VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:
← A-tỳ-đạt-ma Phẩm Loại Túc Luận ← Quyển 11Quyển 13 →

A-tỳ-đạt-ma Phẩm Loại Túc Luận · Quyển 12

阿毘達磨品類足論 · T1542

Hán văn

尊者世友造
三藏法師玄奘奉 詔譯
辯千問品第七之三
此四念住,幾斷遍知所遍知等者,一切應分
別,謂諸念住,若有漏是斷遍知所遍知,若無
漏非斷遍知所遍知。幾應斷等者,一切應分
別,謂諸念住,若有漏是應斷,若無漏不應斷。
幾應修等者,一切是應修。幾染污等者,一切
不染污。幾果非有果等者,一切是果亦有果。
幾有執受等者,一切無執受。幾大種所造
等者,一切非大種所造。幾有上等者,一切是
有上。幾是有等者,一切應分別,謂諸念住,若
有漏是有,若無漏非有。幾因相應等者,一切
因相應。
此四念住,與六善處相攝者,一善處少分攝
四念住,四念住亦攝一善處少分。與五不善
處相攝者,互不相攝。與七無記處相攝者,互
不相攝。與三漏處相攝者,互不相攝。與五有
漏處相攝者,應作四句。或有漏處非念住,謂
有漏色受想識蘊,及念住所不攝有漏行蘊。
或念住非有漏處,謂無漏四念住。或有漏處
亦念住,謂有漏四念住。或非有漏處非念住,
謂無漏色受想識蘊,及念住所不攝無漏行
蘊并無為。與八無漏處相攝者,應作四句。或
無漏處非念住,謂無漏色受想識蘊,及念住
所不攝無漏行蘊并無為。或念住非無漏處,

謂有漏四念住。或無漏處亦念住,謂無漏
四念住。或非無漏處非念住,謂有漏色受想
識蘊,及念住所不攝有漏行蘊。幾過去等者,
一切或過去或未來或現在。幾善等者,一切
是善。幾欲界繫等者,一切應分別,謂緣身慧
或欲界繫、或色界繫、或無色界繫、或不繫。云
何欲界繫?謂欲界作意相應緣身慧。云何色
界繫?謂色界作意相應緣身慧。云何無色界
繫?謂無色界作意相應緣身慧。云何不繫?謂
無漏作意相應緣身慧。緣受、心、法慧亦爾。幾
學等者,一切應分別,謂緣身慧或學、或無學、
或非學非無學。云何學?謂學作意相應緣身
慧。云何無學?謂無學作意相應緣身慧。云何
非學非無學?謂有漏作意相應緣身慧。緣受、
心、法慧亦爾。
此四念住,幾見所斷等者,一切應分別,謂諸
念住,若有漏修所斷,若無漏非所斷。幾非心
等者,一切是心所與心相應。幾隨心轉非受
相應等者,一切隨心轉亦受相應。幾隨心轉
非想行相應等者,一切隨心轉亦想相應,一
切隨心轉亦行相應,除其自性。幾隨尋轉非
伺相應等者,一切應分別,謂緣身慧或有尋
有伺、或無尋唯伺、或無尋無伺。云何有尋
有伺?謂有尋有伺作意相應緣身慧。云何無
尋唯伺?謂無尋唯伺作意相應緣身慧。
云何無尋無伺?謂無尋無伺作意相應緣身
慧。緣受、心、法慧亦爾。幾見非見處等者,一
切應分別,謂緣身慧有四句。或見非見處,謂
盡無生智所不攝無漏緣身慧。或見處非見,

謂五識身相應善慧。或見亦見處,謂世間正
見。或非見非見處,謂見所不攝無漏緣身慧。
緣受慧,或見非見處、或見亦見處、或非見
非見處。見非見處者,謂盡無生智所不攝無
漏緣受慧。見亦見處者,謂世間正見。非見
非見處者,謂見所不攝無漏緣受慧。緣心、法
慧亦爾。幾有身見為因非有身見因等者,一
切非有身見為因非有身見因。幾業非業異
熟等者,一切非業非業異熟。幾業非隨業轉
等者,一切隨業轉非業。幾所造色非有見色
等者,一切非所造色非有見色。
此四念住,幾所造色非有對色等者,一切非所
造色非有對色。幾難見故甚深等者,一切難
見故甚深,甚深故難見。幾善非善為因等者,
一切是善亦善為因。幾不善非不善為因等
者,一切非不善非不善為因。幾無記非無記
為因等者,一切非無記非無記為因。幾因緣
非有因等者,一切是因緣亦有因。幾等無間
非等無間緣等者,一切應分別,謂緣身慧,或
是等無間非等無間緣、或是等無間亦等無
間緣、或非等無間非等無間緣。是等無間非
等無間緣者,謂未來現前正起緣身慧。是等
無間亦等無間緣者,謂過去現在緣身慧。非
等無間非等無間緣者,謂除未來現前正起
緣身慧,諸餘未來緣身慧。緣受、心、法慧亦爾。
幾所緣緣非有所緣等者,一切是所緣緣亦
有所緣。幾增上緣非有增上等者,一切是增
上緣亦有增上。幾暴流非順暴流等者,一切
應分別,謂諸念住,若有漏是順暴流非暴流,

若無漏非暴流非順暴流。
復次身念住云何?謂十色處及法處所攝色。
受念住云何?謂六受身。心念住云何?謂六識
身。法念住云何?謂受所不攝非色法處。此四
念住幾有色等者,一有色,三無色。幾有見等
者,三無見,一應分別,謂身念住或有見、或無
見。云何有見?謂一處。云何無見?謂九處及一
處少分。幾有對等者,三無對,一應分別,謂身
念住或有對、或無對。云何有對?謂十處。云何
無對?謂一處少分。幾有漏等者,一切應分別,
謂身念住或有漏、或無漏。云何有漏?謂十處
及一處少分。云何無漏?謂一處少分。受念住
或有漏、或無漏。云何有漏?謂有漏作意相應
受蘊。云何無漏?謂無漏作意相應受蘊。心念
住亦爾。法念住或有漏、或無漏。云何有漏?謂
有漏想行蘊。云何無漏?謂無漏想行蘊及三
無為。幾有為等者,三有為,一應分別,謂法念
住或有為、或無為。云何有為?謂想行蘊。云
何無為?謂三無為。幾有異熟等者,一切應
分別,謂身念住或有異熟、或無異熟。云何
有異熟?謂不善、善有漏色蘊。云何無異熟?謂
無記無漏色蘊。受、心、法念住亦爾。幾是緣生
等者,三是緣生是因生是世攝,一應分別,謂
法念住若有為是緣生是因生是世攝,若無
為非緣生非因生非世攝。幾色攝等者,一色
攝,三名攝。幾內處攝等者,一內處攝,二外
處攝,一應分別,謂身念住或內處攝、或外處
攝。云何內處攝?謂五內處。云何外處攝?謂五
外處及一外處少分。幾智遍知所遍知等者,

一切是智遍知所遍知。
此四念住,幾斷遍知所遍知等者,一切應分
別,謂諸念住若有漏是斷遍知所遍知,若無
漏非斷遍知所遍知。幾應斷等者,一切應分
別,謂諸念住若有漏是應斷,若無漏不應斷。
幾應修等者,一切應分別,謂身念住或應修、
或不應修。云何應修?謂善色蘊。云何不應修?
謂不善無記色蘊。受、心念住亦爾。法念住或
應修、或不應修。云何應修?謂善想行蘊。云何
不應修?謂不善、無記想行蘊及三無為。幾染
污等者,一切應分別,謂身念住或染污、或不
染污。云何染污?謂有覆色蘊。云何不染污?謂
無覆色蘊。受、心、法念住亦爾。幾果非有果等
者,三是果亦有果,一應分別,謂法念住或是
果非有果、或是果亦有果、或非果非有果。是
果非有果者,謂擇滅。是果亦有果者,謂想行
蘊。非果非有果者,謂虛空非擇滅。幾有執受
等者,三無執受,一應分別,謂身念住或有執
受、或無執受。云何有執受?謂自體所攝色蘊。
云何無執受?謂非自體所攝色蘊。幾大種所
造等者,三非大種所造,一應分別,謂身念住
或大種所造、或非大種所造。云何大種所造?
謂九處及二處少分。云何非大種所造?謂一
處少分。幾有上等者,三有上,一應分別,謂法
念住或有上、或無上。云何有上?謂想行蘊及
虛空、非擇滅。云何無上?謂擇滅。幾是有等者,
一切應分別,謂諸念住,若有漏是有,若無漏
非有。幾因相應等者,一因不相應,二因相應,
一應分別,謂法念住,若是心所因相應,若非

心所因不相應。
此四念住,與六善處相攝者,六善處攝四念
住少分,四念住少分亦攝六善處。與五不善
處相攝者,五不善處攝四念住少分,四念住
少分亦攝五不善處與。七無記處相攝者,七
無記處攝四念住少分,四念住少分亦攝七
無記處。與三漏處相攝者,三漏處攝一念住
少分,一念住少分亦攝三漏處。與五有漏處
相攝者,五有漏處攝四念住少分,四念住少
分亦攝五有漏處。與八無漏處相攝者,八無
漏處攝四念住少分,四念住少分亦攝八無
漏處。幾過去等者,三或過去或未來或現
在,一應分別,謂法念住,若有為或過去或未
來或現在,若無為非過去非未來非現在。幾
善等者,一切應分別,謂身念住,或善、或不善、
或無記。云何善、不善?謂三處少分。云何無記?
謂八處及二處少分。受念住,或善、或不善、或
無記。云何善?謂善作意相應受蘊。云何不善?
謂不善作意相應受蘊。云何無記?謂無記作
意相應受蘊。心念住亦爾。法念住,或善、或不
善、或無記。云何善?謂善想行蘊及擇滅。云何
不善?謂不善想行蘊。云何無記?謂無記想行
蘊及虛空、非擇滅。幾欲界繫等者,一切應分
別。謂身念住,或欲界繫、或色界繫、或不繫。云
何欲界繫?謂二處及九處少分。云何色界繫?
謂九處少分。云何不繫?謂一處少分。受念住,
或欲界繫、或色界繫、或無色界繫、或不繫。云
何欲界繫?謂欲界作意相應受蘊。云何色界
繫?謂色界作意相應受蘊。云何無色界繫?
謂無色界作意相應受蘊。云何不繫?謂無漏

作意相應受蘊。心念住亦爾。法念住,或欲界
繫、或色界繫、或無色界繫、或不繫。云何欲界
繫?謂欲界想行蘊。云何色界繫?謂色界想行
蘊。云何無色界繫?謂無色界想行蘊。云何不
繫?謂無漏想行蘊及無為法。幾學等者,一切
應分別。謂身念住,或學、或無學、或非學非無
學。云何學、無學?謂一處少分。云何非學非無
學?謂十處及一處少分。受念住,或學、或無學、
或非學非無學。云何學?謂學作意相應受蘊。
云何無學?謂無學作意相應受蘊。云何非學
非無學?謂有漏作意相應受蘊。心念住亦爾。
法念住,或學、或無學、或非學非無學。云何學?
謂學想行蘊。云何無學?謂無學想行蘊。云何
非學非無學?謂有漏想行蘊及無為法。
此四念住,幾見所斷等者,一切應分別。謂身念
住,或修所斷、或非所斷。云何修所斷?謂十處
及一處少分。云何非所斷?謂一處少分。受念
住,或見所斷、或修所斷、或非所斷。云何見所
斷?謂受念住隨信隨法行現觀邊忍所斷。此
復云何?謂見所斷八十八隨眠相應受蘊。云
何修所斷?謂受念住學見迹修所斷。此復云
何?謂修所斷十隨眠相應受蘊,及不染污有
漏受蘊。云何非所斷?謂無漏受蘊。心念住亦
爾。法念住,或見所斷、或修所斷、或非所斷。云
何見所斷?謂法念住隨信隨法行現觀邊忍
所斷。此復云何?謂見所斷八十八隨眠,及彼
相應想行蘊,并彼等起心不相應行。云何修
所斷?謂法念住學見迹修所斷。此復云何?謂
修所斷十隨眠,及彼相應想行蘊,若彼等起

心不相應行,若不染污有漏想行蘊。云何非
所斷,謂無漏想行蘊及無為法。幾非心等者,
一非心非心所非心相應,一是心所與心相
應,一唯是心,一應分別。謂法念住,若有所
緣是心所與心相應,若無所緣非心非心所
非心相應。幾隨心轉非受相應等者,一隨心
轉非受相應,一受相應非隨心轉,二應分別。
謂身念住,或隨心轉非受相應、或非隨心轉
非受相應。隨心轉非受相應者,謂隨心轉
身語業,諸餘色蘊非隨心轉非受相應。法念
住,或隨心轉非受相應、或隨心轉亦受相
應、或非隨心轉非受相應。隨心轉非受相應
者,謂隨心轉心不相應行。隨心轉亦受相應
者,謂想蘊及相應行蘊。非隨心轉非受相應
者,謂除隨心轉心不相應行,諸餘心不相應
行及無為法。幾隨心轉非想行相應等者,除
其自性,如受應知。幾隨尋轉非伺相應等者,
一切應分別。謂身念住,或隨尋轉非伺相應、
或非隨尋轉非伺相應。隨尋轉非伺相應者,
謂隨尋轉身語業,諸餘色蘊非隨尋轉非伺
相應。受念住,或有尋有伺、或無尋唯伺、或
無尋無伺。云何有尋有伺?謂有尋有伺作意
相應受蘊。云何無尋唯伺?謂無尋唯伺作
意相應受蘊。云何無尋無伺?謂無尋無伺作
意相應受蘊。心念住亦爾。法念住有四句。或
隨尋轉非伺相應,謂隨尋轉心不相應行,及
尋相應伺。或伺相應非隨尋轉,謂尋及尋不
相應伺相應想行蘊。或隨尋轉亦伺相應,謂
尋伺相應想行蘊。或非隨尋轉非伺相應,謂

除隨尋轉心不相應行,諸餘心不相應行,及
尋不相應伺,若無尋無伺非受心所,若無為
法。幾見非見處等者,一切應分別。謂身念住,
或見處非見、或見亦見處、或非見非見處。見
處非見者,謂九處及一處少分。見亦見處者,
謂一處。非見非見處者,謂一處少分。受念住,
若有漏是見處非見,若無漏非見非見處。心
念住亦爾。法念住有四句。或是見非見處,謂
盡無生智所不攝無漏慧。或是見處非見,謂
有漏想蘊,及見所不攝有漏行蘊。或是見亦
見處,謂五染污見及世間正見。或非見非見
處,謂無漏想蘊,及見所不攝無漏行蘊,并無
為法。幾有身見為因非有身見因等者,一切
應分別。謂身念住,若染污有身見為因非有
身見因,若不染污非有身見為因非有身見
因。受念住,或有身見為因非有身見因、或有
身見為因亦有身見因、或非有身見為因非
有身見因。有身見為因非有身見因者,謂
除過去現在見苦所斷隨眠相應受蘊,亦除
過去現在見集所斷遍行隨眠相應受蘊,亦除
未來有身見相應受蘊,諸餘染污受蘊。有身
見為因亦有身見因者,謂前所除受蘊。非有
身見為因非有身見因者,謂不染污受蘊。心
念住亦爾。法念住,或有身見為因非有身見
因、或有身見為因亦有身見因,或非有身見
為因非有身見因。有身見為因非有身見因
者,謂除過去現在見苦所斷隨眠及彼相應
俱有等想行蘊,亦除過去現在見集所斷遍
行隨眠及彼相應俱有想行蘊,亦除未來有

身見相應想行蘊,亦除未來有身見及彼相
應法生老住無常,諸餘染污想行蘊。有身見
為因亦有身見因者,謂前所除想行蘊。非有
身見為因非有身見因者,謂不染污想行蘊
及無為法。幾業非業異熟等者,一切應分別。
謂身念住,或業非業異熟、或業異熟非業、或
非業非業異熟。業非業異熟者,謂身語業。業
異熟非業者,謂業異熟生色蘊。非業非業異
熟者,謂除業及業異熟色蘊諸餘色蘊。受念
住,或業異熟非業、或非業非業異熟。業異熟
非業者,謂業異熟生受蘊。諸餘受蘊,非業非
業異熟。心念住亦爾。法念住有四句。或業非
業異熟,謂業異熟所不攝思。或業異熟非業,
謂思所不攝業異熟生想行蘊。或業亦業異
熟,謂業異熟生思。或非業非業異熟,謂除業
及業異熟想行蘊,諸餘想行蘊及無為法。幾
業非隨業轉等者,二隨業轉非業,二應分別。
謂身念住有三句,或業非隨業轉,謂除隨業
轉身語業,諸餘身語業。或業亦隨業轉,謂
隨業轉身語業。或非業非隨業轉,謂除業
及隨業轉色蘊諸餘色蘊。法念住有三句。
或業非隨業轉,謂思。或隨業轉非業,謂想蘊
及思所不攝隨業轉行蘊。或非業非隨業轉,
謂除業及隨業轉行蘊,諸餘行蘊,及無為
法。幾所造色非有見色等者,三非所造色非
有見色,一應分別,謂身念住有三句。或所造
色非有見色,謂八處及二處少分。或所造色
亦有見色,謂一處。或非所造色非有見色,謂
一處少分。

此四念住,幾所造色非有對色等者,三非所
造色非有對色,一應分別,謂身念住有三句。
或所造色非有對色,謂一處少分。或有對色
非所造色,謂一處少分。或所造色亦有對色,
謂九處及一處少分。幾難見故甚深等者,一
切難見故甚深,甚深故難見。幾善非善為因
等者,一切應分別,謂身念住有三句。或善為
因非善,謂善異熟生色蘊。或善亦善為因,謂
善色蘊。或非善非善為因,謂除善異熟生色
蘊諸餘無記及不善色蘊。受、心念住亦爾。法
念住有四句。或善非善為因,謂擇滅。或善為
因非善,謂善異熟生想行蘊。或善亦善為因,
謂善想行蘊。或非善非善為因,謂除善異熟
生想行蘊,諸餘無記,及不善想行蘊,并虛空
非擇滅。幾不善非不善為因等者,一切應分
別。謂身念住有三句。或不善為因非不善,謂
不善異熟生色蘊。或不善亦不善為因,謂不
善色蘊。或非不善非不善為因,謂除不善異
熟生色蘊,諸餘無記及善色蘊。受念住有三
句。或不善為因非不善,謂不善異熟生受蘊,
及欲界有身見邊執見相應受蘊。或不善亦
不善為因,謂不善受蘊。或非不善非不善為
因,謂除不善異熟生受蘊,及除欲界有身見
邊執見相應受蘊,諸餘無記及善受蘊。心念
住亦爾。法念住有三句。或不善為因非不善,
謂不善異熟生想行蘊,及欲界有身見邊執
見,并彼相應俱有等想行蘊。或不善亦不善
為因,謂不善想行蘊。或非不善非不善為因,
謂除不善異熟生想行蘊,及除欲界有身見

邊執見并彼相應俱有等想行蘊,諸餘無記
及善想行蘊并三無為。幾無記非無記為因
等者,一切應分別,謂身念住有三句。或無記
為因非無記,謂不善色蘊。或無記亦無記為
因,謂無記色蘊。或非無記非無記為因,謂善
色蘊。受、心念住亦爾。法念住有四句。或無記
非無記為因,謂虛空、非擇滅。或無記為因非
無記,謂不善想行蘊。或無記亦無記為因,謂
無記想行蘊。或非無記非無記為因,謂善想
行蘊及擇滅。幾因緣非有因等者,三是因緣
亦有因,一應分別。謂法念住,若有為是因緣
亦有因,若無為非因緣非有因。幾等無間非
等無間緣等者,一非等無間非等無間緣,三
應分別。謂受念住有三句。或等無間非等無
間緣,謂未來現前正起受蘊,及過去現在
阿羅漢命終時受蘊。或等無間亦等無間緣,
謂除過去現在阿羅漢命終時受蘊,諸餘過
去現在受蘊。或非等無間非等無間緣,謂除
未來現前正起受蘊,諸餘未來受蘊。心念住
亦爾。法念住,有三句。或等無間非等無間緣,
謂未來現前正起非受心所,及過去現在阿
羅漢命終時非受心所,并已生正起無想滅
定。或等無間亦等無間緣,謂除過去現在阿
羅漢命終時非受心所,諸餘過去現在非受
心所。或非等無間非等無間緣,謂除未來現
前正起非受心所諸餘未來非受心所,及除
等無間心不相應行諸餘心不相應行并無
為法。幾所緣緣非有所緣等者,一所緣緣非
有所緣,二所緣緣亦有所緣,一應分別。謂法

念住,若是心所是所緣緣亦有所緣,若非心
所是所緣緣非有所緣。幾增上緣非有增上
等者,三增上緣亦有增上,一應分別。謂法念
住,若有為是增上緣亦有增上,若無為是增
上緣非有增上。幾暴流非順暴流等者,一切
應分別。謂身念住,若有漏順暴流非暴流、若
無漏非暴流非順暴流。受、心念住亦爾。法念
住有三句。或順暴流非暴流,謂有漏想蘊及
暴流所不攝有漏行蘊。或暴流亦順暴流,謂
四暴流。或非暴流非順暴流,謂無漏想行蘊
及無為法。
四聖諦者,謂苦聖諦、集聖諦、滅聖諦、道聖諦。
此四聖諦,幾有色等者,一無色,三應分別。謂
苦聖諦,或有色、或無色。云何有色?謂十處及
一處少分。云何無色?謂一處及一處少分。集
聖諦亦爾。道聖諦所攝身語業是有色,餘皆
是無色。幾有見等者,二無見,二應分別。謂苦
聖諦,或有見或無見。云何有見?謂一處。云
何無見?謂十一處。集聖諦亦爾。幾有對等者,
二無對,二應分別。謂苦聖諦,或有對、或無對。
云何有對?謂十處。云何無對?謂二處。集聖諦
亦爾。幾有漏等者,二有漏,二無漏。有為等
者,三有為,一無為。幾有異熟等者,二無異
熟,二應分別。謂苦聖諦,或有異熟、或無異熟。
云何有異熟?謂善、不善苦諦。云何無異熟?謂
無記苦諦。集聖諦亦爾。幾是緣生等者,三是
緣生是因生是世攝,一非緣生非因生非世
攝。幾色攝等者,一名攝,三應分別。謂苦聖
諦,或色攝、或名攝。云何色攝?謂十處及一處

少分。云何名攝?謂一處及一處少分。集聖諦
亦爾。道聖諦所攝身語業是色攝,餘皆是名
攝。幾內處攝等者,一外處攝,三應分別。謂苦
聖諦,或內處攝、或外處攝。云何內處攝?謂六
內處。云何外處攝?謂六外處。集聖諦亦爾。道
聖諦所攝心意識內處攝,餘皆外處攝。幾智
遍知所遍知等者,一切是智遍知所遍知。

Việt dịch

QUYỂN 12
Phẩm 7: BIỆN VỀ NGÀN CÂU HỎI, Phần 3
Bốn niệm trụ này:
Có bao nhiêu thứ đoạn dứt các sự biết khắp về những gì được biết 
khắp v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là các niệm trụ, nếu hữu lậu 
thì đoạn dứt các sự biết khắp về những gì được biết khắp, nếu vô lậu thì 
không phải đoạn dứt các sự biết khắp đều biết đều rõ.
Có bao nhiêu thứ nên đoạn dứt v.v...? Tất cả cần phân biệt: Ng -
hĩa là các niệm trụ, nếu hữu lậu thì cần nên đoạn trừ, nếu là vô lậu thì 
không nên đoạn trừ.
Có bao nhiêu thứ nên tu v.v...? Tất cả đều nên tu.
Có bao nhiêu thứ là nhiễm ô v.v...? Tất cả đều là không nhiễm ô.
Có bao nhiêu thứ là quả mà không phải là có quả v.v...? Tất cả 
đều là quả mà cũng là có quả.
Có bao nhiêu thứ là chấp thọ v.v...? Tất cả đều không có chấp 
thọ.
Có bao nhiêu thứ do các đại tạo nên v.v...? Tất cả đều không do 
các đại tạo nên.
Có bao nhiêu thứ có trên v.v...? Tất cả là có trên.
Có bao nhiêu thứ là có v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là các 
niệm trụ, nếu hữu lậu thì có, nếu vô lậu thì không phải là có.
Có bao nhiêu thứ là nhân tương ưng v.v...? Tất cả đều là nhân 
tương ưng.
Bốn niệm trụ này:
Cùng sáu xứ thiện thâu nhiếp nhau thì có phần ít của một xứ thiện 
thâu nhiếp bốn niệm trụ và bốn niệm trụ thâu nhiếp phần ít của một xứ 
thiện.

===== PAGE 202 =====
442 BỘ TỲ ĐÀM 2
Cùng năm xứ bất thiện thâu nhiếp nhau, thì chúng không thâu 
nhiếp lẫn nhau.
Cùng bảy xứ vô ký thâu nhiếp nhau, thì chúng không thâu nhiếp 
lẫn nhau.
Cùng ba xứ lậu thâu nhiếp nhau, thì chúng không thâu nhiếp lẫn 
nhau.
Cùng năm xứ hữu lậu thâu nhiếp nhau, có bốn trường hợp:
1. Hoặc là xứ hữu lậu không phải là niệm trụ, nghĩa là các uẩn 
sắc-thọ-tưởng-hành-thức hữu lậu và niệm trụ nơi không thâu nhiếp 
hành uẩn hữu lậu.
2. Hoặc là niệm trụ không phải là xứ hữu lậu, là bốn niệm trụ vô 
lậu.
3. Hoặc là xứ hữu lậu cũng là niệm trụ, tức là bốn niệm trụ hữu 
lậu.
4. Hoặc không phải là xứ hữu lậu cũng không phải là niệm trụ, ng-
hĩa là các uẩn sắc-thọ-tưởng-hành-thức vô lậu và niệm trụ không thâu 
nhiếp hành uẩn vô lậu và vô vi.
Cùng tám xứ vô lậu thâu nhiếp nhau, cũng có bốn trường hợp:
1. Hoặc là xứ vô lậu không phải là niệm trụ, nghĩa là các uẩn sắc-
thọ-tưởng-hành-thức vô lậu và niệm tru không thâu nhiếp hành uẩn vô 
lậu và vô vi.
2. Hoặc là niệm trụ không phải là xứ vô lậu, là bốn niệm trụ hữu 
lậu.
3. Hoặc là xứ vô lậu cũng là niệm trụ, tức là bốn niệm trụ vô lậu.
4. Hoặc không phải là xứ vô lậu cũng không phải là niệm trụ, 
nghĩa là các uẩn sắc-thọ-tưởng-hành-thức hữu lậu và niệm trụ không 
thâu nhiếp hành uẩn hữu lậu.
Có bao nhiêu thứ thuộc quá khứ v.v...? Tất cả đều có mặt ở quá 
khứ, hiện tại, vị lai.
Có bao nhiêu thứ là thiện v.v...? Tất cả đều là thiện.
Có bao nhiêu thứ thuộc cõi Dục v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa 
là duyên nơi tuệ của thân hoặc thuộc cõi Dục, hoặc thuộc cõi Sắc, hoặc 
thuộc cõi Vô sắc, hoặc không hệ thuộc cõi nào.
Thuộc cõi Dục là gì? Là tác ý tương ưng với duyên nơi tuệ của 
thân ở cõi Dục.
Thuộc cõi Sắc là gì? Là tác ý tương ưng với duyên nơi tuệ của thân 
ở cõi Sắc.
Thuộc cõi Vô sắc là gì? Là tác ý tương ưng với duyên nơi tuệ của 

===== PAGE 203 =====
SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 12 443
thân ở cõi Vô sắc.
Không hệ thuộc cõi nào là gì? Là tác ý vô lậu tương ưng với duyên 
nơi tuệ của thân.
Duyên nơi tuệ của thọ- tâm- pháp cũng như thế.
Có bao nhiêu thứ học v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là duyên 
nơi tuệ của thân hoặc học, hoặc vô học, hoặc phi học phi vô học.
Học là gì? Là tác ý học tương ưng với duyên thân tuệ.
Vô học là gì? Là tác ý vô học tương ưng với duyên thân tuệ
Phi học phi vô học là gì? Là tác ý hữu lậu tương ưng với duyên 
thân tuệ
Duyên nơi tuệ của thọ - tâm - pháp cũng thế.
Bốn niệm trụ này:
Có bao nhiêu thứ do kiến đạo mà đoạn v.v..? Tất cả cần phân biệt: 
Nghĩa là các niệm trụ, nếu là hữu lậu thì do tu đạo mà đoạn trừ, nếu là 
vô lậu thì không có gì đoạn trừ.
Có bao nhiêu thứ là tâm v.v...? Tất cả đều là tâm sở tương ưng với 
tâm.
Có bao nhiêu thứ là tùy tâm chuyển mà không tương ưng với thọ 
v.v...? Tất cả đều là tùy tâm chuyển mà cũng tương ưng với thọ.
Có bao nhiêu thứ là tùy tâm chuyển mà không tương ưng với 
tưởng- hành v.v..? Tất cả đều là tùy tâm chuyển mà cũng là tương ưng 
với tưởng- hành, chỉ trừ ra tự tánh của nó.
Có bao nhiêu thứ là tùy tầm chuyển mà không tương ưng với tứ 
v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là duyên nơi tuệ của thân hoặc có 
tầm và tứ, hoặc không có tầm chỉ có tứ, hoặc không có tầm không có 
tứ.
Thế nào là có tầm có tứ? Nghĩa là có tầm có tứ tác ý tương ưng với 
duyên nơi tuệ của thân.
Thế nào là không có tầm chỉ có tứ? Nghĩa là không có tầm chỉ có 
tứ tác ý tương ưng với duyên nơi tuệ của thân.
Thế nào là không có tầm không có tứ? Nghĩa là không có tầm 
không có tứ tác ý tương ưng với duyên nơi tuệ của thân.
Duyên nơi tuệ của thọ - tâm - pháp cũng thế.
Có bao nhiêu thứ là kiến mà không phải là kiến xứ v.v...? Tất cả 
cần phân biệt: Tức là duyên nơi tuệ của thân có bốn trường hợp:
1. Hoặc là kiến mà không phải là kiến xứ, nghĩa là tận trí và vô 
sinh trí không thâu nhiếp duyên nơi tuệ của thân vô lậu.
2. Hoặc là kiến xứ mà không phải là kiến, nghĩa là năm thức của 

===== PAGE 204 =====
444 BỘ TỲ ĐÀM 2
thân tương ưng với tuệ thiện.
3. Hoặc là kiến mà cũng là kiến xứ, nghĩa là chánh kiến ở thế 
gian.
4. Hoặc không phải là kiến mà cũng không phải là kiến xứ, nghĩa 
là kiến không thâu nhiếp duyên nơi tuệ của thân vô lậu.
Duyên nơi tuệ của thọ, hoặc kiến mà không phải là kiến xứ, hoặc 
kiến mà cũng là kiến xứ, hoặc không phải kiến mà cũng không phải là 
kiến xứ.
Kiến mà không phải là kiến xứ, nghĩa là tận trí và vô sinh không 
thâu nhiếp duyên nơi tuệ của thọ vô lậu.
Kiến cũng là kiến xứ, nghĩa là chánh kiến của thế gian.
Không phải kiến mà cũng không phải là kiến xứ, nghĩa là kiến 
không thâu nhiếp duyên nơi tuệ của thọ vô lậu.
Duyên nơi Tuệ của tâm và pháp cũng như thế.
Có bao nhiêu thứ có thân kiến làm nhân mà không phải là có nhân 
của thân kiến v.v...? Tất cả đều không phải có thân kiến làm nhân mà 
cũng không phải là có nhân của thân kiến. 
Có bao nhiêu thứ là nghiệp mà không phải là nghiệp dị thục v.v...? 
Tất cả đều không phải nghiệp mà cũng không phải là nghiệp dị thục.
Có bao nhiêu thứ là nghiệp mà không phải là tùy nghiệp chuyển 
v.v...? Tất cả đều là tùy nghiệp chuyển mà không phải là nghiệp.
Có bao nhiêu thứ là sắc tạo ra mà không phải là sắc thấy được 
v.v...? Tất cả đều không phải là sắc tạo ra cũng không phải là sắc thấy 
được.
Bốn niệm trụ này:
Có bao nhiêu thứ là sắc tạo ra mà không phải là sắc có đối v.v...? 
Tất cả đều không phải là sắc tạo ra cũng không phải là sắc có đối.
Có bao nhiêu thứ là khó thấy bởi vì rất thâm diệu v.v...? Tất cả 
đều là khó thấy bởi vì rất thâm diệu, và vì rất thâm diệu cho nên khó 
thấy.
Có bao nhiêu thứ là thiện mà không phải do thiện làm nhân v.v...? 
Tất cả đều là thiện mà cũng do thiện làm nhân.
Có bao nhiêu thứ là bất thiện mà cũng không phải là bất thiện làm 
nhân v.v...? Tất cả đều không phải bất thiện cũng không phải do bất 
thiện làm nhân.
Có bao nhiêu thứ là vô ký mà không phải là vô ký làm nhân v.v...? 
Tất cả đều không phải vô ký mà cũng không phải do vô ký làm nhân.
Có bao nhiêu thứ là nhân duyên mà không phải là có nhân v.v...? 

===== PAGE 205 =====
SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 12 445
Tất cả đều là nhân duyên mà cũng là có nhân.
Có bao nhiêu thứ là đẳng vô gián mà không phải là đẳng vô gián 
duyên v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là duyên nơi tuệ của thân 
hoặc là đẳng vô gián mà không phải là đẳng vô gián duyên, hoặc là 
đẳng vô gián mà cũng là đẳng vô gián duyên, hoặc không phải đẳng vô 
gián mà cũng không phải là đẳng vô gián duyên.
Là đẳng vô gián mà không phải là đẳng vô gián duyên, nghĩa là ở 
hiện tiền, khởi lên duyên nơi tuệ của thân vị lai.
Là đẳng vô gián mà cũng là đẳng vô gián duyên, là duyên nơi tuệ 
của thân ở quá khứ và hiện tại.
Không phải đẳng vô gián mà cũng không phải là đẳng vô gián 
duyên, nghĩa là trừ ra ở hiện tiền, khởi lên duyên nơi tuệ của thân vị lai, 
còn lại đều là duyên nơi tuệ của thân vị lai.
Duyên vào tuệ của thọ- tâm- pháp cũng thế.
Có bao nhiêu thứ là sở duyên duyên mà không có sở duyên v.v...? 
Tất cả đều là sở duyên duyên mà cũng có sở duyên.
Có bao nhiêu thứ là tăng thượng duyên mà không phải là có 
tăng thượng v.v...? Tất cả đều là tăng thượng duyên mà cũng có tăng 
thượng.
Có bao nhiêu thứ là bộc lưu mà không phải là thuận bộc lưu v.v...? 
Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là các niệm trụ, nếu hữu lậu thì đó là thuận 
bộc lưu mà không phải là bộc lưu, nếu vô lậu thì không phải bộc lưu 
cũng không phải là thuận bộc lưu.
Lại nữa, thân niệm trụ là gì? Tức là mười sắc xứ và sắc do pháp 
xứ thâu nhiếp.
Thọ niệm trụ là gì? Tức là sáu thọ thân.
Tâm niệm trụ là gì? Nghĩa là sáu thức thân.
Pháp niệm trụ là gì? Nghĩa là thọ không thâu nhiếp các thứ không 
phải là sắc nơi pháp xứ.
Bốn niệm trụ này:
Có bao nhiêu thứ có sắc v.v...? Có một thứ có sắc, còn lại ba thứ 
không có sắc.
Có bao nhiêu thứ có thấy v.v...? Có ba thứ không thấy, một thứ cần 
phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ hoặc có thấy, hoặc không thấy.
Có thấy là gì? Là một xứ.
Không thấy là gì? Là chín xứ và phần ít của một xứ.
Có bao nhiêu thứ có đối v.v...? Có ba thứ không đối, một thứ cần 
phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ hoặc có đối, hoặc không đối.

===== PAGE 206 =====
446 BỘ TỲ ĐÀM 2
Có đối là gì? Tức là mười xứ.
Không đối là gì? Tức là phần ít của một xứ.
Có bao nhiêu thứ hữu lậu v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là 
thân niệm trụ hoặc hữu lậu, hoặc vô lậu.
Hữu lậu là gì? Tức là mười xứ và phần ít của một xứ.
Vô lậu là gì? Tức là phần ít của một xứ.
Thọ niệm trụ hoặc hữu lậu, hoặc vô lậu.
Hữu lậu là gì? Nghĩa là tác ý hữu lậu tương ưng với thọ uẩn.
Vô lậu là gì? Nghĩa là tác ý vô lậu tương ưng với thọ uẩn.
Tâm niệm trụ cũng thế.
Pháp niệm trụ hoặc hữu lậu, hoặc vô lậu.
Hữu lậu là gì? Nghĩa là các uẩn tưởng- hành hữu lậu.
Vô lậu là gì? Nghĩa là các uẩn tưởng- hành vô lậu và ba thứ vô 
vi.
Có bao nhiêu thứ hữu vi v.v...? Có ba thứ là hữu vi, một thứ nên 
phân biệt, nghĩa là pháp niệm trụ hoặc hữu vi, hoặc vô vi.
Hữu vi là gì? Tức là tưởng uẩn và hành uẩn.
Vô vi là gì? Tức là ba thứ vô vi.
Có bao nhiêu thứ có dị thục v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là 
thân niệm trụ hoặc có dị thục, hoặc không có dị thục.
Có dị thục là gì? Tức là sắc uẩn bất thiện- thiện- hữu lậu.
Không có dị thục là gì? Tức là sắc uẩn vô ký- vô lậu.
Niệm trụ thọ- tâm- pháp cũng thế.
Có bao nhiêu thứ là duyên sinh v.v...? Có ba thứ là duyên sinh, là 
nhân sinh, là thuộc về thế gian. Còn một thứ cần phân biệt: Nghĩa là 
pháp niệm trụ, nếu là hữu vi thì đó là duyên sinh, nhân sinh, thuộc về 
thế gian; nếu là vô vi thì không phải là duyên sinh, nhân sinh, thuộc về 
thế gian.
Có bao nhiêu thứ thuộc về sắc v.v...? Có một thứ thuộc về sắc, còn 
ba thứ kia thuộc về danh.
Có bao nhiêu thứ thuộc về nội xứ v.v...? Có một thứ thuộc nội xứ, 
hai thứ thuộc ngoại xứ, một thứ cần phân biệt, nghĩa là thân niệm trụ 
hoặc thuộc nội xứ, hoặc thuộc ngoại xứ.
Thuộc nội xứ là gì? Tức là năm lãnh vực bên trong. 
Thuộc ngoại xứ là gì? Tức là năm lãnh vực bên ngoài và phần ít 
của một lãnh vực bên ngoài.
Có bao nhiêu thứ là trí biết khắp về những gì được biết khắp v.v...? 
Tất cả đều là trí biết khắp về những gì được biết khắp.

===== PAGE 207 =====
SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 12 447
Bốn niệm trụ này:
Có bao nhiêu thứ đoạn dứt sự biết khắp về những gì được biết 
khắp v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là các niệm trụ, nếu là hữu lậu 
thì cần đoạn dứt sự biết khắp về những gì được biết khắp, nếu vô lậu thì 
không cần phải đoạn dứt.
Có bao nhiêu thứ cần đoạn dứt v.v…? Tất cả cần phân biệt, nghĩa 
là các niệm trụ nếu là hữu lậu thì cần đoạn dứt, nếu là vô lậu thì không 
cần đoạn dứt.
Có bao nhiêu thứ nên tu v.v...? Tất cả nên phân biệt, nghĩa là thân 
niệm trụ hoặc nên tu, hoặc không nên tu.
Nên tu là gì? Tức là sắc uẩn thiện.
Không nên tu là gì? Tức là sắc uẩn bất thiện và vô ký.
Thọ niệm trụ, tâm niệm trụ cũng vậy.
Pháp niệm trụ hoặc nên tu, hoặc không nên tu.
Nên tu là gì? Tức là tưởng uẩn và hành uẩn thiện.
Không nên tu là gì? Tức là tưởng uẩn và hành uẩn bất thiện- vô 
ký và ba thứ vô vi.
Có bao nhiêu thứ là nhiễm ô v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là 
thân niệm trụ hoặc nhiễm ô, hoặc không nhiễm ô.
Nhiễm ô là gì? Tức là sắc uẩn có ngăn che.
Không nhiễm ô là gì? Tức là sắc uẩn không có ngăn che.
Thọ - tâm - pháp niệm trụ cũng thế.
Có bao nhiêu thứ là quả mà không phải là có quả v.v...? Có ba thứ 
là quả mà cũng là có quả, một thứ cần phân biệt: Nghĩa là pháp niệm 
trụ hoặc là quả mà không phải là có quả, hoặc là quả mà cũng là có 
quả, hoặc không phải quả mà cũng không phải có quả.
Là quả mà không phải là có quả, tức là trạch diệt.
Là quả mà cũng là có quả, tức là các uẩn hành- tưởng.
Không phải quả mà cũng không phải là có quả, tức là hư không 
và phi trạch diệt.
Có bao nhiêu thứ là chấp thọ v.v...? Có ba thứ không có chấp thọ, 
một thứ cần phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ hoặc có chấp thọ, hoặc 
không có chấp thọ.
Có chấp thọ là gì? Tức là tự thể của nó thâu nhiếp sắc uẩn.
Không có chấp thọ là gì? Tức là tự thể của nó không thâu nhiếp 
sắc uẩn.
Có bao nhiêu thứ do các đại tạo nên v.v...? Có ba thứ không do các 
đại tạo nên, một thứ cần phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ hoặc do các 

===== PAGE 208 =====
448 BỘ TỲ ĐÀM 2
đại tạo nên, hoặc không do các đại tạo nên.
Do các đại tạo nên là gì? Tức là chín xứ và phần ít của hai xứ.
Không do các đại tạo nên là gì? Tức là phần ít của một xứ.
Có bao nhiêu thứ có trên v.v...? Có ba thứ là có trên, một thứ cần 
phân biệt: Nghĩa là pháp niệm trụ hoặc có trên, hoặc không có trên (vô 
thượng).
Có trên là gì? Tức là các uẩn hành- tưởng và hư không -phi trạch 
diệt.
Không có trên là gì? Tức là trạch diệt.
Có bao nhiêu thứ là có v.v...? Tất cả nên phân biệt, nghĩa là các 
niệm trụ, nếu hữu lậu thì có, nếu vô lậu thì không phải có.
Có bao nhiêu thứ là nhân tương ưng v.v...? Có một thứ là nhân 
không tương ưng, hai thứ là nhân tương ưng, một thứ nên phân biệt, ng-
hĩa là pháp niệm trụ, nếu là tâm sở thì nhân tương ưng, nếu không phải 
là tâm sở thì nhân không tương ưng.
Bốn niệm trụ này:
Cùng sáu xứ thiện thâu nhiếp nhau, thì sáu xứ thiện thâu nhiếp 
phần ít của bốn niệm trụ, phần ít của bốn niệm trụ cũng thâu nhiếp sáu 
xứ thiện.
Cùng năm xứ bất thiện thâu nhiếp nhau, thì năm xứ bất thiện thâu 
nhiếp phần ít của bốn niệm trụ, phần ít của bốn niệm trụ cũng thâu 
nhiếp năm xứ bất thiện.
Cùng bảy xứ vô ký thâu nhiếp nhau, thì bảy xứ vô ký thâu nhiếp 
phần ít của bốn niệm trụ, phần ít của bốn niệm trụ cũng thâu nhiếp bảy 
xứ vô ký.
Cùng ba xứ lậu thâu nhiếp nhau, thì ba xứ lậu thâu nhiếp phần ít 
của một niệm trụ, phần ít của một niệm trụ cũng thâu nhiếp ba lậu xứ.
Cùng năm xứ hữu lậu thâu nhiếp nhau, thì năm xứ hữu lậu thâu 
nhiếp phần ít của bốn niệm trụ, phần ít của bốn niệm trụ cũng thâu 
nhiếp năm xứ hữu lậu.
Cùng tám xứ vô lậu thâu nhiếp nhau, thì tám xứ vô lậu thâu nhiếp 
phần ít của bốn niệm trụ, và phần ít của bốn niệm trụ cũng thâu nhiếp 
tám xứ vô lậu.
Có bao nhiêu thứ ở quá khứ v.v...? Có ba thứ hoặc ở quá khứ- vị 
lai hoặc hiện tại, một thứ cần phân biệt: Nghĩa là pháp niệm trụ, nếu là 
hữu vi hoặc ở quá khứ- hiện tại hay vị lai, nếu là vô vi thì không phải ở 
quá khứ - hiện tại hay vị lai.
Có bao nhiêu thứ là thiện v.v...? Tất cả nên phân biệt, nghĩa là 

===== PAGE 209 =====
SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 12 449
thân niệm trụ hoặc thiện, hoặc bất thiện, hoặc vô ký.
Thiện bất thiện là gì? Tức là phần ít của ba xứ.
Vô ký là gì? Tức là tám xứ và phần ít của hai xứ.
Thọ niệm trụ hoặc thiện, hoặc bất thiện, hoặc vô ký.
Thiện là gì? Tức là thiện tác ý tương ưng với thọ uẩn.
Bất thiện là gì? Tức là bất thiện tác ý tương ưng với thọ uẩn.
Vô ký là gì? Tức là vô ký tác ý tương ưng với thọ uẩn.
Tâm niệm trụ cũng như thế.
Pháp niệm trụ hoặc thiện, hoặc bất thiện, hoặc vô ký.
Thiện là gì? Tức là tưởng uẩn- hành uẩn thiện và trạch diệt.
Bất thiện là gì? Tức là tưởng uẩn và hành uẩn bất thiện.
Vô ký là gì? Tức là tưởng uẩn- hành uẩn vô ký và hư không- phi 
trạch diệt.
Có bao nhiêu thứ thuôïc cõi Dục v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa 
là thân niệm trụ hoặc thuộc cõi Dục, hoặc thuộc cõi Sắc, hoặc không 
hệ thuộc cõi nào.
Thuộc cõi Dục là gì? Tức là hai xứ và phần  ít của chín xứ.
Thuộc cõi Sắc là gì? Tức là phần ít của chín xứ.
Không hệ thuộc cõi nào là gì? Tức là phần ít của một xứ.
Thọ niệm trụ hoặc thuộc cõi Dục, hoặc thuộc cõi Sắc, hoặc thuộc 
cõi Vô sắc, hoặc không hệ thuộc cõi nào. Thuộc cõi Dục là gì? Tức là 
tác ý tương ưng với thọ uẩn cõi Dục. Thuộc cõi Sắc là gì? Tức là tác 
ý tương ưng với thọ uẩn cõi Sắc. Thuộc cõi Vô sắc là gì? Tức là tác ý 
tương ưng với thọ uẩn vô lậu. Tâm niệm trụ cũng thế.
Pháp niệm trụ hoặc thuộc cõi Dục, hoặc thuộc cõi Sắc, hoặc thuộc 
cõi Vô sắc, hoặc không hệ thuộc cõi nào. Thuộc cõi Dục là gì? Tức là 
tưởng uẩn và hành uẩn của cõi Dục. Thuộc cõi Sắc là gì? Tức là tưởng 
uẩn và hành uẩn của cõi Sắc. Thuộc cõi Vô sắc là gì? Tức là tưởng uẩn 
và hành uẩn của cõi Vô sắc. Không hệ thuộc cõi nào là gì? Tức là tưởng 
uẩn và hành uẩn vô lậu, cùng với pháp vô vi.
Có bao nhiêu thứ học v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là thân 
niệm trụ hoặc học, hoặc vô học, hoặc phi học phi vô học.
Học và vô học là gì? Tức là phần ít của một xứ.
Phi học phi vô học là gì? Tức là mười xứ và phần ít của một xứ.
Thọ niệm trụ hoặc học, hoặc vô học, hoặc phi học phi vô học.
Học là gì? Tức là tác ý học tương ưng với thọ uẩn.
Vô học là gì? Tức là tác ý vô học tương ưng với thọ uẩn.
Phi học phi vô học là gì? Tức là tác ý hữu lậu tương ưng với thọ 

===== PAGE 210 =====
450 BỘ TỲ ĐÀM 2
uẩn.
Tâm niệm trụ cũng thế.
Pháp niệm trụ hoặc học, hoặc vô học, hoặc phi học phi vô học.
Học là gì? Tức là hành uẩn- tưởng uẩn hữu học.
Vô học là gì? Tức là hành uẩn- tưởng uẩn vô học.
Phi học phi vô học là gì? Tức là hành uẩn - tưởng uẩn hữu lậu và 
pháp vô vi.
Bốn niệm trụ này:
Có bao nhiêu thứ do kiến đạo mà đoạn v.v...? Tất cả cần phân 
biệt: Nghĩa là thân niệm trụ hoặc do tu đạo mà đoạn trừ, hoặc không có 
gì phải đoạn trừ.
Do tu đạo mà đoạn trừ là gì? Tức là mười xứ và phần ít của một 
xứ.
Không có gì đoạn trừ là gì? Tức là phần ít của một xứ.
Thọ niệm trụ hoặc do kiến đạo mà đoạn, hoặc do tu đạo mà đoạn, 
hoặc không có gì phải đoạn trừ.
Do kiến đạo mà đoạn trừ là gì? Tức là thọ niệm trụ có các bậc tùy 
tín hành, tùy pháp hành, hiện quán biên nhẫn mà đoạn trừ. Vậy nghĩa 
là gì? Nghĩa là do kiến đạo mà đoạn trừ tám mươi tám tùy miên tương 
ưng với thọ uẩn.
Do tu đạo mà đoạn trừ là gì? Nghĩa là thọ niệm trụ có các thứ học 
thấy vết tích và tu đoạn trừ. Vậy nghĩa là gì? Nghĩa là do tu đạo mà 
đoạn trừ mười thứ tùy miên tương ưng với thọ uẩn và các thọ uẩn hữu 
lậu không nhiễm ô.
Không có gì phải đoạn trừ là gì? Tức là thọ uẩn vô lậu.
Tâm niệm trụ cũng thế.
Pháp niệm trụ hoặc do kiến đạo mà đoạn trừ, hoặc do tu đạo mà 
đoạn trừ, hoặc không có gì phải đoạn trừ.
Do kiến đạo mà đoạn trừ là gì? Nghĩa là pháp niệm trụ có các 
bậc tùy tín hành, tùy pháp hành, hiện quán biên nhẫn mà đoạn trừ. Vậy 
nghĩa là gì? Nghĩa là do kiến đạo mà đoạn trừ tám mươi tám tùy miên 
tương ưng với hành uẩn - tưởng uẩn, cùng nó luôn khởi tâm bất tương 
ưng hành.
Do tu đạo mà đoạn trừ là sao? Nghĩa là pháp niệm trụ do học thấy 
vết tích, tu mà đoạn trừ. Vậy nghĩa là sao? Nghĩa là do tu đạo mà đoạn 
trừ mười thứ tùy miên và nó tương ưng với tưởng uẩn hành uẩn hoặc nó 
luôn khởi tâm bất tương ưng hành, hoặc các tưởng uẩn- hành uẩn hữu 
lậu không nhiễm ô.

===== PAGE 211 =====
SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 12 451
Không có gì phải đoạn trừ là gì? Tức là các hành uẩn - tưởng uẩn 
vô lậu và pháp vô vi.
Có bao nhiêu thứ không phải là tâm v.v...? Có một thứ không phải 
phải là tâm - tâm sở - tâm tương ưng. Có một thứ là tâm sở tương ưng 
với tâm. Có một thứ chỉ là tâm. Có một thứ nên phân biệt, nghĩa là pháp 
niệm trụ nếu có sở duyên là tâm tương ưng với tâm sở, nếu không có sở 
duyên thì không phải là tâm, tâm sở, tâm tương ưng.
Có bao nhiêu thứ là tùy tâm chuyển mà không tương ưng với thọ 
v.v...? Có một thứ là tùy tâm chuyển mà không tương ưng với thọ. Một 
thứ tương ưng với thọ mà không phải là tùy tâm chuyển. Hai thứ nên 
phân biệt, nghĩa là thân niệm trụ hoặc là tùy tâm chuyển mà không 
tương ưng với thọ, hoặc không phải tùy tâm chuyển mà cũng không 
tương ưng với thọ.
Tùy tâm chuyển mà không tương ưng với thọ, là tùy tâm chuyển 
các nghiệp thân- ngữ. Còn lại các sắc uẩn không phải tùy tâm chuyển 
mà cũng không tương ưng với thọ.
Pháp niệm trụ hoặc là tùy tâm chuyển mà không tương ưng với 
thọ, hoặc là tùy tâm chuyển mà cũng tương ưng với thọ, hoặc không 
phải tùy tâm chuyển cũng không tương ưng với thọ.
Tùy tâm chuyển mà không tương ưng với thọ, là tùy tâm chuyển 
tâm bất tương ưng hành.
Tùy tâm chuyển mà cũng tương ưng với thọ, là tưởng uẩn tương 
ưng với hành uẩn.
Không phải tùy tâm chuyển cũng không tương ưng với thọ, là trừ 
ra tùy tâm chuyển tâm bất tương ưng hành, còn lại tâm bất tương ưng 
hành và pháp vô vi.
Có bao nhiêu thứ là tùy tâm chuyển mà không tương ưng với hành 
- tưởng v.v...? Trừ tự tánh của nó ra, thì giống như thọ nên biết.
Có bao nhiêu thứ là tùy tầm chuyển mà không tương ưng với tứ 
v.v...? Tất cả nên phân biệt, nghĩa là thân niệm trụ, hoặc là tùy tầm 
chuyển mà không tương ưng với tứ, hoặc không phải tùy tầm chuyển 
mà cũng không tương ưng với tứ. 
Tùy tầm chuyển mà không tương ưng với tứ, là tùy tầm chuyển 
các nghiệp thân - ngữ.
Còn lại các sắc uẩn khác thì không phải là tùy tầm chuyển mà 
cũng không tương ưng với tứ.
Thọ niệm trụ hoặc có tầm có tứ, hoặc không có tầm chỉ có tứ, hoặc 
không có tầm không có tứ. 

===== PAGE 212 =====
452 BỘ TỲ ĐÀM 2
Có tầm có tứ là gì? Tức là có tầm có tứ tác ý tương ưng với thọ 
uẩn.
Không có tầm chỉ có tứ là gì? Tức là không có tầm chỉ có tứ tác ý 
tương ưng với thọ uẩn.
Không có tầm không có tứ là gì? Nghĩa là không có tầm không có 
tứ tác ý tương ưng với thọ uẩn.
Tâm niệm trụ cũng như thế.
Pháp niệm trụ có bốn trường hợp:
1. Hoặc là tùy tầm chuyển mà không tương ưng với tứ, tức là tùy 
tầm chuyển tâm bất tương ưng hành, và tầm tương ưng với tứ.
2. Hoặc tương ưng với tứ mà không phải là tùy tầm chuyển, tức là 
tầm và tầm không tương ưng với tứ, mà tương ưng với tưởng uẩn - hành 
uẩn.
3. Hoặc là tùy tầm chuyển mà cũng tương ưng với tứ, tức là tầm và 
tứ tương ưng với hành uẩn - tưởng uẩn.
4. Hoặc không phải tùy tầm chuyển mà cũng không tương ưng với 
tứ, là trừ ra tùy tầm chuyển các tâm bất tương ưng hành, còn lại các tâm 
bất tương ưng hành, và tầm không tương ưng với tứ, hoặc là không có 
tầm không có tứ mà không phải là thọ tâm sở, hoặc là pháp vô vi.
Có bao nhiêu thứ kiến mà không phải là kiến xứ v.v...? Tất cả cần 
phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ, hoặc là kiến xứ mà không phải là 
kiến, hoặc là kiến mà cũng là kiến xứ, hoặc không phải là kiến mà cũng 
không phải là kiến xứ.
Kiến xứ mà không phải là kiến, tức là chín xứ và phần ít của một 
xứ.
Kiến mà cũng là kiến xứ, tức là một xứ.
Không phải là kiến mà cũng không phải là kiến xứ, tức phần ít 
của một xứ.
Thọ niệm trụ nếu hữu lậu thì đó là kiến xứ mà không phải là kiến, 
nếu vô lậu thì không phải là kiến mà cũng không phải là kiến xứ.
Tâm niệm trụ cũng như thế.
Pháp niệm trụ cũng có bốn trường hợp:
1. Hoặc là kiến mà không phải là kiến xứ, nghĩa là tận trí và vô 
sinh trí không thâu nhiếp tuệ vô lậu.
2. Hoặc là kiến xứ mà không phải là kiến, nghĩa là tưởng uẩn hữu 
lậu, và kiến không thâu nhiếp hành uẩn hữu lậu.
3. Hoặc là kiến mà cũng là kiến xứ, tức là năm cái thấy nhiễm ô 
và chánh kiến của thế gian.

===== PAGE 213 =====
SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 12 453
4. Hoặc không phải là kiến mà cũng không phải là kiến xứ, tức là 
tưởng uẩn vô lậu, và kiến không thâu nhiếp hành uẩn vô lậu cùng pháp 
vô vi.
Có bao nhiêu thứ có thân kiến làm nhân mà không phải là có nhân 
của thân kiến v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ, nếu 
nhiễm ô thì có thân kiến làm nhân mà không phải là có nhân của thân 
kiến. Nếu không nhiễm ô thì không phải là có thân kiến làm nhân mà 
cũng không phải là có nhân của thân kiến.
Thọ niệm trụ, hoặc có thân kiến làm nhân mà không phải là có 
nhân của thân kiến, hoặc có thân kiến làm nhân mà cũng có nhân của 
thân kiến, hoặc không phải là có thân kiến làm nhân mà cũng không 
phải là có nhân của thân kiến.
Có thân kiến làm nhân mà không phải là có nhân của thân kiến, 
nghĩa là trừ ra ở quá khứ và hiện tại do thấy khổ mà đoạn trừ các tùy 
miên tương ưng với thọ uẩn, cũng trừ ra ở quá khứ và hiện tại do thấy 
tập mà đoạn trừ biến hành tùy miên tương ưng với thọ uẩn, cũng trừ ra ở 
vị lai có thân kiến tương ưng với thọ uẩn, còn lại các thọ uẩn nhiễm ô.
Có thân kiến làm nhân mà cũng có nhân của thân kiến, nghĩa là 
các thọ uẩn đã trừ đi ở trước đó.
Không phải có thân kiến làm nhân mà cũng không phải là có nhân 
của thân kiến, tức là các thọ uẩn không nhiễm ô.
Tâm niệm trụ cũng thế.
Pháp niệm trụ hoặc có thân kiến làm nhân mà không phải có nhân 
của thân kiến, hoặc có thân kiến làm nhân mà cũng có nhân của thân 
kiến, hoặc không phải có thân kiến làm nhân mà cũng không phải có 
nhân của thân kiến.
Có thân kiến làm nhân mà không phải là có nhân của thân kiến, 
là trừ ra ở quá khứ và hiện tại do thấy khổ mà đoạn trừ các tùy miên mà 
nó tương ưng đều ngang hàng với tưởng uẩn-hành uẩn, cũng trừ ra ở quá 
khứ và hiện tại do thấy tập mà đoạn trừ các biến hành tùy miên mà nó 
tương ưng với tưởng uẩn và hành uẩn, cũng trừ ra ở vị lai có thân kiến 
tương ưng với tưởng uẩn-hành uẩn. Cũng trừ ra ở vị lai có thân kiến mà 
nó tương ưng với các pháp sinh ra, già đi, trụ lại và vô thường, còn lại 
các uẩn hành và tưởng nhiễm ô.
Có thân kiến làm nhân mà cũng có nhân của thân kiến, tức là các 
thứ tưởng uẩn-hành uẩn đã trừ đi ở trước đó.
Không phải có thân kiến làm nhân mà cũng không phải là có nhân 
của thân kiến, tức là các tưởng uẩn-hành uẩn không nhiễm ô và pháp 

===== PAGE 214 =====
454 BỘ TỲ ĐÀM 2
vô vi.
Có bao nhiêu thứ là nghiệp mà không phải là nghiệp dị thục v.v...? 
Tất cả nên phân biệt, nghĩa là thân niệm trụ, hoặc là nghiệp mà không 
phải là nghiệp dị thục, hoặc là nghiệp dị thục mà không phải là nghiệp, 
hoặc không phải là nghiệp mà cũng không phải là nghiệp dị thục,
Nghiệp mà không phải là nghiệp dị thục, tức là các nghiệp thân 
và ngữ.
Nghiệp dị thục mà không phải là nghiệp, nghĩa là nghiệp dị thục 
sinh ra các sắc uẩn.
Không phải nghiệp mà cũng không phải là nghiệp dị thục, tức là 
trừ ra nghiệp và nghiệp dị thục sắc uẩn, còn lại các sắc uẩn khác.
Thọ niệm trụ, hoặc là nghiệp dị thục mà không phải là nghiệp, 
hoặc không phải là nghiệp mà cũng không phải là nghiệp dị thục.
Nghiệp dị thục mà không phải là nghiệp, nghĩa là nghiệp dị thục 
đã sinh ra các thọ uẩn. Còn lại các thọ uẩn khác thì không phải là ng -
hiệp mà cũng không phải là nghiệp dị thục.
Tâm niệm trụ cũng thế.
Pháp niệm trụ có bốn trường hợp:
1. Hoặc là nghiệp mà không phải là nghiệp dị thục, là nghiệp dị 
thục không thâu nhiếp tư.
2. Hoặc là nghiệp dị thục mà không phải là nghiệp, là tư không 
thâu nhiếp các nghiệp dị thục sinh ra các uẩn hành và tưởng.
3. Hoặc là nghiệp mà cũng là nghiệp dị thục, là nghiệp dị thục đã 
sinh ra tư.
4. Hoặc không phải là nghiệp mà cũng không phải là nghiệp dị 
thục, nghĩa là trừ ra các hành uẩn- tưởng uẩn do nghiệp và nghiệp dị 
thục sinh ra, còn lại các uẩn hành- tưởng và pháp vô vi.
Có bao nhiêu thứ là nghiệp mà không phải là tùy nghiệp chuyển 
v.v...? Có hai thứ là tùy nghiệp chuyển mà không phải là nghiệp. Có hai 
thứ cần phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ có ba trường hợp:
1. Hoặc là nghiệp mà không phải là tùy nghiệp chuyển, nghĩa là 
trừ ra tùy nghiệp chuyển các nghiệp thân- ngữ, còn lại các nghiệp thân- 
ngữ khác.
2. Hoặc là nghiệp mà cũng là tùy nghiệp chuyển, tức là tùy nghiệp 
chuyển các nghiệp thân- ngữ.
3. Hoặc không phải là nghiệp mà cũng không phải là tùy nghiệp 
chuyển, nghĩa là trừ các sắc uẩn của nghiệp và tùy nghiệp chuyển, còn 
lại các sắc uẩn khác.

===== PAGE 215 =====
SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 12 455
Pháp niệm trụ cũng có ba trường hợp:
1. Hoặc là nghiệp mà không phải là tùy nghiệp chuyển, nghĩa là 
tư.
2. Hoặc là tùy nghiệp chuyển mà không phải là nghiệp, nghĩa là 
tưởng. Uẩn và tư không thâu nhiếp tùy nghiệp chuyển hành uẩn.
3. Hoặc không phải là nghiệp mà cũng không phải là tùy nghiệp 
chuyển, nghĩa là trừ ra nghiệp và hành uẩn của tùy nghiệp chuyển, còn 
lại các hành uẩn khác và pháp vô vi.
Có bao nhiêu thứ là sắc tạo ra mà không phải là sắc thấy được? Có 
ba thứ không phải sắc tạo ra mà cũng không phải là sắc thấy được, một 
thứ cần phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ có ba trường hợp:
1. Hoặc là sắc tạo ra mà không phải là sắc thấy được, tức là tám 
xứ và phần ít của hai xứ.
2. Hoặc là sắc tạo ra mà cũng là sắc thấy được, tức là một xứ.
3. Hoặc không phải là sắc tạo ra mà cũng không phải là sắc thấy 
được, tức là phần ít của một xứ.
Bốn niệm trụ này:
Có bao nhiêu thứ do sắc tạo ra mà không phải là sắc có đối v.v...? 
Có ba thứ không phải là sắc tạo ra mà không phải là sắc có đối. Còn 
một thứ cần phân biệt, nghĩa là thân niệm trụ có ba trường hợp:
1. Hoặc là sắc tạo ra mà không phải là sắc có đối, nghĩa là phần 
ít của một xứ.
2. Hoặc là sắc có đối mà không phải là sắc tạo ra, nghĩa là phần 
ít của một xứ.
3. Hoặc là sắc tạo ra mà cũng là sắc có đối, nghĩa là chín xứ và 
phần ít của một xứ.
Có bao nhiêu thứ là khó thấy bởi vì rất thâm diệu v.v...? Tất cả 
đều là khó thấy bởi vì rất thâm diệu và vì rất thâm diệu cho nên khó 
thấy.
Có bao nhiêu thứ là thiện mà không phải do thiện làm nhân v.v...? 
Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ có ba trường hợp:
1. Hoặc thiện làm nhân mà không phải là thiện, nghĩa là sắc uẩn 
do quả dị thục thiện sinh ra.
2. Hoặc thiện mà cũng là thiện làm nhân, tức là sắc uẩn thiện.
3. Hoặc không phải thiện mà cũng không phải là thiện làm nhân, 
nghĩa là trừ ra các sắc uẩn do quả dị thục thiện sinh ra, còn lại các sắc 
uẩn vô ký và bất thiện.
Thọ niệm trụ, tâm niệm trụ cũng như thế.

===== PAGE 216 =====
456 BỘ TỲ ĐÀM 2
Pháp niệm trụ có bốn trường hợp:
1. Hoặc là thiện mà không phải do thiện làm nhân, tức là trạch 
diệt.
2. Hoặc do thiện làm nhân mà không phải thiện, tức là các tưởng 
uẩn-hành uẩn do quả dị thục thiện sinh ra.
3. Hoặc là thiện mà cũng do thiện làm nhân, tức là các tưởng uẩn 
và hành uẩn thiện.
4. Hoặc không phải là thiện mà cũng không phải do thiện làm 
nhân, tức là trừ ra các tưởng uẩn-hành uẩn  do quả dị thực thiện sinh ra, 
còn lại các tưởng uẩn- hành uẩn vô ký và bất thiện cùng hư không- phi 
trạch diệt.
Có bao nhiêu thứ là bất thiện mà không phải do bất thiện làm 
nhân v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ có ba trường 
hợp:
1. Hoặc do bất thiện làm nhân mà không phải bất thiện, tức là Sắc 
uẩn do dị thục bất thiện sinh ra.
2. Hoặc là bất thiện mà cũng do bất thiện làm nhân, tức là các sắc 
uẩn bất thiện.
3. Hoặc không phải bất thiện mà không phải do bất thiện làm 
nhân, nghĩa là trừ ra các sắc uẩn do các dị thục bất thiện sinh ra, còn lại 
các sắc uẩn thiện và vô ký.
Thọ niệm trụ cũng có ba trường hợp:
1. Hoặc do bất thiện làm nhân mà không phải là bất thiện, tức là 
thọ uẩn do các dị thục bất thiện sinh ra, và ở cõi Dục có thân kiến- biên 
chấp kiến tương ưng với thọ uẩn.
2. Hoặc là bất thiện mà cũng do bất thiện làm nhân, tức là những 
thọ uẩn bất thiện.
3. Hoặc không phải bất thiện mà cũng không phải bất thiện làm 
nhân, nghĩa là trừ ra các thọ uẩn do quả dị thục bất thiện sinh ra, và trừ 
ra ở cõi Dục có thân kiến- biên chấp kiến tương ưng với thọ uẩn, còn lại 
các thọ uẩn thiện và vô ký.
Tâm niệm trụ cũng như thế.
Pháp niệm trụ cũng có ba trường hợp:
1. Hoặc do bất thiện làm nhân mà không phải là bất thiện, nghĩa 
là các uẩn hành - tưởng do các quả dị thục bất thiện sinh ra, và ở cõi 
Dục có thân kiến - biên chấp kiến, nó cùng tương ưng với các tưởng 
uẩn-hành uẩn.
2. Hoặc là bất thiện mà cũng do bất thiện làm nhân, nghĩa là các 

===== PAGE 217 =====
SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 12 457
tưởng uẩn- hành uẩn bất thiện.
3. Hoặc không phải bất thiện mà cũng không phải bất thiện làm 
nhân, nghĩa là trừ ra các hành - tưởng uẩn do dị thục bất thiện sinh ra, 
và trừ ra ở cõi Dục có thân kiến- biên chấp kiến mà nó tương ưng với 
các tưởng uẩn-hành uẩn. Còn lại các hành - tưởng uẩn thiện và vô ký 
cùng ba thứ vô vi.
Có bao nhiêu thứ là vô ký mà không phải là vô ký làm nhân v.v...? 
Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ có ba trường hợp:
1. Hoặc vô ký làm nhân mà không phải là vô ký, tức là sắc uẩn 
bất thiện.
2. Hoặc là vô ký mà cũng là vô ký làm nhân, tức là sắc uẩn vô 
ký.
3. Hoặc không phải là vô ký mà cũng không phải do vô ký làm 
nhân, tức là sắc uẩn thiện.
Thọ niệm trụ, tâm niệm trụ cũng thế.
Pháp niệm trụ có bốn trường hợp:
1. Hoặc là vô ký mà không phải do vô ký làm nhân, tức là hư 
không- phi trạch diệt.
2. Hoặc là vô ký làm nhân mà không phải là vô ký, tức là hành 
uẩn- tưởng uẩn bất thiện.
3. Hoặc là vô ký mà cũng do vô ký làm nhân, đó là hành uẩn và 
tưởng uẩn vô ký.
4. Hoặc không phải là vô ký mà cũng không phải là vô ký làm 
nhân, đó là các uẩn hành- tưởng thiện và trạch diệt.
Có bao nhiêu thứ là nhân duyên mà không phải là có nhân v.v...? 
Có ba thứ là nhân duyên mà cũng là có nhân, một thứ cần phân biệt: 
Nghĩa là pháp niệm trụ, nếu hữu vi thì đó là nhân duyên mà cũng có 
nhân, nếu vô vi thì không phải nhân duyên mà cũng không phải là có 
nhân.
Có bao nhiêu thứ là đẳng vô gián mà không phải là đẳng vô gián 
duyên v.v...? Có một thứ không phải là đẳng vô gián mà cũng không 
phải là đẳng vô gián duyên, ba thứ nên phân biệt, nghĩa là thọ niệm trụ 
có ba trường hợp:
1. Hoặc là đẳng vô gián mà không phải là đẳng vô gián duyên, 
nghĩa là thọ uẩn vị lai mà hiện tiền đang khởi lên, và thọ uẩn của A-la-
hán khi mạng chung ở quá khứ hoặc hiện tại.
2. Hoặc là đẳng vô gián mà cũng là đẳng vô gián duyên, nghĩa là 
trừ ra thọ uẩn của A-la-hán khi mạng chung ở quá khứ hoặc hiện tại, 

===== PAGE 218 =====
458 BỘ TỲ ĐÀM 2
còn lại thọ uẩn ở thời gian quá khứ- hiện tại khác.
3. Hoặc không phải là đẳng vô gián mà cũng không phải là đẳng 
vô gián duyên, nghĩa là trừ ra các thọ uẩn vị lai mà hiện tiền đang khởi 
lên, còn lại các thọ uẩn vị lai khác.
Tâm niệm trụ cũng như thế.
Pháp niệm trụ cũng có ba trường hợp:
1. Hoặc là đẳng vô gián mà không phải là đẳng vô gián duyên, 
nghĩa là không phải thọ tâm sở ở vị lai mà hiện tiền đang khởi lên, cũng 
không phải thọ tâm sở ở thời quá khứ hoặc hiện tại khi A-la-hán mạng 
chung, và vô tưởng diệt định đã sinh mà đang khởi lên.
2. Hoặc là đẳng vô gián mà cũng là đẳng vô gián duyên, nghĩa là 
trừ ra không phải thọ tâm sở của A-la-hán khi mạng chung ở thời quá 
khứ hoặc hiện tại, còn lại các thứ không phải thọ tâm sở ở thời quá khứ 
hoặc hiện tại.
3. Hoặc không phải là đẳng vô gián mà cũng không phải là đẳng 
vô gián duyên, nghĩa là trừ ra không phải thọ tâm sở vị lai mà hiện tiền 
đang khởi lên, còn lại các thứ không phải là thọ tâm sở vị lai, và trừ 
ra các tâm bất tương ưng hành đẳng vô gián, còn lại tâm bất tương ưng 
hành và pháp vô vi.
Có bao nhiêu thứ là sở duyên duyên mà không có sở duyên? Có 
một thứ là sở duyên duyên mà không có sở duyên, hai thứ là sở duyên 
duyên mà cũng có sở duyên, một thứ cần phân biệt, nghĩa là pháp niệm 
trụ, nếu là tâm sở thì nó là sở duyên duyên mà cũng có sở duyên, nếu 
không phải là tâm sở thì nó là sở duyên duyên mà không có sở duyên.
Có bao nhiêu thứ là tăng thượng duyên mà không phải là có tăng 
thượng v.v...? Có ba thứ là tăng thượng duyên mà cũng có tăng thượng, 
một thứ cần phân biệt, nghĩa là pháp niệm trụ, nếu hữu vi thì đó là tăng 
thượng duyên mà cũng có tăng thượng, nếu vô vi thì đó là tăng thượng 
duyên mà không phải là có tăng thượng.
Có bao nhiêu thứ là bộc lưu mà không phải là thuận bộc lưu 
v.v...? Tất cả cần phân biệt: Nghĩa là thân niệm trụ, nếu hữu lậu thì đó 
là thuận bộc lưu mà không phải là bộc lưu, nếu vô lậu thì không phải 
là bộc lưu mà cũng không phải là thuận bộc lưu.
Thọ niệm trụ, tâm niệm trụ cũng như thế.
Pháp niệm trụ có ba trường hợp:
1. Hoặc là thuận bộc lưu mà không phải là bộc lưu, nghĩa là tưởng 
uẩn hữu lậu và bộc lưu không thâu nhiếp hành uẩn hữu lậu.
2. Hoặc là bộc lưu mà cũng là thuận bộc lưu, tức là bốn thứ bộc 

===== PAGE 219 =====
SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 12 459
lưu.
3. Hoặc không phải là bộc lưu mà cũng không phải là thuận bộc 
lưu, thì đó là hành uẩn- tưởng uẩn vô lậu và các pháp vô vi.
- Bốn Thánh đế: Tức là khổ thánh đế, tập thánh đế, diệt thánh đế 
và đạo thánh đế.
Bốn Thánh đế này:
Có bao nhiêu thứ có sắc v.v...? Có một thứ là không có sắc, ba thứ 
cần phân biệt: Nghĩa là khổ thánh đế hoặc có sắc, hoặc không có sắc.
Có sắc là gì? Đó là mười xứ và phần ít của một xứ.
Không có sắc là gì? Đó là một xứ và phần ít của một xứ.
Tập thánh đế cũng như thế.
Đạo thánh đế thâu nhiếp các nghiệp thân- ngữ thì có sắc, còn lại 
đều là không có sắc.
Có bao nhiêu thứ thấy được v.v...? Có hai thứ là không thấy, hai 
thứ cần phân biệt: Nghĩa là khổ thánh đế hoặc thấy, hoặc không thấy.
Thấy là gì? Đó là một xứ.
Không thấy là gì? Đó là mười một xứ.
Tập thánh đế cũng vậy.
Có bao nhiêu thứ có đối v.v...? Có hai thứ không có đối, hai thứ 
cần phân biệt: Nghĩa là Khổ thánh đế hoặc có đối, hoặc không có đối.
Có đối là gì? Đó là mười xứ.
Không có đối là gì? Đó là hai xứ.
Tập thánh đế cũng vậy.
Có bao nhiêu thứ hữu lậu v.v...? Có hai thứ hữu lậu, hai thứ vô 
lậu.
Có bao nhiêu thứ hữu vi v.v...? Có ba thứ hữu vi, một thứ vô vi.
Có bao nhiêu thứ có dị thục v.v...? Có hai thứ có quả dị thục, hai 
thứ cần phân biệt: Nghĩa là khổ thánh đế hoặc có dị thục, hoặc không 
có dị thục.
Có dị thục là gì? Nghĩa là khổ đế thiện- bất thiện.
Không có dị thục là gì? Nghĩa là khổ đế vô ký.
Tập thánh đế cũng vậy.
Có bao nhiêu thứ là duyên sinh v.v...? Có ba thứ là duyên sinh 
- nhân sinh - thuộc về thế gian. Còn một thứ không phải là duyên sinh 
- nhân sinh - thuộc về thế gian.
Có bao nhiêu thứ thuộc về sắc v.v...? Có một thứ thuộc về danh, 
ba thứ cần phân biệt: Nghĩa là khổ thánh đế hoặc thuộc về sắc, hoặc 
thuộc về danh.

===== PAGE 220 =====
460 BỘ TỲ ĐÀM 2
Thuộc về sắc là gì? Tức là mười xứ và phần ít của một xứ.
Thuộc về danh là gì? Tức là một xứ và phần ít của một xứ.
Tập thánh đế cũng như thế.
Đạo thánh đế thâu nhiếp nghiệp của thân- ngữ thì thuộc về sắc. 
Còn lại đều thuộc về danh.
Có bao nhiêu thứ thuộc nội xứ v.v...? Có một thứ thuộc về ngoại 
xứ, ba thứ cần phân biệt: Nghĩa là khổ thánh đế hoặc thuộc nội xứ, hoặc 
thuộc ngoại xứ.
Thuộc nội xứ là gì? Tức là sáu xứ bên trong.
Thuộc ngoại xứ là gì? Tức là sáu xứ bên ngoài.
Tập thánh đế cũng như thế.
Đạo thánh đế thâu nhiếp tâm- ý -thức thì thuộc về nội xứ, còn lại 
đều thuộc về ngoại xứ.
Có bao nhiêu trí biết khắp về những gì được biết khắp v.v...? Tất 
cả đều là trí biết khắp về những gì được biết khắp.

 

===== PAGE 221 =====
SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 13 461
LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC