn
Tĩnh lự, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Có, đó là Thánh giả sinh ở cõi Vô sắc. Câu này giải thích
như câu thứ ba trong phần thành tựu trước đây.
Hỏi: Có thể có lúc không thành tựu Vị tương ưng-Vô lậu của bốn
Tĩnh lự, chứ không phải là Tịnh chăng?
Đáp: Có, đó là dị sinh sinh ở cõi Dục-Phạm Thế, Ái cõi Sắc đã
hết. Câu này giải thích như câu thứ hai trong phần thành tựu trước đây.
Hỏi: Có thể có lúc không thành tựu Tịnh-Vô lậu của bốn Tĩnh lự,
không phải là Vị tương ưng chăng?
Đáp: Có, đó là Ái cõi  Dục chưa hết. Câu na øy giải thích như câu
thứ nhất trong phần thành tựu trước đây.
Hỏi: Có thể có lúc không thành tựu Vị tương ưng-Tịnh-Vô lậu của
bốn Tĩnh lự chăng?
Đáp: Có, đó là dị sinh sinh ở cõi Vô sắc. Bởi vì dị sinh cho nên
không có Vô lậu của bốn Tĩnh lự, bởi vì sinh ở cõi Vô sắc cho nên
không có Vị-Tịnh của bốn Tĩnh lự.
Hỏi: Có thể có thành tựu Vị tương ưng của bốn Vô sắc, không phải
là Tịnh, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Có, đó là Ái cõi Sắc chưa hết, bởi vì lúc ấy đối với pháp
thiện vốn có của bốn Vô sắc đều chưa đạt được, cho nên không có Tịnh-
Vô lậu, chính vì điều này cho nên thành tựu Vị tương ưng của bốn Vô
sắc.
Hỏi: Có thể có thành tựu Tịnh-Vô lậu của bốn Vô sắc, không phải
là Vị tương ưng chăng?
Đáp: Có, đó là A-la-hán sinh ở cõi Dục-Sắc và Không vô biên xứ.
A-la-hán cho nên không có Vị tương ưng, sinh ở địa ấy cho nên thành
tựu đầy đủ bốn Tịnh-ba Vô lậu.
Hỏi: Có thể có thành tựu pháp khác chăng?
Đáp: Không có.
Trong này, không có câu thứ hai, ch ỉ thành tựu bốn Tịnh, bởi vì
chắc chắn có Vô lậu-Vị tùy theo một, hoặc là cả hai; không có câu thứ
ba, chỉ thành tựu ba Vô lậu, bởi vì chắc chắn có Tịnh; không có câu thứ
tư, thành tựu bốn Vị-Tịnh chứ không pha ûi là Vô lậu, và không có câu
thứ năm, thành tựu bốn Vị- ba Vô lậu chứ không phải là Tịnh, bởi vì lúc
thành tựu bốn Vị thì chắc chắn không thành tựu bốn Tịnh hoặc là ba Vô
lậu. Chính vì nghĩa này, cho nên không có câu thứ bảy.
314 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
Hỏi: Có thể có lúc không thành tựu Vị tương ưng của bốn Vô sắc,
chứ không phải là Tịnh, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Có, đó là A-la-hán sinh ở cõi Dục-Sắc và Không vô biên xứ.
Câu này giải thích như câu thứ sáu trong phần thành tựu trước đây.
Hỏi: Có thể có lúc không thành tựu Tịnh-Vô lậu của bốn Vô sắc,
không phải là Vị tương ưng chăng?
Đáp: Có, đó là Ái cõi Sắc chưa hết. Câu này giải thích như câu thứ
nhất trong phần thành tựu trước đây.
Hỏi: Có thể có lúc không thành tựu pháp khác chăng?
Đáp: Không có.
Trong này, không có chỉ riêng không thành tựu bốn Tịnh, bởi vì
lúc ấy chắc chắn cũng không tha ønh tựu Vô lậu. Không có chỉ riêng
không thành tựu ba Vô lậu, giải thích như câu thứ tư vốn không có trong
phần thành tựu. Không có không thành tựu bốn Vị-Tịnh chứ không phải
là Vô lậu, giải thích như câu thứ ba vốn không có trong phần thành tựu.
Không có không thành tựu bốn Vị- ba Vô lậu chứ không phải là Tịnh,
giải thích như câu thứ hai vốn không có trong phần thành tựu. Không có
tất cả đều không thành tựu, bởi vì ở trong ba tùy theo một hoặc là hai
cho nên chắc chắn thành tựu.
Ở trong thành tựu-không thành tựu của Tĩnh lự-Vô sắc này, đầy
đủ thành tựu thì gọi là thành t ựu, đầy đủ không thành tựu thì gọi là
không phải thành tựu, và đầy đủ không thành tựu thì gọi là không thành
tựu, đầy đủ thành tựu thì gọi là không phải không thành tựu, nên biết.
Hỏi: Có thể có đạt được(đắc) Vị tương ưng của bốn Tĩnh lự, không
phải là Tịnh, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Có, đó là lúc Ái cõi Sắc đã hết, khởi lên Triền của cõi Dục
mà lui sụt; hoặc là lúc ở cõi Vô sắc chết đi sinh vào cõi Dục.
Trong này, lui sụt là bao gồm dị sinh và Thánh giả, hoặc là Học
hay là Vô học lúc khởi lên Triền của cõi ấy, đạt được đầy đủ bốn Vị chứ
không phải là Tịnh-Vô lậu. Sinh vào là chỉ riêng dị sinh ở lúc tiến vào
thai(kiết sinh), đạt được đầy đủ bốn Vị chứ không phải là Tịnh-Vô lậu.
Hỏi: Có thể có đạt được Vô lậu của bốn Tĩnh lự, chứ không phải
là Vị tương ưng, không phải là Tịnh chăng?
Đáp: Có, đó là lúc dựa vào Tĩnh lự thứ tư tiến vào Chánh tánh ly
sinh, hoặc là lúc đạt được quả A-la-hán.
Trong này, lúc tiến vào Chánh tán h ly sinh, đó là lúc Khổ pháp
nhẫn khởi lên, lúc bấy giờ Vô lậu của bốn Tĩnh lự trước đây không có,
mà đạt được không phải là Vị, không phải là Tịnh. Lúc đạt được quả
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 169 315  
www.daitangkinh.org  
A- la-hán, đó là lúc Tận trí khởi lên, lúc bấy giờ Vô lậu của bốn Tĩnh lự
đều xả bỏ, mà đạt đượ c không phải là Vị, không phải là Tịnh. Tuy là
Tịnh của bốn Tĩnh lự, lúc bấy gi ờ cũng có đạt được, nhưng chủng loại
ấy trước đây có mà kh ông xả bỏ, nay chỉ trở lại  đạt được phần ít, đối
với Tịnh của bốn Tĩnh lự không có đạt được một tên gọi, huống là bốn
hay sao?
Có người nói: Đây là dựa vào người  sinh ở cõi Vô sắc đạt được
quả A-la-hán mà nói.
Hỏi: Học luyện căn thì cũng có lúc đối với Vô lậu của bốn Tĩnh lự
đếu xả bỏ mà đạt được, vì sao không nói?
Đáp: Cần phải nói mà không nói  thì nên biết là nghĩa này có
khác.
Có người nói: Trong này sơ lược nêu ra phần đầu và sau để  hiển
bày phần giữa, cho nên không nói đầy đủ.
Có người nói: Lúc ấy đã xả bỏ-đã đạt được đều là chủng loại của
Học, không phải là chủng loại sa i biệt, cho nên không nói đến, vì vậy
cũng không nói đến Vô học luyện căn.
Hỏi: Có thể có đạt được pháp khác chăng?
Đáp: Không có.
Trong này, không có câu thứ hai, chỉ đạt được bốn Tịnh, và không
có câu thứ sáu, đạt được bốn Tịnh-Vô lậu chứ không phải là Vị, bởi vì
không có cùng lúc đạt được bốn Tịnh.
Hỏi: Dựa vào Tĩnh lự thứ tư Kiến đạo là lúc ba Loại trí, và lúc đạt
được quả A-la-hán, lẽ nào không phải là đạt được đầy đủ bốn Tịnh và
Vô lậu hay sao, vì sao không nói?
Đáp: Vào lúc bấy giờ đối với Tịnh của bốn Tĩnh lự đều là trước
đạt được không xả bỏ, nay tuy trở lại  đạt được phần ít, mà vẫn đối với
Tịnh của bốn Tĩnh lự không có đạt được một tên gọi, huống là bốn hay
sao? Vì vậy không nói đến.
Không có câu thứ tư, đạt được bốn Vị-Tịnh chứ không phải là Vô
lậu, và không có câu thứ năm, đạt được bốn Vị-Vô lậu chứ không phải
là Tịnh, bởi vì lúc đạt được bốn Vị thì chắc chắn không đạt được bốn
Tịnh hoặc là bốn Vô lậu. Chính vì nghĩa này, cho nên cũng không có
câu thứ bảy.
Hỏi: Có thể có xả bỏ(xả) Vị  tương ưng của bố n Tĩnh lự, không
phải là Tịnh, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Không có, bởi vì không có cùng lúc lìa nhiễm của bốn địa.
Hỏi: Có thể có xả bỏ Tịnh của bốn Tĩnh lự, không phải là Vị tương
316 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
ưng, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Có, đó là lúc dị sinh đã hết Ái cõi Biến Tịnh, khởi lên Triền
của cõi Dục mà lui sụt; hoặc là lúc ở cõi Dục-Phạm Thế chết đi sinh vào
cõi Vô sắc. Trong này, sinh vào cõi Vô sắc bao gồm dị sinh và Thánh
giả.
Hỏi: Có thể có xả bỏ Tịnh-Vô lậu của bốn Tĩnh lự, không phải là
Vị tương ưng chăng?
Đáp: Có, đó là lúc Thánh giả đa õ hết Ái cõi Biến Tịnh, khởi lên
Triền của cõi Dục mà lui sụt.
Hỏi: Có thể có xả bỏ pháp khác chăng?
Đáp: Không có.
Trong này, không có câu thứ ba, chỉ xả bỏ bốn Vô lậu, bởi vì lúc
lui sụt xả bỏ, hoặc không phải là hoàn toàn xả bỏ, hoặc l úc ấy trở lại
đạt được, hoặc bao gồm xả bỏ Tịnh, đạt được quả lúc xả bỏ vẫn trở lại
đạt được. Không có câu thứ tư-thứ năm-thứ bảy, bởi vì không có cùng
lúc đoạn dứt bốn Vị.
Hỏi: Có thể có đạt được Vị tương ưng của bốn Vô sắc, không phải
là Tịnh, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Có, đó là lúc A-la-hán khởi lên Triền của cõi Dục-Sắc mà
lui sụt, lúc bấy giờ đạt được đầy đủ bốn Vị chứ không phải là Tịnh-Vô
lậu.
Hỏi: Có thể có đạt được Vô lậu của ba Vô sắc, chứ không phải là
Vị tương ưng, không phải là Tịnh chăng?
Đáp: Có, đó là lúc đạt được quả A-la-hán. Giải thích như trong
phần Tĩnh lự trước.
Hỏi: Có thể có đạt được pháp khác chăng? Đáp: Không có.
Trong này, không có câu thứ hai, chỉ đạt được bốn Tịnh, bởi vì
không có cùng lúc đạt được bốn Tịnh. Không có câu thứ tư-thứ năm-
thứ bảy, bởi vì lúc đạt được bốn Vị  thì chắc chắn không đạt được bốn
Tịnh-ba Vô lậu. Không có câu thứ sáu, đạt được bốn Tịnh-ba Vô lậu
chứ không phải là Vị tương ưng, bởi vì vào lúc đạt được ba Vô lậu, tuy
cũng đạt được phần ít của Tịnh, ma ø không gọi là đạt được. Giải thích
đầy đủ như trước.
Hỏi: Có thể có xả bỏ Vị tương ưng của bốn Vô sắc, không phải là
Tịnh, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Không có, bởi vì không có cùng lúc lìa nhiễm của bốn địa.
Hỏi: Có thể có xả bỏ Tịnh của bốn Vô sắc, không phải là Vị tương
ưng, không phải là Vô lậu chăng?
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 169 317  
www.daitangkinh.org  
Đáp: Có, đó là lúc dị sinh đã hết  Ái của Vô sở hữu xứ, khởi lên
Triền của cõi Dục-Sắc mà lui sụt.
Hỏi: Có thể có xả bỏ Tịnh-Vô lậu của bốn Vô sắc, không phải là
Vị tương ưng chăng?
Đáp: Có, đó là lúc Thánh giả đã hết Ái của Vô sở hữu xứ, khởi lên
Triền của cõi Dục-Sắc mà lui sụt.
Hỏi: Có thể có xả bỏ pháp khác chăng? Đáp: Không có.
Trong này, không có câu thứ ba, chỉ xả bỏ ba Vô lậu, nói như
trong phần Tĩnh lự. Không có câu thứ tư-thứ năm-thứ bảy, bởi vì không
có cùng lúc đoạn dứt bốn Vị.
Ở trong đạt được và xả bỏ của Tĩnh lự-Vô sắc này, hoàn toàn đạt
được thì gọi là đạt được, hoàn toàn không đạt được thì gọi là không phải
đạt được, hoàn toàn xả bỏ thì gọi là xả bỏ, hoàn toàn không xả bỏ thì
gọi là không phải xả bỏ, nên biết.
Hỏi: Có thể có lui sụt(thối) Vị tương ưng của bốn Tĩnh lự, không
phải là Tịnh, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Không có, bởi vì có lui sụt đối với pháp công đức chứ không
phải là đối với pháp sai lầm, cũng bởi vì không có cùng lúc xả bỏ bốn
Vị.
Hỏi: Có thể có lui sụt Tịnh c ủa bốn Tĩnh lự, không phải là Vị
tương ưng, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Có, đó là lúc dị sinh đã hết  Ái của cõi Biến Tịnh, khởi lên
Triền của cõi Dục mà lui sụt.
Hỏi: Có thể có lui sụt Tịnh-Vô lậu của bốn Tĩnh lự, không phải là
Vị tương ưng chăng?
Đáp: Có, đó là lúc Thánh giả đa õ hết Ái của cõi Biến Tịnh, khởi
lên Triền của cõi Dục mà lui sụt.
Hỏi: Có thể có lui sụt pháp khác chăng?
Đáp: Không có.
Trong này, không có câu thứ ba, chỉ lui sụt Vô lậu của bốn Tĩnh lự,
hoặc là lui sụt cùng với Tịnh, hoặc là không hoàn toàn lui sụt, hoặc là
lúc lui sụt trở lại đạt được địa ấy. Không có câu thứ tư-thứ năm-thứ bảy,
bởi vì đối với Vị không có lui sụt, không có chỉ lui sụt bốn Vô lậu.
Hỏi: Có thể có lui sụt Vị tương ưng của bốn Vô sắc, không phải là
Tịnh, không phải là Vô lậu chăng?
Đáp: Không có, nói như trước.
Hỏi: Có thể có lui sụt Tịnh của bốn Vô sắc, không phải là Vị tương
ưng, không phải là Vô lậu chăng?
318 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
Đáp: Có, đó là lúc dị sinh đã hết  Ái của Vô sở hữu xứ, khởi lên
Triền của cõi Dục-Sắc mà lui sụt.
Hỏi: Có thể có lui sụt Tịnh-Vô lậu của bốn Vô sắc, không phải là
Vị tương ưng chăng?
Đáp: Có, đó là lúc Thánh giả đã hết Ái của Vô sở hữu xứ, khởi lên
Triền của cõi Dục-Sắc mà lui sụt.
Hỏi: Có thể có lui sụt pháp khác chăng?
Đáp: Không có.
Trong này, không có câu thứ ba, chỉ lui sụt Vô lậu của ba Vô sắc,
hoặc là lui sụt cùng với Tịnh, hoặc  là không phải hoàn toàn lui sụt.
Không có câu thứ tư-thứ năm-thứ bảy, nói như trong phần Tĩnh lự.
Hỏi: Có thể có lui sụt Vô la äu của Tĩnh lự, không phải là Tịnh
chăng?
Đáp: Có, đó là lúc người Học khởi lên Triền cõi Vô sắc mà lui sụt,
bởi vì lúc bấy giờ lui sụt pháp đối trị với Vô lậu của Tĩnh lự, chứ không
phải là Tịnh.
Hỏi: Có thể có lúc không khởi lên Triền cõi Vô sắc, mà lui sụt Vô
lậu của Tĩnh lự, không phải là Tịnh chăng?
Đáp: Có, đó là lúc Vô học luyện căn chưa đến phần vị của đạo
giải thoát thứ chín, không khởi lên phiền não mà lui sụt đạo vô gián-
giải thoát đã đạt được.
Hỏi: Có thể có lúc không khởi l ên Triền, mà lui sụt Vô lậu của
Tĩnh lự, không phải là Tịnh chăng?
Đáp: Có, tức là trước đã nói, và lúc Học luyện căn chưa đến phần
vị Kiến chí, không khởi lên phiền não mà lui sụt đạo vô gián-giải thoát
đã đạt được.
Hỏi: Có thể có lui sụt công đức Vô lậu do bảy địa thâu nhiếp, mà
không phải là Tịnh chăng? Đáp: Có, đó là lúc phần ít lìa nhiễm của Phi
tưởng phi phi tưởng xứ, trở lại khởi lên phẩm Triền đã đoạn của địa ấy
mà lui sụt.
Hỏi: Có thể có chỉ xả bỏ Vô lậu của Tĩnh lự mà đạt được Tịnh-Vô
lậu chăng?
Đáp: Có, đó là lúc đạt được quả A-la-hán.
Hỏi: Có thể có xả bỏ Tịnh-Vô la äu của Tĩnh lự, chỉ đạt được Vô
lậu chăng?
Đáp: Có, đó là lúc A-la-hán khởi  lên Triền cõi Vô sắc mà lui
sụt.
Hỏi: Có thể có Vô lậu của Tĩnh lự đạt được cùng lúc với Tịnh, mà
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 169 319  
www.daitangkinh.org  
xả bỏ riêng biệt chăng?
Đáp: Có, đó là lúc đạt được quả A-la-hán, và lúc dựa vào Tĩnh lự
đạt được quả Bất hoàn, cùng với lúc người Học luyện căn.
Hỏi: Có thể có Tịnh của Tĩnh lự đạt được cùng lúc với Vô lậu, mà
xả bỏ riêng biệt chăng?
Đáp: Có, đó là lúc Thánh giả lìa nhiễm của địa mình, và lúc sinh
vào địa trên.
Hỏi: Có thể có Tịnh-Vô lậu của Tĩnh lự đạt được khác lúc mà xả
bỏ cùng lúc chăng?
Đáp: Có, đó là lúc Thánh giả  lìa nhiễm của địa mình, khởi lên
Triền của địa dưới mà lui sụt.
Hỏi: Có thể có Tịnh-Vô lậu của Tĩ nh lự đạt được cùng lúc và xả
bỏ cùng lúc chăng?
Đáp: Có, đó là lúc Thánh giả đã lìa nhiễm của địa dưới, khởi lên
Triền của địa dưới mà lui sụt.
Như hỏi về Tĩnh lự, như vậy Vô sắc cũng nên theo đây mà hỏi.
Lại nữa, như trước đã nói về Đẳng chí, sơ lược có hai mươi ba loại,
đó là Tĩnh lự có mười hai loại, tức là bốn Vị tương ưng-bốn Tịnh-bốn Vô
lậu; Vô sắc có mười một loại, tức là bốn Vị tương ưng-bốn Tịnh-ba Vô
lậu. Hai mươi ba loại này nếu kiến lập rộng ra thì thành sáu mươi lăm
Đẳng chí, đó là hai mươi ba loại trước cọng thêm bốn Vô lượng, bốn Vô
ngại giải, tám Giải thoát, tám Thắng xứ, mười Biến xứ, sáu Thông, và
sở y của Nguyện trí-Vô tranh.
Hỏi: Sáu mươi lăm loại này, ma áy loại chỉ duyên với địa mình,
mấy loại chỉ duyên với địa dưới, mấy loại duyên với địa mình và địa
dưới, mấy loại duyên với địa mình và địa trên, mấy loại duyên với tất
cả các địa?
Đáp: Mười Đẳng chí chỉ duyên với  địa mình, đó là tám Vị tương
ưng, và Biến xứ của Không-Thức vô biên xứ.
Hai mươi bốn Đẳng chí chỉ duyên với địa dưới, đó là bốn Vô lượng,
ba Giải thoát đầu, tám Thắng xứ, tám Biến xứ trước và Vô tranh; hoặc
có người muốn làm cho Vô tranh duyên với cõi Dục-Sắc, thì trừ ra Vô
tranh.
Bảy Đẳng chí duyên với địa mình và địa dưới, đó là Pháp vô ngại
giải-Từ vô ngại giải và sở y của năm Thông.
Chín Đẳng chí duyên với địa mình và địa trên, đó là Tịnh-Vô lậu
của ba Vô sắc, và Giải thoát của ba Vô sắc dưới, đây là dựa vào duyên
với hữu lậu mà nói.
320 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
Mười hai Đẳng chí duyên với tất cả các địa, đó là Tịnh-Vô lậu của
bốn Tĩnh lự, Nghĩa vô ngại giải, Biện vô ngại giải, Lậu tận thông và sở
y của Nguyện trí. Đây cũng chỉ dựa vào duyên với hữu lậu mà nói. Nếu
bao gồm dựa vào duyên với vô lậu mà nói, thì có hai mươi ba Đẳng chí
duyên với tất cả các địa, đó chính là mười hai loại trước cọng thêm mười
một Vô sắc, đó là Tịnh-Vô lậu của Vô sắc và Giải thoát của Vô sắc.
Hỏi: Nếu Đẳng chí tùy theo dùng Vị  tương ưng của Tĩnh lự nào
làm Nhân, thì dùng loại ấy làm Đẳng vô gián chăng? Giả sử Đẳng chí
tùy theo dùng Vị tương ưng của Tĩnh lự nào làm Đẳng vô gián, thì dùng
loại ấy làm Nhân chăng?
Đáp: Các Đẳng chí tùy theo dùng Vị tương ưng của Tĩnh lự ấy làm
Nhân, thì cũng dùng loại ấy làm Đa úng vô gián. Có lúc Đẳng chí dùng
Vị tương ưng của Tĩnh lự ấy làm Đẳng vô gián, mà không dùng loại ấy
làm Nhân.
Trong đó, nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Tĩnh lự thứ nhất
làm Đẳng vô gián, mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có mười sáu
loại, đó là Tịnh của Tĩnh lự thứ nhất, bốn Vô lượng, hai Giải thoát đầu,
bốn Thắng xứ trước, và sở y của năm Thông.
Nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Tĩnh lự thứ hai làm Đẳng
vô gián, mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có mười bảy loại, đó là
Tịnh của Tĩnh lự thứ hai, bốn Vô lượng, hai Giải thoát đầu, bốn Thắng
xứ trước, sở y của năm Thông, và Tịnh của Tĩnh lự thứ nhất.
Nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Tĩnh lự thứ ba làm Đẳng vô
gián, mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có mười loại, đó là Tịnh của
Tĩnh lự thứ ba, ba Vô lượng, sở y của  năm Thông, và Tịnh của Tĩnh lự
thứ hai.
Nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Tĩnh lự thứ tư làm Đẳng vô
gián, mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có hai mươi ba loại, đó là
Tịnh của Tĩnh lự thứ tư, ba Vô lượng, Tịnh giải thoát, bốn Thắng xứ sau,
tám Biến xứ trước, sở y của năm Thông, và Tịnh của Tĩnh lự thứ ba.
Hỏi: Nếu Đẳng chí tùy theo dùng Vị  tương ưng của Vô sắc nào
làm Nhân, thì dùng loại ấy làm Đẳ ng vô gián chăng? Giả sử Đẳng chí
tùy theo dùng Vị tương ưng của Vô sắc nào làm Đẳng vô gián, thì dùng
loại ấy làm Nhân chăng?
Đáp: Các Đẳng chí tùy theo dùng Vị tương ưng của Vô sắc ấy làm
Nhân, thì cũng dùng loại ấy làm Đa úng vô gián. Có lúc Đẳng chí dùng
Vị tương ưng của Vô sắc ấy làm Đẳng vô gián, mà không dùng loại ấy
làm Nhân.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 169 321  
www.daitangkinh.org  
Trong đó, nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Không vô biên xứ
làm Đẳng vô gián, mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có bốn loại, đó
là Tịnh của Không vô biên xứ, Giải thoa ùt của địa ấy, Biến xứ của địa
ấy, và Tịnh của Tĩnh lự thứ tư.
Nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Thức vô biên xứ làm Đẳng
vô gián, mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có năm loại, đó là Tịnh
của Thức vô biên xứ, Giải thoát của địa ấy, Biến xứ của địa ấy, và Tịnh
của Không vô biên xứ, tức là Giải thoát của địa ấy.
Nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Vô sở hữu xứ làm Đẳng vô
gián, mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có bốn loại, đó là Tịnh của
Vô sở hữu xứ, Giải thoát của địa a áy, và Tịnh của Thức vô biên xứ, tức
là Giải thoát của địa ấy.
Nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Phi tưởng phi phi tưởng xứ
làm Đẳng vô gián, mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có bốn loại, đó
là Tịnh của Phi tưởng phi phi tưởng xứ, Gi ải thoát của địa ấy, và Tịnh
của Vô sở hữu xứ, tức là Giải thoát của địa ấy.
Hỏi: Nếu Đẳng chí tùy theo dùng Tịnh của Tĩnh lự nào làm Nhân,
thì dùng loại ấy làm Đẳng vô gián cha êng? Giả sử Đẳng chí tùy theo
dùng Tịnh của Tĩnh lự nào làm Đẳng vô gián, thì dùng loại ấy làm Nhân
chăng?
Đáp: Các Đẳng chí tùy theo dùng Tịnh của Tĩnh lự ấy làm Nhân,
thì cũng dùng loại ấy làm Đẳng vô gián. Có lúc Đẳng chí dùng Tịnh của
Tĩnh lự ấy làm Đẳng vô gián, mà không dùng loại ấy làm Nhân.
Trong đó, nếu Đẳng chí dùng Tịnh của Tĩnh lự thứ nhất làm Đẳng
vô gián, mà không dùng loại ấy làm Nha ân, thì có sáu loại, đó là Vị
tương ưng-Vô lậu của địa mình, và Tịnh-Vô lậu của Tĩnh lự thứ hai-thứ
ba.
Nếu Đẳng chí dùng Tịnh của Tĩnh lự thứ hai làm Đẳng vô gián,
mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì c ó tám loại, đó là Vị tương ưng-
Vô lậu của địa mình, và Tịnh-Vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất-thứ ba-thứ
tư.
Nếu Đẳng chí dùng Tịnh của Tĩnh l ự thứ ba làm Đẳng vô gián,
mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có mười một loại, đó là Vị tương
ưng-Vô lậu của địa mình, Tịnh-Vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất-thứ hai-thứ
tư và Không vô biên xứ, tức là Giải thoát của địa ấy.
Nếu Đẳng chí dùng Tịnh của Tĩnh lự thứ tư làm Đẳng vô gián, mà
không dùng loại ấy làm Nhân, thì có mười hai loại, đó là Vị tương ưng-
Vô lậu của địa mình, Tịnh-Vô lậu của Tĩnh lự thứ hai-thứ ba và Không-
322 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
Thức vô biên xứ, tức là Giải thoát của địa ấy.
Hỏi: Nếu Đẳng chí tùy theo dùng Tịnh của Vô sắc nào làm Nhân,
thì dùng loại ấy làm Đẳng vô gián cha êng? Giả sử Đẳng chí tùy theo
dùng Tịnh của Vô sắc nào làm Đẳng vô gián, thì dùng loại ấy làm Nhân
chăng?
Đáp: Các Đẳng chí tùy theo dùng Tịnh của Vô sắc ấy làm Nhân,
thì cũng dùng loại ấy làm Đẳng vô gián. Có lúc Đẳng chí dùng Tịnh của
Vô sắc ấy làm Đẳng vô gián, mà không dùng loại ấy làm Nhân.
Trong đó, nếu Đẳng chí dùng Tịnh c ủa Không vô biên xứ làm
Đẳng vô gián, mà không dùng loại ấy la øm Nhân, thì có mười hai loại,
đó là Vị tương ưng-Vô lậu của địa mình, Tịnh-Vô lậu của Tĩnh lự thứ
ba-thứ tư và Thức vô biên xứ-Vô sở hữu xứ, tức là Giải thoát của hai
xứ ấy.
Nếu Đẳng chí dùng Tịnh của Thức vô biên xứ làm Đẳng vô gián,
mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì c ó mười hai loại, đó là Vị tương
ưng-Vô lậu của địa mình, Tịnh-Vô lậu của Tĩnh lự thứ tư và Không vô
biên xứ-Vô sở hữu xứ, tức là Giải t hoát của hai xứ ấy, Tịnh của Phi
tưởng phi phi tưởng xứ, tức là Giải thoát của địa ấy.
Nếu Đẳng chí dùng Tịnh của Vô sở hữu xứ làm Đẳng vô gián, mà
không dùng loại ấy làm Nhân, thì có mười loại, đó là Vị tương ưng-Vô
lậu của địa mình, Tịnh-Vô lậu của  Không-Thức vô biên xứ, tức Giải
thoát của địa ấy, Tịnh của Phi t ưởng phi phi tưởng xứ, tức Giải thoát
của địa ấy.
Nếu Đẳng chí dùng Tịnh của Phi tưởng phi phi tưởng xứ làm Đẳng
vô gián, mà không dùng loại ấy làm Nha ân, thì có bảy loại, đó là Vị
tương ưng của địa mình, và Tịnh-Vô lậu của Thức vô biên xứ-Vô sở hữu
xứ, tức là Giải thoát của hai xứ ấy.
Hỏi: Nếu Đẳng chí tùy theo dùng Vô lậu của Tĩnh lự nào làm
Nhân, thì dùng loại ấy làm Đẳng vô gi án chăng? Giả sử Đẳng chí tùy
theo dùng Vô lậu của Tĩnh lự nào làm Đẳng vô gián, thì dùng loại ấy
làm Nhân chăng?
Đáp: Dựa vào Vô lậu của mỗi một Tĩnh lự đều cần phải làm thành
bốn câu phân biệt.
Dựa vào Vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất làm thành bốn câu phân
biệt:
1. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu c ủa Tĩnh lự thứ nhất làm Nhân
chứ không phải là Đẳng vô gián, loại này có bảy, đó là Vô lậu của Tĩnh
lự thứ tư-ba Vô sắc, và Giải thoát của ba Vô sắc.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 169 323  
www.daitangkinh.org  
2. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của  Tĩnh lự thứ nhất làm Đẳng
vô gián chứ không phải là Nhân, loại này có mười chín, đó là Tịnh của
Tĩnh lự thứ nhất-thứ hai-thứ ba, bốn Vô lượng, hai Giải thoát đầu, bốn
Thắng xứ trước, hai Vô ngại giải, sở y của bốn Thông.
3. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của  Tĩnh lự thứ nhất làm Nhân
cũng là Đẳng vô gián, loại này có bảy, đó là Vô lậu của Tĩnh lự thứ
nhất-thứ hai-thứ ba, hai Vô ngại giả i, sở y của Tha tâm thông-Lậu tận
thông.
4. Có lúc Đẳng chí không dùng Vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất làm
Nhân cũng không phải là Đẳng vô gián, loại này có ba mươi hai, đó là
tám Vị tương ưng-Tịnh của Tĩnh lự thứ tư-bốn Vô sắc, ba Giải thoát, bốn
Thắng xứ sau, mười Biến xứ, sở y của Nguyện trí-Vô tranh.
Dựa vào Vô lậu của Tĩnh l ự thứ hai làm thành bốn câu phân
biệt:
1. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Tĩnh lự thứ hai làm Nhân chứ
không phải là Đẳng vô gián, loại này c ó sáu, đó là Vô la äu của ba Vô
sắc, và Giải thoát của ba Vô sắc.
2. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Tĩnh lự thứ hai làm Đẳng vô
gián chứ không phải là Nhân, loại này có mười chín, đó là Tịnh của bốn
Tĩnh lự, bốn Vô lượng, hai Giải thoát đầu, bốn Thắng xứ trước, Pháp vô
ngại giải, sở y của bốn Thông.
3. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu c ủa Tĩnh lự thứ hai làm Nhân
cũng là Đẳng vô gián, loại này có ta ùm, đó là Vô lậu của bốn Tĩnh lự,
hai Vô ngại giải, sở y của Tha tâm thông-Lậu tận thông.
4. Có lúc Đẳng chí không dùng Vô la äu của Tĩnh lự thứ hai làm
Nhân cũng không phải là Đẳng vô gián, loại này có ba mươi hai, đó là
tám Vị tương ưng-Tịnh của bốn Vô sắc , ba Giải thoát, bốn Thắng xứ
sau, mười Biến xứ, Từ vô ngại giải, sở y của Nguyện trí-Vô tranh.
Dựa vào Vô lậu của Tĩnh lự thứ ba làm thành bốn câu phân biệt:
1. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Tĩnh lự thứ ba làm Nhân chứ
không phải là Đẳng vô gián, loại này có bốn, đó là Vô lậu của Thức vô
biên xứ-Vô sở hữu xứ, tức là Giải thoát của hai xứ ấy.
2. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của  Tĩnh lự thứ ba làm Đẳng vô
gián chứ không phải là Nhân, loại này có mười ba, đó là Tịnh của bốn
Tĩnh lự-Không vô biên xứ, ba Vô lượng, Pháp vô ngại giải, sở y của
bốn Thông.
3. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Tĩnh lự thứ ba làm Nhân cũng
là Đẳng vô gián, loại này có mười một, đó là Vô lậu của bốn Tĩnh  lự-
324 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
Không vô biên xứ, tức là Giải thoát của địa ấy, hai Vô ngại giải, sở y
của Tha tâm thông-Lậu tận thông.
4. Có lúc Đẳng chí không dùng Vô lậu của Tĩnh lự thứ ba làm
Nhân cũng không phải là Đẳng vô gián, loại này có ba mươi tám, đó
là tám Vị tương ưng-Tịnh của ba V ô sắc trên, Hỷ vô lượng, năm Giải
thoát, tám Thắng xứ, mười Biến xứ, Từ vô ngại giải, sở y của Nguyện
trí-Vô tranh.
Dựa vào Vô lậu của Tĩnh lự thứ tư làm thành bốn câu phân biệt:
1. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Tĩnh lự thứ tư làm Nhân chứ
không phải là Đẳng vô gián, loại này c ó ba, đó là Vô lậu của Tĩnh lự
thứ nhất-Vô sở hữu xứ, và Giải thoát của Vô sở hữu xứ.
2. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu cu ûa Tĩnh lự thứ tư làm Đẳng vô
gián chứ không phải là Nhân, loại này có hai mươi tám, đó là Tịnh của
Tĩnh lự thứ hai-thứ ba-thứ tư và Không-Thức vô biên xứ, ba Vô lượng,
Tịnh giải thoát, bốn Thắng xứ sau, tám Biến xứ trước,Pháp vô ngại giải,
sở y của bốn Thông-Nguyện trí-Vô tranh.
3. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Tĩnh lự thứ tư làm Nhân cũng
là Đẳng vô gián, loại này có mười một , đó là Vô lậu của Tĩnh lự thứ
hai-thứ ba-thứ tư và Không-Thức vô bi ên xứ, tức là Giải thoát của địa
ấy, hai Vô ngại giải, sở y của Tha tâm thông-Lậu tận thông.
4. Có lúc Đẳng chí không dùng Vô lậu của Tĩnh lự thứ tư làm
Nhân cũng không phải là Đẳng vô gián, loại này có hai mươi ba, đó là
tám Vị tương ưng-Tịnh của Tĩnh lự thứ nhất-Vô sở hữu xứ và Phi tưởng
phi phi tưởng xứ, Hỷ vô lượng, bốn Giải thoát, bốn Thắng xứ trước, hai
Biến xứ sau, sở y của Từ vô ngại giải.
Hỏi: Nếu Đẳng chí tùy theo dùng V ô lậu của Vô sắc nào làm
Nhân, thì dùng loại ấy làm Đẳng vô gi án chăng? Giả sử Đẳng chí tùy
theo dùng Vô lậu của Vô sắc nào làm Đẳng v ô gián, thì dùng loại ấy
làm Nhân chăng?
Đáp: Dựa vào Vô lậu của mỗi một Vô sắc đều cần phải làm thành
bốn câu phân biệt.
Dựa vào Vô lậu của Không vô biên xứ làm thành bốn câu   phân
biệt:
1. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Không vô biên xứ làm Nhân
chứ không phải là Đẳng vô gián, loại này có ba, đó là Vô lậu của Tĩnh
lự thứ nhất-thứ hai, và sở y của Tha tâm thông.
2. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Không vô biên xứ làm Đẳng
vô gián chứ không phải là Nhân, loại này có sáu, đó là Tịnh của Tĩnh lự
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 169 325  
www.daitangkinh.org  
thứ ba-thứ tư, ba Vô sắc dưới và Biến xứ của Không vô biên xứ.
3. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Không vô biên xứ làm Nhân
cũng là Đẳng vô gián, loại này có mười  một, đó là Vô lậu của Tĩnh lự
thứ ba-thứ tư-ba Vô sắc, và Giải thoát của ba Vô sắc dưới, hai Vô ngại
giải, sở y của Lậu tận thông.
4. Có lúc Đẳng chí không dùng Vô lậu của Không vô biên xứ làm
Nhân cũng không phải là Đẳng vô gia ùn, loại này có bốn mươi lăm, đó
là tám Vị tương ưng-Tịnh của Tĩnh lự thứ nhất-thứ hai-Phi tưởng phi phi
tưởng xứ, bốn Vô lượng, năm Giải thoa ùt, tám Thắng xứ, chín Biến xứ,
hai Vô ngại giải, sở y của bốn Thông-Nguyện trí-Vô tranh.
Dựa vào Vô lậu của Thức vô biên xứ làm thành bốn câu phân
biệt:
1. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Thức vô biên xứ làm   Nhân
chứ không phải là Đẳng vô gián, loại này có bốn, đó là Vô lậu của Tĩnh
lự thứ nhất-thứ hai-thứ ba, và sở y của Tha tâm thông.
2. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu c ủa Thức vô biên xứ làm Đẳng
vô gián chứ không phải là Nhân, loại này có bảy, đó là Tịnh của Tĩnh
lự thứ tư-bốn Vô sắc, Giải thoát của Phi tưởng phi phi tưởng xứ, Biến xứ
của Thức vô biên xứ.
3. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu c ủa Thức vô biên xứ làm Nhân
cũng là Đẳng vô gián, loại này có mười, đó là Vô lậu của Tĩnh lự thứ
tư-ba Vô sắc, và Giải thoát của ba Vô sắc dưới, hai Vô ngại giải, sở y
của Lậu tận thông.
4. Có lúc Đẳng chí không dùng Vô la äu của Thức vô biên xứ làm
Nhân cũng không phải là Đẳng vô gián, loại này có bốn mươi bốn, đó
là tám Vị tương ưng-Tịnh của Tĩnh l ự thứ nhất-thứ hai-thứ ba, bốn Vô
lượng, bốn Giải thoát, tám Thắng xứ, chín Biến xứ, hai Vô ngại giải, sở
y của bốn Thông-Nguyện trí-Vô tranh.
Dựa vào Vô lậu của Vô sở hữu xứ làm thành bốn câu phân biệt:
1. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Vô sở hữu xứ làm Nhân chứ
không phải là Đẳng vô gián, loại na øy có năm, đó là Vô lậu của bốn
Tĩnh lự, và sở y của Tha tâm thông.
2. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu c ủa Vô sở hữu xứ làm Đẳng vô
gián chứ không phải là Nhân, loại na øy có năm, đó là Tịnh của bốn Vô
sắc, và Giải thoát của Phi tưởng phi phi tưởng xứ.
3. Có lúc Đẳng chí dùng Vô lậu của Vô sở hữu xứ làm Nhân cũng
là Đẳng vô gián, loại này có chín, đó là Vô lậu của ba Vô sắc, Giải tho-
át của ba Vô sắc dưới, hai Vô ngại giải, sở y của Lậu tận thông.
326 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
4. Có lúc Đẳng chí không dùng Vô lậu của Vô sở hữu xứ làm
Nhân cũng không phải là Đẳng vô gián, loại này có bốn mươi sáu, đó là
tám Vị tương ưng-Tịnh của bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Giải thoát,
tám Thắng xứ, mười Biến xứ, hai Vô nga ïi giải, sở y của bốn Thông-
Nguyện trí-Vô tranh.
Hỏi: Nếu Đẳng chí tùy theo dùng Vị  tương ưng của Tĩnh lự nào
làm Nhân, thì dùng loại ấy làm Sở duyên chăng? Giả sử Đẳng chí tùy
theo dùng Vị tương ưng của Tĩnh lự nào làm Sở duyên, thì dùng loại ấy
làm Nhân chăng?
Đáp: Các Đẳng chí tùy theo dùng Vị  tương ưng của Tĩnh lự ấy
làm Nhân, thì cũng dùng loại ấy la øm Sở duyên. Có lúc Đẳng chí dùng
Vị tương ưng của Tĩnh lự ấy làm Sở duyên, mà không dùng loại ấy làm
Nhân.
Trong đó, nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Tĩnh lự thứ nhất
làm Sở duyên, mà không phải là Nhân, thì có mười ba loại, đó là Tịnh-
Vô lậu của bốn Tĩnh lự, Nghĩa vô ngại giải, sở y của ba Thông-Nguyện
trí. Hoặc có người muốn làm cho Vô tranh cũng duyên với cõi Sắc, họ
nói là có mười bốn, cọng thêm Vô tranh. Nói như vậy thì cách nói trước
là hợp lý. Như Vị tương ưng của Tĩnh lự thứ nhất, Vị tương ưng của Tĩnh
lự thứ hai-thứ ba-thứ tư cũng như vậy.
Hỏi: Nếu Đẳng chí tùy theo dùng Vị tương ưng của Vô sắc nào
làm Nhân, thì dùng loại ấy làm Sở duyên chăng? Giả sử Đẳng chí tùy
theo dùng Vị tương ưng của Vô sắc nào làm Sở duyên, thì dùng loại ấy
làm Nhân chăng?
Đáp: Các Đẳng chí tùy theo dùng Vị tương ưng của Vô sắc ấy
làm Nhân, thì cũng dùng loại ấy la øm Sở duyên. Có lúc Đẳng chí dùng
Vị tương ưng của Vô sắc ấy làm Sở duyên, mà không dùng loại ấy làm
Nhân.
Trong đó, nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Không vô biên xứ
làm Sở duyên, mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có mười lăm loại,
đó là Tịnh-Vô lậu của bốn Tĩnh lự, Nghĩa vô ngại giải, Lậu tận thông,
sở y của Nguyện trí, Tịnh-Vô lậu của Không vô biên xứ, tức là Giải
thoát-Biến xứ của địa ấy.
Nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng c ủa Thức vô biên xứ làm Sở
duyên, mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có mười tám loại, đó là
Tịnh-Vô lậu của bốn Tĩnh lự, Nghĩa vô ngại giải, Lậu tận thông, sở y
của Nguyện trí, Tịnh-V ô lậu của Không-Thức vô biên xứ, tức là Giải
thoát của địa ấy, Biến xứ của Thức vô biên xứ.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 169 327  
www.daitangkinh.org  
Nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Vô sở hữu xứ làm Sở duyên,
mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có hai mươi loại, đó là Tịnh-Vô
lậu của bốn Tĩnh lự, Nghĩa vô ngại giải, Lậu tận thông, sở y của Nguyện
trí, Tịnh-Vô lậu của ba Vô sắc dưới, và Giải thoát của ba Vô sắc dưới.
Nếu Đẳng chí dùng Vị tương ưng của Phi tưởng phi phi tưởng xứ
làm Sở duyên, mà không dùng loại ấy làm Nhân, thì có hai mươi hai
loại, đó là hai mươi loại trước cọng thêm Tịnh của Phi tưởng phi phi
tưởng xứ, và Giải thoát của địa ấy.


„
328 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 


LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA