A-tỳ-đạt-ma Đại Tỳ-bà-sa Luận · Quyển 168

Việt dịch

QUYỂN 168

LUẬN VỀ NHIẾP (Phần 3)

Nếu thành tựu Tĩnh lự thứ nhất… Cho đến nói rộng ra.
Hỏi: Vì sao soạn ra phần luận này?
Đáp: Vì ngăn chặn ý bác bỏ là không có tánh thành tựu và không
thành tựu, hiển bày về tánh thành tựu và không thành tựu là có thật, cho
nên soạn ra phần luận này.
Hỏi: Nếu thành tựu Tĩnh lự thứ nhất…, thì lúc ấy đối với bốn Tĩnh
lự…, mấy thành tựu, mấy không thành tựu?
Đáp: Nếu thành tựu Tĩnh lự thứ nha át, thì lúc ấy đối với bốn Tĩnh
lự, hoặc là một-hai-ba-bốn.
Một, đó là Ái của cõi Phạm T hế chưa hết, đây chính là dị sinh-
Thánh giả sinh vào cõi Dục và cõi  Phạm Thế. Nếu sinh ở cõi Dục, thì
đối với Tĩnh lự thứ nhất chỉ có lìa  nhiễm đạt được, cho nên thành tựu.
Nếu sinh ở cõi Phạm Thế, thì đối với Tĩnh lự thứ nhất, có lúc lìa nhiễm
đạt được, có lúc sinh ra đạt được, cho nên thành tựu; lúc ấy Ái của cõi
Phạm Thế chưa hết, cho nên không thành tựu ba Tĩnh lự trên.
Hai, đó là Ái của cõi Phạm Thế đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết, đây chính là dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và
Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang Tị nh. Nếu sinh ở cõi Dục, thì đối với
hai Tĩnh lự đầu chỉ có lìa nhiễm đạt được, cho nên thành tựu. Nếu sinh
ở cõi Phạm Thế, thì đối với Tĩnh lự thứ nhất, có lúc lìa nhiễm đạt được,
có lúc sinh ra đạt được, cho nên thành tựu; đối với Tĩnh lự thứ hai chỉ có
lìa nhiễm đạt được, cho nên thành tựu. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh,
thì đối với Tĩnh lự thứ nhất chỉ thành tựu vô lậu chứ không phải là hữu
lậu, bởi vì vượt qua địa thì xả bỏ; đối với Tĩnh lự thứ hai chỉ có lìa nhiễm
đạt được, cho nên thành tựu. Lúc ấy Ái của cõi Cực Quang Tịnh chưa
hết, cho nên không thành tựu hai Tĩnh lự trên.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 168 295  
www.daitangkinh.org  
Ba, đó là Ái của cõi Cực Quang Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết, đây chính là dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và
Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang Tịnh-Biến Tịnh. Nếu sinh ở cõi Dục,
thì đối với ba Tĩnh lự sau chỉ có lìa nhiễm đạt được, cho nên thành tựu.
Nếu sinh ở cõi Phạm Thế, thì đối với Tĩnh lự thứ nhất, có lúc lìa nhiễm
đạt được, có lúc sinh ra đạt được, cho nên thành tựu; đối với Tĩnh lự thứ
hai-thứ ba chỉ có lìa nhiễm đạt được, cho nên thành tựu. Nếu sinh ở cõi
Cực Quang Tịnh, thì đối với Tĩnh lự thứ nhất chỉ thành tựu vô lậu; đối
với Tĩnh lự thứ hai-thứ ba chỉ có lìa nhiễm đạt được, cho nên thành tựu.
Nếu sinh ở cõi Biến Tịnh, thì đối với  hai Tĩnh lự đầu chỉ thành tựu vô
lậu; đối với Tĩnh lự thứ ba chỉ có lìa nhiễm đạt được, cho nên thành tựu.
Lúc ấy Ái của cõi Biến Tịnh chưa hết, cho nên không thành tựu Tĩnh
lự thứ tư.
Bốn, đó là Ái của cõi Biến Tịnh đã hết, đây chính là dị sinh-Thánh
giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang
Tịnh, cho đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Nếu sinh ở cõi Dục, thì đối
với bốn Tĩnh lự đều chỉ có lìa nhiễm đạt được, cho nên thành tựu. Nếu
sinh ở cõi Phạm Thế, thì đối với Tĩnh l ự thứ nhất, có lúc lìa nhiễm đạt
được, có lúc sinh ra đạt được, cho nên thành tựu; đối với ba Tĩnh lự trên
chỉ có lìa nhiễm đạt được, cho nên thành tựu. Nếu sinh ở cõi Cực Quang
Tịnh, thì đối với Tĩnh lự thứ nhất chỉ thành tựu vô lậu; đối với ba Tĩnh lự
trên chỉ có lìa nhiễm đạt được, cho nên thành tựu. Nếu sinh ở cõi Biến
Tịnh, thì đối với hai Tĩnh lự đầu chỉ thành tựu vô lậu; đối với Tĩnh lự
thứ ba-thứ tư chỉ có lìa nhiễm đạt được, cho nên thành tựu. Nếu sinh ở
cõi Quảng Quả, thì đối với ba Tĩnh lự dưới chỉ thành tựu vô lậu; đối với
Tĩnh lự thứ tư chỉ có lìa nhiễm đạt được, cho nên thành tựu. Nếu sinh ở
cõi Vô sắc, thì đối với bốn Tĩnh lự chỉ thành tựu vô lậu.
Đối với bốn Vô lượng, hoặc là k hông có, hoặc là ba, hoặc là
bốn.
Không có, đó là sinh vào cõi Vô sắc, đây chính là Thánh giả sinh
vào bốn địa ấy, thành tựu Vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất chứ không phải
là Vô lượng, bởi vì vượt qua cõi thì xả bỏ.
Ba, đó là sinh vào cõi Biến Tịnh-Quảng Quả, đây chính là Thánh
giả sinh vào hai địa ấy, thành tựu Vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và ba Vô
lượng, trừ ra Hỷ bởi vì vượt qua địa thì xả bỏ.
Bốn, đó là sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế và cõi Cực Quang
Tịnh, đây chính là dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và
Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang Tịnh. Nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm
296 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
Thế, thì thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và bốn Vô lượng.
Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, thì thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ
nhất và bốn Vô lượng.
Đối với bốn Vô sắc, hoặc là không có, hoặc là một-hai-ba-bốn.
Không có, đó là Ái của cõi Sắc  chưa hết, đây chính là dị sinh-
Thánh giả, Ái của cõi Dục đã hết, Ái của cõi Sắc chưa hết, cho nên
thành tựu Tĩnh lự thứ nhất chứ không phải là Vô sắc.
Một, đó là Ái của cõi  Sắc đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, đây
chính là dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và Thánh
giả sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, ch o đến Không vô biên xứ, lúc ấy đều
thành tựu Tĩnh lự thứ nhất và một V ô sắc. Nếu sinh vào cõi Dục-cõi
Phạm Thế, thì thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và Vô sắc
thứ nhất. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, cho đến Không vô biên xứ,
thì thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và hữu lậu-vô lậu của Vô sắc
thứ nhất. Lúc ấy Ái của cõi trên chưa hết, cho nên không thành tựu ba
Vô sắc trên.
Hai, đó là Ái của Không vô biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết, đây chính là dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và
Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, cho đến Thức vô biên xứ, lúc ấy
đều thành tựu Tĩnh lự thứ nhất và hai Vô sắc. Nếu sinh vào cõi Dục-cõi
Phạm Thế, thì thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và hai Vô
sắc đầu. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, cho đến Không vô biên xứ, thì
thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và hữu lậu-vô lậu của hai Vô sắc
đầu. Nếu sinh ở Thức vô biên xứ, thì thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ
nhất và Vô sắc thứ nhất, hữu lậu-vô lậu của Vô sắc thứ hai. Lúc ấy Ái
của cõi trên chưa hết, cho nên không thành tựu hai Vô sắc trên.
Ba, đó là Ái của Thức vô biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết, đây chính là dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và
Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, cho đến Vô sở hữu xứ, lúc ấy
đều thành tựu Tĩnh lự thứ nhất và ba Vô sắc. Nếu sinh vào cõi Dục-cõi
Phạm Thế, thì thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và ba Vô
sắc đầu. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, cho đến Không vô biên xứ, thì
thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và hữu lậu-vô lậu của ba Vô sắc
đầu. Nếu sinh ở Thức vô biên xứ, thì thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ
nhất và Vô sắc thứ nhất, hữu lậu-vô lậu của Vô sắc thứ hai-thứ ba. Nếu
sinh ở Vô sở hữu xứ, thì thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và hai Vô
sắc đầu, hữu lậu-vô lậu của Vô sắc thứ ba. Lúc ấy Ái của cõi trên chưa
hết, cho nên không thành tựu một Vô sắc trên.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 168 297  
www.daitangkinh.org  
Bốn, đó là Ái của Vô sở hữu xứ đã hết, đây chính là dị sinh-Thánh
giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang
Tịnh, cho đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ, lúc ấy đều thành tựu Tĩnh lự
thứ nhất và bốn Vô sắc. Nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, thì thành
tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và ba Vô sắc, hữu lậu của một
Vô sắc. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, cho đến Không vô biên xứ, thì
thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, hữu lậu-vô lậu của ba Vô sắc, hữu
lậu của một Vô sắc. Nếu sinh ở Thức vô biên xứ, thì thành tựu vô lậu
của Tĩnh lự thứ nhất và một Vô sắc, hữu lậu-vô lậu của hai Vô sắc, hữu
lậu của một Vô sắc. Nếu sinh ở Vô sở hữu xứ, thì thành tựu vô lậu của
Tĩnh lự thứ nhất và hai Vô sắc, hữu lậu-vô lậu của một Vô sắc, hữu lậu
của một Vô sắc. Nếu sinh ở Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thì thành tựu vô
lậu của Tĩnh lự thứ nhất và ba Vô sắc, hữu lậu của một Vô sắc.
Đối với tám Giải thoát, hoặc là không có, hoặc là một-hai-ba-
bốn-năm-sáu-bảy-tám.
Không có, đó là sinh vào cõi Biến Tịnh mà Ái của cõi ấy chưa hết,
đây chính là Thánh giả sinh vào cõi Biến Tịnh, thành tựu vô lậu của
Tĩnh lự thứ nhất, mà không thành tựu Gi ải thoát, bởi vì hai Giải thoát
đầu vượt qua địa thì xả bỏ, sáu Giải thoát sau bởi vì chưa lìa nhiễm của
cõi Biến Tịnh, chưa đạt được, cho nên nói là không có.
Một, đó là sinh vào cõi Biến Tịnh mà Ái của cõi ấy đã hết, Ái của
cõi trên chưa hết. Nếu sinh ở cõi Quảng Quả mà Ái của cõi ấy chưa hết.
Nếu sinh ở Không vô biên xứ mà Ái của cõi ấy chưa hết. Đây chính là
Thánh giả sinh vào các địa ấy, thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và
một Giải thoát.
Trong này, nếu sinh vào cõi Biến Tịnh mà Ái của cõi ấy đã hết,
Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu Tịnh giải thoát, chứ không
phải là Giải thoát nào khác, bởi vì hai loại trước vượt qua địa thì xả bỏ,
năm loại sau thì chưa đạt được. Nếu sinh ở cõi Quảng Quả mà Ái của
cõi ấy chưa hết, thì lúc ấy cũng thành tựu Tịnh giải thoát, chứ không
phải là Giải thoát nào khác, giải thích như trước. Nếu sinh ở Không vô
biên xứ mà Ái của cõi a áy chưa hết, thì lúc ấy th ành tựu Giải thoát hữu
lậu-vô lậu của Không vô biên xứ, chứ không phải là Giải thoát nào
khác, bởi vì ba loại trước vượt qua địa thì xả bỏ, bốn loại sau thì chưa
đạt được.
Hai, đó là sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế-cõi Cực Quang Tịnh,
Ái của cõi Biến Tịnh chưa hết. Ne áu sinh ở cõi Biến Tịnh-Quảng Quả,
Ái của cõi Quảng Quả  đã hết, Ái của cõi trên chưa hết. Nếu sinh ở
298 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
Không vô biên xứ mà Ái của cõi ấy đã hết, Ái của  cõi trên chưa hết.
Nếu sinh ở Thức vô biên xứ mà Ái của cõi ấy chưa hết. Đây chính là dị
sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và Thánh giả sinh ở cõi
Cực Quang Tịnh, cho đến Thức vô biên xứ, lúc ấy đều thành tựu Tĩnh
lự thứ nhất và hai Giải thoát.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, Ái của cõi Biến
Tịnh chưa hết, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất
và hai Giải thoát đầu, chứ không phải là Giải thoát nào khác, bởi vì
chưa đạt được. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, Ái của  cõi Biến Tịnh
chưa hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, còn lại nói
như trước. Nếu sinh ở cõi Biến Tịnh-Quảng Quả, Ái của cõi Quảng Quả
đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự
thứ nhất và Giải thoát thứ ba, hữu lậu-vô lậu của Giải thoát thứ tư, chứ
không phải là Giải thoát nào khác, bởi vì hai loại trước đã xả bỏ, bốn
loại sau thì chưa đạt được. Nếu sinh ở Không vô biên xứ mà Ái của cõi
ấy đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh
lự thứ nhất và hữu lậu-vô lậu của Giải thoát thứ tư-thứ năm, chứ không
phải là Giải thoát nào khác, bởi vì ba loại trước đã xả bỏ, ba loại sau thì
chưa đạt được. Nếu sinh ở Thức vô biên xứ mà Ái của cõi ấy chưa hết,
thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và vô lậu của Giải thoát
thứ tư, hữu lậu-vô lậu của Giải thoa ùt thứ năm, chứ không phải là Giải
thoát nào khác, giải thích như trước.
Ba, đó là sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế-cõi Cực Quang Tịnh, Ái
của cõi Biến Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa hết. Nếu sinh ở cõi Biến
Tịnh-Quảng Quả, Ái của Không vô biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết. Nếu sinh ở Không vô biên xứ, Ái của Thức vô biên xứ đã hết, Ái
của cõi trên chưa hết. Nếu sinh ở Vô sở hữu xứ mà Ái của cõi ấy chưa
hết. Đây chính là dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và
Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, cho đến Vô sở hữu xứ, đều thành
tựu Tĩnh lự thứ nhất và ba Giải thoát.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, Ái của cõi Biến
Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô
lậu của Tĩnh lự thứ nhất và ba Gi ải thoát đầu, chứ không phải là Giải
thoát nào khác, bởi vì chưa đạt được. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh,
Ái của cõi Biến Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy thành
tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, còn lại nói như trước. Nếu sinh ở cõi
Biến Tịnh-Quảng Quả, Ái của Không vô biên xứ đã hết, Ái của cõi
trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và   Giải
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 168 299  
www.daitangkinh.org  
thoát thứ ba, hữu lậu-vô lậu của Giải thoát thứ tư-thứ năm, chứ không
phải là Giải thoát nào khác, bởi vì hai loại trước đã xả bỏ, ba loại sau
thì chưa đạt được. Nếu sinh ở Không vô biên xứ, Ái của Thức vô biên
xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh
lự thứ nhất, hữu lậu-vô lậu thuộc Giải thoát của ba Vô sắc trước, chứ
không phải là Giải thoát nào khác, bởi vì ba loại trước đã xả bỏ, hai loại
sau thì chưa đạt được. Nếu sinh ở Thức vô biên xứ mà Ái của cõi ấy đã
hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lu ùc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự
thứ nhất và Giải thoát thứ tư, hữu lậu-vô lậu của Giải thoát thứ năm-thứ
sáu, chứ không phải là Giải thoát na øo khác, giải thíc h như trước. Nếu
sinh ở Vô sở hữu xứ mà Ái của cõi ấy chưa hết, thì lúc ấy thành tựu vô
lậu của Tĩnh lự thứ nhất và Giả i thoát thứ tư-thứ năm, hữu lậu-vô lậu
của Giải thoát thứ sáu, chứ không phải là Giải thoát nào khác, giải thích
như trước.
Bốn, đó là sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế và cõi Cực Quang
Tịnh, Ái của cõi Quảng Quả đã hết, Ái của cõi trên chưa hết. Nếu sinh
ở cõi Biến Tịnh-Quảng Quả, Ái của Thức vô biên xứ đã hết, Ái của cõi
trên chưa hết. Nếu sinh ở Không-Thức vô biên xứ và Vô sở hữu xứ, Ái
của Vô sở hữu xứ đã hết. Nếu sinh ở Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không
đạt được Định Diệt tận. Đây chính la ø dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi
Dục-cõi Phạm Thế, và Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, cho đến
Phi tưởng phi phi tưởng xứ, đều thành tựu Tĩnh lự thứ nhất và bốn Giải
thoát.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, Ái của cõi Quảng
Quả đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô lậu
của Tĩnh lự thứ nhất và ba Giải thoát đầu, hữu lậu-vô lậu của Giải thoát
thứ tư, chứ không phải là Giải thoát nào khác, bởi vì chưa đạt được. Nếu
sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, Ái của cõi  Quảng Quả đã hết, Ái của cõi
trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, còn lại
nói như trước. Nếu sinh ở cõi Biến Tịnh-Quảng Quả, Ái của Thức vô
biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của
Tĩnh lự thứ nhất và Giải thoát t hứ ba, hữu lậu-vô lậu thuộc Giải thoát
của ba Vô sắc trước, chứ không phải la ø Giải thoát nào khác, bởi vì hai
loại trước đã xả bỏ, hai loại sau th ì chưa đạt được. Nếu sinh ở Không
vô biên xứ, Ái của Vô sở hữu xứ đã hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của
Tĩnh lự thứ nhất, hữu lậu-vô lậu thuộc Gi ải thoát của ba Vô sắc trước
cùng với Giải thoát thứ bảy, chứ k hông phải là Giải thoát nào khác,
bởi vì ba loại trước đã xả bỏ, một loại sau thì chưa đạt được. Nếu  sinh
300 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
ở Thức vô biên xứ, Ái của Vô sở hữu xứ đã hết, thì lúc ấy thành tựu vô
lậu của Tĩnh lự thứ nhất và Giải th oát thứ tư, hữu lậu-vô lậu của Giải
thoát thứ năm-thứ sáu, cùng với Gi ải thoát thứ bảy, chứ không phải là
Giải thoát nào khác, giải thích như trước. Nếu sinh ở Vô sở hữu xứ mà
Ái của cõi ấy đã hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và
Giải thoát thứ tư-thứ năm, hữu lậu-vô la äu của Giải thoát thứ sáu, cùng
với Giải thoát thứ bảy, chứ không phải là Giải thoát nào khác, giải thích
như trước. Nếu sinh ở Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không đạt được Định
Diệt tận, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, Giải thoát của
ba Vô sắc trước, cùng với Giải t hoát thứ bảy, chứ không phải là Giải
thoát nào khác, bởi vì ba loại trước đã xả bỏ, một loại sau thì chưa đạt
được, hoặc là đã xả bỏ.
Năm, đó là sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế-cõi Cực Quang Tịnh,
Ái của Không vô biên xứ đã hết, Ái c ủa cõi trên chưa hết. Nếu sinh ở
cõi Biến Tịnh-Quảng Quả, Ái của Vô sở hữu xứ đã hết, không đạt được
Định Diệt tận. Nếu sinh ở Phi tưở ng phi phi tưởng xứ, đạt được Định
Diệt tận. Đây chính là dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm
Thế, và Thánh giả sinh ở cõi Cực  Quang Tịnh-Biến Tịnh-Quảng Quả-
Phi tưởng phi phi tưởng xứ, đều thành tựu Tĩnh lự thứ nhất và năm Giải
thoát.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, Ái của Không vô
biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô
lậu của Tĩnh lự thứ nhất và ba Gi ải thoát đầu, hữu lậu-vô lậu của Giải
thoát thứ tư-thứ năm, chứ không phải là Giải thoát nào khác, bởi vì chưa
đạt được. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, Ái của Không vô biên xứ đã
hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lu ùc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự
thứ nhất, còn lại nói như trước. Ne áu sinh ở cõi Biến Tịnh-Quảng Quả,
Ái của Vô sở hữu xứ đã hết, không đạt được Định Diệt tận, thì lúc ấy
thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất  và Giải thoát thứ ba, hữu lậu-vô
lậu thuộc Giải thoát của ba Vô sắc trước, cùng với Giải thoát thứ bảy,
chứ không phải là Giải thoát nào khá c, bởi vì hai loại trước đã xả bỏ,
một loại sau thì không đạt được. Nếu sinh ở Phi tưởng phi phi tưởng xứ,
đạt được Định Diệt tận, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất,
Giải thoát của ba Vô sắc trước và hai Giải thoát sau, chứ không phải là
Giải thoát nào khác, bởi vì đã xả bỏ.
Sáu, đó là sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế-cõi Cực Quang Tịnh,
Ái của Thức vô biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa hết. Nếu sinh ở cõi
Biến Tịnh-Quảng Quả, đa ït được Định Diệt tận. Đây chính là dị sinh-
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 168 301  
www.daitangkinh.org  
Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và Thánh giả sinh ở cõi Cực
Quang Tịnh-Biến Tịnh-Quảng Quả, đều thành tựu Tĩnh lự thứ nhất và
sáu Giải thoát.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõ i Phạm Thế, Ái của Thức vô
biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa  hết, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-
vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và ba Giải thoát đầu, hữu lậu-vô lậu thuộc
Giải thoát của ba Vô sắc trước, chứ không phải là Giải thoát nào khác,
bởi vì chưa đạt được. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, Ái của Thức vô
biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của
Tĩnh lự thứ nhất, còn lại nói như trước. Nếu sinh ở cõi Biến Tịnh-Quảng
Quả, đạt được Định Diệt tận, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ
nhất và Giải thoát thứ ba, hữu lậu-vô lậu thuộc Giải thoát của ba Vô
sắc trước, cùng với hai Giải thoát sau, chứ không phải là Giải thoát nào
khác, bởi vì đã xả bỏ.
Bảy, đó là sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế-cõi Cực Quang Tịnh,
Ái của Vô sở hữu xứ đã hết, không đạt được Định Diệt tận. Đây chính là
dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và Thánh giả sinh ở
cõi Cực Quang Tịnh, đều thành tựu Tĩnh lự thứ nhất và bảy Giải thoát.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, Ái của Vô sở hữu
xứ đã hết, không đạt được Định Diệt tận, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô
lậu của Tĩnh lự thứ nhất và ba Giải thoát đầu, hữu lậu-vô lậu thuộc Giải
thoát của ba Vô sắc trước, cùng với Giải thoát thứ bảy, chứ không phải
là Giải thoát thứ tám, bởi vì chưa  đạt được. Nếu sinh ở cõi Cực Quang
Tịnh, Ái của Vô sở hữu xứ đã hết, không đạt được Định Diệt tận, thì lúc
ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, còn lại nói như trước.
Tám, đó là sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế-cõi Cực Quang Tịnh,
đạt được Định Diệt tận. Đây chính la ø dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi
Dục-cõi Phạm Thế, và cõi Cực Qu ang Tịnh, đều thành tựu Tĩnh lự thứ
nhất và tám Giải thoát.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, đạt được Định
Diệt tận, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và tất
cả tám Giải thoát. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, đạt được Định Diệt
tận, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, và tất cả tám Giải
thoát.
Đối với tám Thắng xứ, hoặc la ø không có, hoặc là bốn, hoặc là
tám.
Không có, đó là sinh vào cõi Biến Tịnh mà Ái của cõi ấy chưa
hết, hoặc là sinh vào cõi Vô sắc. Đây chính là Thánh giả sinh vào   cõi
302 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
Biến Tịnh và cõi Vô sắc, cùng thà nh tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất,
chứ không phải là tám Thắng xứ. Bởi vì sinh vào cõi Biến Tịnh mà Ái
của cõi ấy chưa hết, thì bốn loại trư ớc đã xả bỏ, bốn loại sau chưa đạt
được; sinh vào cõi Vô sắc, thì đều đã xả bỏ.
Bốn, đó là sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế và cõi Cực Quang
Tịnh, Ái của cõi Biến Tịnh chưa hết. Nếu sinh vào cõi Biến Tịnh mà Ái
của cõi ấy đã hết, hoặc là sinh ở cõi Quảng Quả. Đây chính là dị sinh-
Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và Thánh giả sinh ở cõi Cực
Quang Tịnh-Biến Tịnh-Quảng Quả, đều thành tựu Tĩnh lự thứ nhất và
bốn Thắng xứ.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, Ái của cõi Biến
Tịnh chưa hết, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất
và bốn Thắng xứ trước, chứ không phải là Thắng xứ nào khác, bởi vì
chưa đạt được. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, Ái của  cõi Biến Tịnh
chưa hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, còn lại nói
như trước. Nếu sinh vào cõi Biến Tịnh mà Ái của cõi ấy đã hết, và sinh
ở cõi Quảng Quả, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và bốn
Thắng xứ sau, chứ không phải là Thắng xứ nào khác, bởi vì đã xả bỏ.
Tám, đó là sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế-cõi Cực Quang Tịnh,
Ái của cõi Biến Tịnh đã hết. Đây ch ính là dị sinh-Thánh giả sinh vào
cõi Dục-cõi Phạm Thế, và Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, đều
thành tựu Tĩnh lự thứ nhất và tám Thắng xứ.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, Ái của cõi Biến
Tịnh đã hết, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, và
tám Thắng xứ. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, Ái của cõi Biến Tịnh đã
hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, và tám Thắng xứ.
Đối với mười Biến xứ, hoặc là không có, hoặc là một-hai-tám-
chín-mười.
Không có, đó là sinh vào cõi Dục -cõi Phạm Thế, cõi Cực Quang
Tịnh-cõi Biến Tịnh, Ái của cõi Bi ến Tịnh chưa hết. Nếu sinh ở Vô sở
hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Đây chính là dị sinh-Thánh giả sinh
vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và Tha ùnh giả sinh ở cõi Cực Quang Tịnh-
Biến Tịnh, hai Vô sắc sau, đều tha ønh tựu Tĩnh lự thứ nhất, chứ không
phải là mười Biến xứ.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, Ái của cõi Biến
Tịnh chưa hết, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất,
chứ không phải là mười Biến xứ, bởi vì  chưa đạt được. Nếu sinh ở cõi
Cực Quang Tịnh-Biến Tịnh, Ái của cõi Biến Tịnh chưa hết, thì lúc   ấy
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 168 303  
www.daitangkinh.org  
thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, chứ không phải là mười Biến xứ,
bởi vì chưa đạt được. Nếu sinh ở hai Vô sắc sau, thì lúc ấy thành tựu vô
lậu của Tĩnh lự thứ nhất, chứ không phải là mười Biến xứ, bởi vì đã xả
bỏ.
Một, đó là sinh ở Không vô biên xứ mà Ái của cõi ấy chưa hết,
hoặc là sinh ở Thức vô biên xứ. Đây chính là Thánh giả sinh vào hai địa
ấy, cùng thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất và một Biến xứ.
Trong đó, nếu sinh ở Không vô biên xứ mà Ái của cõi ấy chưa
hết, thì lúc ấy thành tựu một Biến xứ của Không vô biên xứ, chứ không
phải là Biến xứ nào khác, bởi vì ta ùm loại trước đã xả bỏ, một loại sau
thì chưa đạt được. Nếu sinh ở Thức vô biên xứ, thì lúc ấy thành tựu một
Biến xứ của Thức vô biên xứ, chứ không phải là Biến xứ nào khác, bởi
vì đã xả bỏ.
Hai, đó là sinh ở Không vô biên xứ mà Ái của cõi ấy đã hết. Đây
chính là Thánh giả sinh vào địa ấy, thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ
nhất và hai Biến xứ sau, chứ không phải là Biến xứ nào khác, bởi vì đã
xả bỏ.
Tám, đó là sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, cõi Cực Quang Tịnh-
cõi Biến Tịnh, Ái của cõi Biến Tịnh đa õ hết, Ái của cõi trên chưa hết.
Nếu sinh ở cõi Quảng Quả mà Ái của  cõi ấy chưa hết. Đây chính là dị
sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và Thánh giả sinh ở cõi
Cực Quang Tịnh-Biến Tịnh-Quảng Quả, đều thành tựu Tĩnh lự thứ nhất
và tám Biến xứ trước.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõ i Phạm Thế, Ái của cõi Biến
Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa h ết, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô
lậu của Tĩnh lự thứ nhất, và tám Biến xứ trước, chứ không phải là Biến
xứ nào khác, bởi vì chưa đạt được. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh-Biến
Tịnh, Ái của cõi Biến Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, và sinh ở
cõi Quảng Quả mà Ái của cõi ấy chưa hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu
của Tĩnh lự thứ nhất, còn lại nói như trước.
Chín, đó là sinh vào cõi Dục-Sắc, Ái  của cõi Sắc đã hết, Ái của
cõi trên chưa hết. Đây chính là dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi
Phạm Thế, và Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang Tịnh-Biến Tịnh-Quảng
Quả, đều thành tựu Tĩnh lự thứ nhất và chín Biến xứ trước.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, Ái của cõi Sắc đã
hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô lậu của
Tĩnh lự thứ nhất và chín Biến xứ trước, chứ không phải là Biến xứ thứ
mười, bởi vì chưa đạt được. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh-Biến Tịnh-
304 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
Quảng Quả, Ái của cõi Sắc đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, thì lúc ấy
thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, còn lại nói như trước.
Mười, đó là sinh vào cõi Dục-S ắc, Ái của Không vô biên xứ đã
hết. Đây chính là dị sinh-Thánh giả sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, và
Thánh giả sinh ở cõi Cực Quang Tịnh-Biến Tịnh-Quảng Quả, đều thành
tựu Tĩnh lự thứ nhất và mười Biến xứ.
Trong đó, nếu sinh vào cõi Dục-cõi Phạm Thế, Ái của Không vô
biên xứ đã hết, thì lúc ấy thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất
và mười Biến xứ. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh-Biến Tịnh-Quảng
Quả, Ái của Không vô biên xứ đã hết, thì lúc ấy thành tựu vô lậu của
Tĩnh lự thứ nhất, và mười Biến xứ.
Đối với tám Trí, hoặc là hai-bốn-năm-sáu-bảy-tám.
Hai, đó là dị sinh và phần vị Khổ pháp nhẫn. Trong này, dị sinh và
trước lúc lìa nhiễm cõi Dục, dựa va øo phần vị Khổ pháp nhẫn của Định
Vị chí thì thành tựu hữu lậu của Tĩ nh lự thứ nhất; nếu dựa vào phần vị
Khổ pháp nhẫn của năm địa trên thì thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh
lự thứ nhất. Lúc ấy tất  cả đều thành tựu hai Tr í, đó là Tha tâm trí và
Thế tục trí.
Bốn, đó là phần vị Khổ pháp trí-K hổ loại nhẫn, phần vị này nếu
dựa vào Định Vị chí thì thành tựu hữu lậu của Tĩnh lự thứ nhất; nếu dựa
vào năm địa trên thì thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất. Lúc
ấy đều thành tựu bốn Trí, đó là Tha tâm trí-Thế tục trí-Khổ trí và Pháp
trí.
Năm, đó là phần vị Khổ loại trí-Tập pháp nhẫn, hai phần vị này
đã thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất, phân biệt như trước.
Lúc ấy đều thành tựu năm Trí, đó là bốn Trí trước thêm vào Loại trí.
Sáu, đó là phần vị Tập pháp trí cho đến phần vị Diệt pháp trí, các
phần vị này đã thành tựu Tĩnh lự thứ nhất, nói như trước. Lúc ấy đều
thành tựu sáu Trí, đó là năm Trí trước thêm vào Tập trí.
Bảy, đó là phần vị Diệt pháp trí cho đến phần vị Đạo pháp nhẫn,
các phần vị này đã thành tựu Tĩnh lự thứ nhất, nói như trước. Lúc ấy đều
thành tựu bảy Trí, đó là sáu Trí trước thêm vào Diệt trí.
Tám, đó là các phần vị từ Đạo pha ùp trí trở lên. Trong này, phần
vị Đạo pháp trí-Đạo loại nhẫn đã th ành tựu Tĩnh lự thứ nhất, cũng nói
như trước. Phần vị Đạo loại trí nhất  định thành tựu hữu lậu-vô lậu của
Tĩnh lự thứ nhất. Đạo loại trí ấy trong các phần vị trên, sinh vào cõi
Dục-Phạm Thế, thì nhất định đều thành tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự
thứ nhất. Sinh vào các địa từ Cực Quang Tịnh trở lên, thì chỉ thành tựu
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 168 305  
www.daitangkinh.org  
vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất. Lúc ấy tất cả đều thành tựu tám Trí, đó là
bảy Trí trước thêm vào Đạo trí.
Đối với ba Tam-ma-địa, hoặc là không có, hoặc là hai-ba.
Không có, đó là các dị sinh, lúc  ấy không thành tựu hữu lậu-vô
lậu của Tĩnh lự thứ nhất, không phả i là Tam-ma-địa, bởi vì không đạt
được. Hai, đó là các Thánh giả, lúc Diệt pháp nhẫn chưa sinh, trước các
phần vị này, nếu dựa vào Định Vị chí thì chỉ thành tựu hữu lậu của Tĩnh
lự thứ nhất; nếu dựa vào năm địa trên thì thành tựu hữu lậu-vô lậu của
Tĩnh lự thứ nhất. Lúc ấy đều thành tựu hai Tam-ma-địa, đó là Không-
Vô nguyện. Ba, đó là lúc Diệt pháp nhẫn đã sinh.
Trong này, từ Diệt pháp nhẫn cho đến Đạo loại nhẫn trí, đã thành
tựu Tĩnh lự thứ nhất, nói như trước. Phần vị Đạo loại trí nhất định thành
tựu hữu lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất. Đạo loại trí ấy trong các phần
vị trên, sinh vào cõi Dục-Phạm Thế, thì nhất định đều thành tựu hữu
lậu-vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất. Si nh vào các địa từ Cực Quang Tịnh
trở lên, thì chỉ thành tựu vô lậu của Tĩnh lự thứ nhất. Lúc ấy tất cả đều
thành tựu ba Tam-ma-địa.
Như thành tựu Tĩnh lự thứ nhất, cho đến thành tựu Tĩnh lự thứ tư,
tùy theo sự thích hợp cũng như vậy. Nghĩa là như dùng Tĩnh lự thứ nhất
đối với bốn Tĩnh lự, cho đến ba Tam- ma-địa, biện giải về thành tựu
cũng như vậy; cho đến dùng Tĩnh lự thứ tư đối với bốn Tĩnh lự, cho đến
ba Tam-ma-địa, biện giải về thành t ựu tùy theo sự thích hợp cũng như
vậy. Nếu dị sinh, nếu Thánh giả, nếu lìa nhiễm đạt được, nếu sinh ra đạt
được, nếu hữu lậu, nếu vô lậu, nếu không có, nếu từng phần, nếu đầy
đủ…, đều cần phải nói rộng ra.
Bảy Bổ-đặc-già-la, đó là Tùy tín hành, Tùy pháp hành, Tín thắng
giải, Kiến chí, Thân chứng, Tuệ giải thoát, Câu giải thoát.
Hỏi: Tùy tín hành…đối với Vị tương ưng của Tĩnh lự thứ tư-bốn Vô
sắc, mấy thành tựu, mấy không thành tựu?
Đáp: Tùy tín hành đối với Vị t ương ưng của bốn Tĩnh lự, hoặc là
không có, hoặc là một-hai-ba-bốn.
Không có, đó là Ái cõi Sắc đã hết, bởi vì lúc ấy lìa nhiễm đều đã
đoạn.
Một, đó là Ái của cõi Biến Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa hết,
lúc ấy chỉ thành tựu Vị của một địa Tĩnh lự trên.
Hai, đó là Ái của cõi Cực Quang Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết, lúc ấy chỉ thành tựu Vị của hai địa Tĩnh lự trên.
Ba, đó là Ái của cõi Phạm Thế đã hết, Ái của cõi trên chưa  hết,
306 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
lúc ấy chỉ thành tựu Vị của ba địa Tĩnh lự trên.
Bốn, đó là Ái của cõi Phạm Thế chưa hết, lúc ấy đều thành tựu Vị
của bốn địa Tĩnh lự, bởi vì nhiễm của  địa dưới chưa hết thì chắc chắn
thành tựu Vị của địa trên, nhiễm của địa trên đã hết thì chắc chắn không
thành tựu Vị của địa dưới.
Đối với Tịnh của bốn Tĩnh lự, hoặc là không có, hoặc là một-hai-
ba-bốn.
Không có, đó là Ái cõi Dục chưa hết thì đối với Tịnh của Tĩnh lự
đều chưa đạt được.
Một, đó là Ái của cõi Dục đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, lúc ấy
thành tựu Tịnh của một địa dưới.
Hai, đó là Ái của cõi Phạm Thế đã hết, Ái của cõi trên chưa hết,
lúc ấy chỉ thành tựu Tịnh của hai địa dưới.
Ba, đó là Ái của cõi Cực Quang Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết, lúc ấy chỉ thành tựu Tịnh của ba địa dưới.
Bốn, đó là Ái của cõi Biến Tịnh đã hết, lúc ấy đều thành tựu Tịnh
của bốn địa, bởi vì nhiễm của địa dưới chưa hết thì chắc chắn không
thành tựu Tịnh của địa trên, nhiễm của  địa trên đã hết mà thân ở địa
dưới thì chắc chắn thành tựu Tịnh của địa dưới. Bởi vì Tùy tín hành chắc
chắn ở cõi Dục, cho nên đưa ra cách nói này.
Đối với Vô lậu của bốn Tĩnh l ự, hoặc là không có, hoặc là một-
hai-ba-bốn.
Không có, đó là dựa vào Định Vị chí tiến vào Chánh tánh ly sinh.
Trong này, hoặc chưa lìa nhiễm cõi Dục, hoặc tuy là lìa nhiễm cõi Dục
mà không có thể tu, cho nên đều không thành tựu.
Một, đó là dựa vào Tĩnh lự thứ nha át, hoặc là Tĩnh lự trung gian,
tiến vào Chánh tánh ly sinh, lúc ấy thành tựu Vô lậu của một địa dưới
chứ không phải là gì khác, bởi vì hoặc là chưa đạt được, hoặc là không
có thể tu.
Hai, đó là dựa vào Tĩnh lự thứ ha i, tiến vào Chánh tánh ly sinh,
lúc ấy thành tựu Vô lậu của hai địa dưới chứ không phải là gì khác, nói
như trước.
Ba, đó là dựa vào Tĩnh lự thứ ba, tiến vào Chánh tánh ly sinh, lúc
ấy thành tựu Vô lậu của ba địa dưới chứ không phải là gì khác, nói như
trước.
Bốn, đó là dựa vào Tĩnh lự thứ tư, tiến vào Chánh tánh ly sinh, lúc
ấy thành tựu đầy đủ Vô lậu của bốn địa, bởi vì đều đã đạt được và có
thể tu. Kiến đạo dựa vào địa dưới chắc chắn không tu địa trên, bởi vì là
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 168 307  
www.daitangkinh.org  
lần đầu đạt được đạo. Vô lậu dựa vào địa trên chắc chắn tu địa dưới, bởi
vì tự tại cho nên không hệ thuộc.
Đối với Vị tương ưng của bốn Vô sắc, hoặc là một-hai-ba-bốn.
Một, đó là Ái của Vô sở hữu xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa hết,
lúc ấy thành tựu Vị của một địa trên, bởi vì lúc ấy chắc chắn chưa lìa
nhiễm của Hữu Đảnh.
Hai, đó là Ái của Thức vô biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa hết,
lúc ấy thành tựu Vị của hai địa trên.
Ba, đó là Ái của Không vô biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết, lúc ấy  thành tựu Vị của ba địa trên.
Bốn, đó là Ái của Không vô biên xứ chưa hết, lúc ấy thành tựu
đầy đủ Vị của bốn địa, nguyên cớ nói như trước.
Đối với Tịnh của bốn Vô sắc, hoặc là không có, hoặc là một-hai-
ba-bốn.
Không có, đó là Ái của cõi Sắc chưa hết, đối với Tịnh của Vô sắc
đều chưa đạt được.
Một, đó là Ái của cõi Sắc đã hết, Ái của cõi trên chưa hết, lúc ấy
thành tựu Tịnh của một địa dưới.
Hai, đó là Ái của Không vô biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết, lúc ấy thành tựu Tịnh của hai địa dưới.
Ba, đó là Ái của Thức vô biên xứ đã hết, Ái của cõi trên chưa hết,
lúc ấy  thành tựu Tịnh của ba địa dưới.
Bốn, đó là Ái của Vô sở hữu xứ đa õ hết, lúc ấy thành tựu đầy đủ
Tịnh của bốn địa, nguyên cớ nói như trước.
Đối với Vô lậu của ba Vô sắc đều không thành tựu, bởi vì lúc ấy
không có Kiến đạo.
Như Tùy tín hành, Tùy pháp hành cũng như vậy, bởi vì hai Bổ-
đặc-già-la này, hoặc la ø Đạo, hoặc là Địa, ho ặc là Định, hoặc là Lìa
nhiễm, hoặc là Sở y, đều không khác nhau, chỉ khác về Căn.
Tín thắng giải đối với Vị tương ưng của bốn Tĩnh lự, hoặc là không
có, hoặc là một-hai-ba-bốn.
Không có, đó là Ái cõi Sắc đã hết.
Một, đó là Ái của cõi Biến Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa hết.
Hai, đó là Ái của cõi Cực Quang Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết.
Ba, đó là Ái của cõi Phạm Thế đã hết, Ái của cõi trên chưa hết.
Bốn, đó là Ái của cõi Phạm Thế chưa hết, lúc ấy thành tựu và
nguyên cớ đều nói như trước.
308 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
Đối với Tịnh của bốn Tĩnh lự, hoặc là không có, hoặc là một-hai-
ba-bốn.
Không có, đó là Ái cõi  Dục chưa hết. Nếu si nh vào cõi Vô sắc,
bởi vì Ái cõi Dục chưa  hết thì đều chưa đạt được ; sinh vào cõi Vô sắc
thì bởi vì đều đã xả bỏ.
Một, đó là sinh ở cõi Dục, Ái cõi Dục đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết. Nếu sinh ở cõi Phạm Thế thì Ái của cõi ấy chưa hết. Nếu sinh ở cõi
Cực Quang Tịnh thì Ái của cõi ấy chưa hết. Nếu sinh ở cõi Biến Tịnh
thì Ái của cõi ấy chưa hết. Nếu sinh ở cõi Quảng Quả.
Hai, đó là sinh ở cõi Dục-Phạm Thế, Ái của cõi Phạm Thế đã hết,
Ái của cõi trên chưa hết. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, thì Ái của cõi
ấy đã hết, Ái của cõi trên chưa hết. Nếu sinh ở cõi Biến Tịnh thì Ái của
cõi ấy đã hết.
Ba, đó là sinh ở cõi Dục-Phạm Thế, Ái của cõi Cực Quang Tịnh
đã hết, Ái của cõi trên chưa hết. Nếu sinh ở cõi Cực Quang Tịnh, Ái của
cõi Biến Tịnh đã hết.
Bốn, đó là sinh ở cõi Dục-Phạm Thế, Ái của cõi Biến Tịnh đã
hết.
Trong này, Tín thắng giải có thể có nghĩa về sinh ở tất cả các địa,
pháp thiện hữu lậu sinh lên địa trên thì nhất định xả bỏ địa dưới, cho
nên có thể đưa ra cách nói như trước.
Đối với Vô lậu của bốn Tĩnh lự, hoặc là không có, hoặc là một-
hai-ba-bốn.
Không có, đó là Ái cõi Dục chưa hết.
Một, đó là Ái của cõi Dục đã hết, Ái của cõi trên chưa hết.
Hai, đó là Ái của cõi Phạm Thế đã hết, Ái của cõi trên chưa hết.
Ba, đó là Ái của cõi Cực Quang Tịnh đã hết, Ái của cõi trên chưa
hết.
Bốn, đó là Ái của cõi Biến Tịnh đã hết.
Trong này, dựa vào người từ từ đạt được quả lìa nhiễm mà nói,
hoặc là dựa theo người đã đạt được Tĩnh lự thù thắng, thì dựa vào Tĩnh
lự ấy tiến vào Chánh tánh ly sinh mà nói. Nếu không như vậy, thì văn
này không nên đưa ra cách nói như vậy, bởi vì có lúc Ái của cõi Phạm
Thế đã hết mà không thành tựu hai, Ái của cõi Cực Quang Tịnh đã hết
mà không thành tựu ba, Ái của c õi Biến Tịnh đã hết mà không thành
tựu bốn. Vì sao như vậy? Đó là bởi vì có lúc lìa nhiễm của cõi Phạm
Thế cho đến cõi Biến Tịnh, dựa vào Tĩnh lự thứ nhất cho đến Tĩnh lự
thứ ba tiến vào Chánh tánh ly sinh, đến lúc Đạo loại trí thì không thành
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 168 309  
www.daitangkinh.org  
tựu Vô lậu của hai c ho đến bốn Tĩnh lự. Hoặc là ở đây đã nói đến lúc
Đạo loại trí, tuy không thành tựu hai cho đến bốn, mà từ đây về sau
không bao lâu nhất định thành tựu, vào l úc bấy giờ cũng nói là thành
tựu, đó là bởi vì Đạo loại trí về sau không bao lâu thì nhất định khởi lên
đạo của quả thù thắng, lập tức tu đạo của quả ấy.
Đối với Vị tương ưng của bốn V ô sắc, hoặc là một-hai-ba-bốn,
cho đến nói rộng ra.
Đối với Tịnh của bốn Vô sắc, hoặc là không có, hoặc là một-hai-
ba-bốn, cho đến nói rộng ra. Trong na øy giải thích rộng ra như trong
phần Tĩnh lự, nên biết.
Đối với Vô lậu của ba Vô sắc, hoặc là không có, hoặc là một-hai-
ba. Không có, đó là Ái cõi Sắc chưa hết. Một, đó là Ái của cõi Sắc đã
hết, Ái của cõi trên chưa hết. Hai , đó là Ái của Không vô biên xứ đã
hết, Ái của cõi trên chưa hết. Ba, đó là Ái của Thức vô biên xứ đã hết.
Trong này, cũng dựa vào người từ t ừ đạt được quả lìa nhiễm mà
nói. Nếu không như vậy, thì văn này không nên đưa ra cách nói như
vậy, bởi vì có lúc Ái của cõi Sắc đã hết mà không thành tựu một, Ái của
Không vô biên xứ đã hết mà không thành tựu hai, Ái của Thức vô biên
xứ đã hết mà không thành tựu ba. Vì sa o như vậy? Đó là bởi vì có lúc
lìa nhiễm của cõi Sắc cho đến Thức vô biên xứ, tiến vào Chánh tánh ly
sinh, đến lúc Đạo loại trí thì không thành tựu Vô lậu của Vô sắc. Hoặc
là từ đó không bao lâu nhất định khởi lên đạo của quả thù thắng thì
thành tựu quả ấy, cho nên vào lúc bấy giờ cũng nói là thành tựu.
Như Tín thắng giải, Kiến chí cũng như vậy, bởi vì hai Bổ-đặc-già-
la này, hoặc là Đạo, hoặc là Địa, hoặc là Định, hoặc là Lìa nhiễm, hoặc
là Sở y, đều không khác nhau, chỉ khác về Căn.
Thân chứng đối với Vị tương ưng của bốn Tĩnh lự, đều không
thành tựu. Đối với Tịnh của bốn Tĩ nh lự, hoặc là không có, hoặc một-
hai-ba-bốn, cho đến nói rộng ra. Đối  với Vô lậu của bốn Tĩnh lự, đều
thành tựu. Đối với Vị tương ưng của bốn Vô sắc, thành tựu một, không
thành tựu ba. Đối với Tịnh của bốn V ô sắc, hoặc là một, hoặc là bốn.
Một, đó là sinh đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Bốn, đó là sinh vào cõi
Dục-Sắc. Đối với Vô lậu của ba Vô sắc, đều thành tựu.
Tuệ giải thoát đối với Vị tương ưng của bốn Tĩnh lự, đều không
thành tựu. Đối với Tịnh của bốn Tĩnh lự, hoặc là không có, hoặc một-
hai-ba-bốn, cho đến nói rộng ra. Đối với Vô lậu của bốn Tĩnh lự, đều
thành tựu. Đối với Vị tương ưng của bốn Vô sắc, đều không thành tựu.
Đối với Tịnh của bốn Vô sắc, hoặc là một-hai-ba-bốn, cho đến nói rộng
310 BỘ TỲ ĐÀM 6
 
 
ra. Đối với Vô lậu của ba Vô sắc, đều thành tựu.
Câu giải thoát đối với Vị tương ưng của bốn Tĩnh lự, đều không
thành tựu. Đối với Tịnh của bốn Tĩnh lự, hoặc là không có, hoặc một-
hai-ba-bốn, cho đến nói rộng ra. Đối với Vô lậu của bốn Tĩnh lự, đều
thành tựu. Đối với Vị tương ưng của bốn Vô sắc, đều không thành tựu.
Đối với Tịnh của bốn Vô sắc, hoặc là một, hoặc là bốn. Một, đó là sinh
đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Bốn, đó la ø sinh vào cõi Dục-Sắc. Đối
với Vô lậu của ba Vô sắc, đều thành tựu.
Trong này giải thích rộng ra như trước, nên biết.


„