vb3:0.1Vibhaṅga
vb3:0.2Dhātuvibhaṅga
vb3:1.01. Suttantabhājanīya
vb3:1.1Cha dhātuyo—
vb3:1.2pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu.
vb3:2.1Tattha katamā pathavīdhātu?
vb3:2.2Pathavīdhātudvayaṁ—
vb3:2.3atthi ajjhattikā, atthi bāhirā.
vb3:2.4Tattha katamā ajjhattikā pathavīdhātu?
vb3:2.5Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ kakkhaḷaṁ kharigataṁ kakkhaḷattaṁ kakkhaḷabhāvo ajjhattaṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—
vb3:2.6kesā lomā nakhā dantā taco maṁsaṁ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṁ vakkaṁ hadayaṁ yakanaṁ kilomakaṁ pihakaṁ papphāsaṁ antaṁ antaguṇaṁ udariyaṁ karīsaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi ajjhattaṁ paccattaṁ kakkhaḷaṁ kharigataṁ kakkhaḷattaṁ kakkhaḷabhāvo ajjhattaṁ upādinnaṁ—
vb3:2.7ayaṁ vuccati “ajjhattikā pathavīdhātu”.
vb3:3.1Tattha katamā bāhirā pathavīdhātu?
vb3:3.2Yaṁ bāhiraṁ kakkhaḷaṁ kharigataṁ kakkhaḷattaṁ kakkhaḷabhāvo bahiddhā anupādinnaṁ, seyyathidaṁ—
vb3:3.3ayo lohaṁ tipu sīsaṁ sajjhaṁ muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṁ rajataṁ jātarūpaṁ lohitaṅko masāragallaṁ tiṇaṁ kaṭṭhaṁ sakkharā kaṭhalaṁ bhūmi pāsāṇo pabbato, yaṁ vā panaññampi atthi bāhiraṁ kakkhaḷaṁ kharigataṁ kakkhaḷattaṁ kakkhaḷabhāvo bahiddhā anupādinnaṁ—
vb3:3.4ayaṁ vuccati “bāhirā pathavīdhātu”.
vb3:3.5Yā ca ajjhattikā pathavīdhātu yā ca bāhirā pathavīdhātu, tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā—
vb3:3.6ayaṁ vuccati “pathavīdhātu”.
vb3:4.1Tattha katamā āpodhātu?
vb3:4.2Āpodhātudvayaṁ—
vb3:4.3atthi ajjhattikā, atthi bāhirā.
vb3:4.4Tattha katamā ajjhattikā āpodhātu?
vb3:4.5Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ āpo āpogataṁ sineho sinehagataṁ bandhanattaṁ rūpassa ajjhattaṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—
vb3:4.6pittaṁ semhaṁ pubbo lohitaṁ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi ajjhattaṁ paccattaṁ āpo āpogataṁ sineho sinehagataṁ bandhanattaṁ rūpassa ajjhattaṁ upādinnaṁ—
vb3:4.7ayaṁ vuccati “ajjhattikā āpodhātu”.
vb3:5.1Tattha katamā bāhirā āpodhātu?
vb3:5.2Yaṁ bāhiraṁ āpo āpogataṁ sineho sinehagataṁ bandhanattaṁ rūpassa bahiddhā anupādinnaṁ, seyyathidaṁ—
vb3:5.3mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso khīraṁ dadhi sappi navanītaṁ telaṁ madhu phāṇitaṁ bhummāni vā udakāni antalikkhāni vā, yaṁ vā panaññampi atthi bāhiraṁ āpo āpogataṁ sineho sinehagataṁ bandhanattaṁ rūpassa bahiddhā anupādinnaṁ—
vb3:5.4ayaṁ vuccati “bāhirā āpodhātu”.
vb3:5.5Yā ca ajjhattikā āpodhātu yā ca bāhirā āpodhātu, tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā—
vb3:5.6ayaṁ vuccati “āpodhātu”.
vb3:6.1Tattha katamā tejodhātu?
vb3:6.2Tejodhātudvayaṁ—
vb3:6.3atthi ajjhattikā, atthi bāhirā.
vb3:6.4Tattha katamā ajjhattikā tejodhātu?
vb3:6.5Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ tejo tejogataṁ usmā usmāgataṁ usumaṁ usumagataṁ ajjhattaṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—
vb3:6.6yena ca santappati yena ca jīrīyati yena ca pariḍayhati yena ca asitapītakhāyitasāyitaṁ sammā pariṇāmaṁ gacchati, yaṁ vā panaññampi atthi ajjhattaṁ paccattaṁ tejo tejogataṁ usmā usmāgataṁ usumaṁ usumagataṁ ajjhattaṁ upādinnaṁ—
vb3:6.7ayaṁ vuccati “ajjhattikā tejodhātu”.
vb3:7.1Tattha katamā bāhirā tejodhātu?
vb3:7.2Yaṁ bāhiraṁ tejo tejogataṁ usmā usmāgataṁ usumaṁ usumagataṁ bahiddhā anupādinnaṁ, seyyathidaṁ—
vb3:7.3kaṭṭhaggi palālaggi tiṇaggi gomayaggi thusaggi saṅkāraggi indaggi aggisantāpo sūriyasantāpo kaṭṭhasannicayasantāpo tiṇasannicayasantāpo dhaññasannicayasantāpo bhaṇḍasannicayasantāpo, yaṁ vā panaññampi atthi bāhiraṁ tejo tejogataṁ usmā usmāgataṁ usumaṁ usumagataṁ bahiddhā anupādinnaṁ—
vb3:7.4ayaṁ vuccati “bāhirā tejodhātu”.
vb3:7.5Yā ca ajjhattikā tejodhātu yā ca bāhirā tejodhātu, tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā—
vb3:7.6ayaṁ vuccati “tejodhātu”.
vb3:8.1Tattha katamā vāyodhātu?
vb3:8.2Vāyodhātudvayaṁ—
vb3:8.3atthi ajjhattikā, atthi bāhirā.
vb3:8.4Tattha katamā ajjhattikā vāyodhātu?
vb3:8.5Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ vāyo vāyogataṁ thambhitattaṁ rūpassa ajjhattaṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—
vb3:8.6uddhaṅgamā vātā adhogamā vātā kucchisayā vātā koṭṭhāsayā vātā aṅgamaṅgānusārino vātā satthakavātā khurakavātā uppalakavātā assāso passāso iti vā, yaṁ vā panaññampi atthi ajjhattaṁ paccattaṁ vāyo vāyogataṁ thambhitattaṁ rūpassa ajjhattaṁ upādinnaṁ—
vb3:8.7ayaṁ vuccati “ajjhattikā vāyodhātu”.
vb3:9.1Tattha katamā bāhirā vāyodhātu?
vb3:9.2Yaṁ bāhiraṁ vāyo vāyogataṁ thambhitattaṁ rūpassa bahiddhā anupādinnaṁ, seyyathidaṁ—
vb3:9.3puratthimā vātā pacchimā vātā uttarā vātā dakkhiṇā vātā sarajā vātā arajā vātā sītā vātā uṇhā vātā parittā vātā adhimattā vātā kāḷavātā verambhavātā pakkhavātā supaṇṇavātā tālavaṇṭavātā vidhūpanavātā, yaṁ vā panaññampi atthi bāhiraṁ vāyo vāyogataṁ thambhitattaṁ rūpassa bahiddhā anupādinnaṁ—
vb3:9.4ayaṁ vuccati “bāhirā vāyodhātu”.
vb3:9.5Yā ca ajjhattikā vāyodhātu yā ca bāhirā vāyodhātu, tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā—
vb3:9.6ayaṁ vuccati “vāyodhātu”.
vb3:10.1Tattha katamā ākāsadhātu?
vb3:10.2Ākāsadhātudvayaṁ—
vb3:10.3atthi ajjhattikā, atthi bāhirā.
vb3:10.4Tattha katamā ajjhattikā ākāsadhātu?
vb3:10.5Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ ākāso ākāsagataṁ aghaṁ aghagataṁ vivaro vivaragataṁ asamphuṭṭhaṁ maṁsalohitehi ajjhattaṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—
vb3:10.6kaṇṇacchiddaṁ nāsacchiddaṁ mukhadvāraṁ, yena ca asitapītakhāyitasāyitaṁ ajjhoharati, yattha ca asitapītakhāyitasāyitaṁ santiṭṭhati, yena ca asitapītakhāyitasāyitaṁ adhobhāgaṁ nikkhamati, yaṁ vā panaññampi atthi ajjhattaṁ paccattaṁ ākāso ākāsagataṁ aghaṁ aghagataṁ vivaro vivaragataṁ asamphuṭṭhaṁ maṁsalohitehi ajjhattaṁ upādinnaṁ—
vb3:10.7ayaṁ vuccati “ajjhattikā ākāsadhātu”.
vb3:11.1Tattha katamā bāhirā ākāsadhātu?
vb3:11.2Yaṁ bāhiraṁ ākāso ākāsagataṁ aghaṁ aghagataṁ vivaro vivaragataṁ asamphuṭṭhaṁ catūhi mahābhūtehi bahiddhā anupādinnaṁ—
vb3:11.3ayaṁ vuccati “bāhirā ākāsadhātu”.
vb3:11.4Yā ca ajjhattikā ākāsadhātu yā ca bāhirā ākāsadhātu, tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā—
vb3:11.5ayaṁ vuccati “ākāsadhātu”.
vb3:12.1Tattha katamā viññāṇadhātu?
vb3:12.2Cakkhuviññāṇadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manoviññāṇadhātu—
vb3:12.3ayaṁ vuccati “viññāṇadhātu”.
vb3:13.1Imā cha dhātuyo.
vb3:14.1Aparāpi cha dhātuyo—
vb3:14.2sukhadhātu, dukkhadhātu, somanassadhātu, domanassadhātu, upekkhādhātu, avijjādhātu.
vb3:15.1Tattha katamā sukhadhātu?
vb3:15.2Yaṁ kāyikaṁ sātaṁ kāyikaṁ sukhaṁ kāyasamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā—
vb3:15.3ayaṁ vuccati “sukhadhātu”.
vb3:16.1Tattha katamā dukkhadhātu?
vb3:16.2Yaṁ kāyikaṁ asātaṁ kāyikaṁ dukkhaṁ kāyasamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā—
vb3:16.3ayaṁ vuccati “dukkhadhātu”.
vb3:17.1Tattha katamā somanassadhātu?
vb3:17.2Yaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—
vb3:17.3ayaṁ vuccati “somanassadhātu”.
vb3:18.1Tattha katamā domanassadhātu?
vb3:18.2Yaṁ cetasikaṁ asātaṁ cetasikaṁ dukkhaṁ cetosamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā—
vb3:18.3ayaṁ vuccati “domanassadhātu”.
vb3:19.1Tattha katamā upekkhādhātu?
vb3:19.2Yaṁ cetasikaṁ neva sātaṁ nāsātaṁ cetosamphassajaṁ adukkhamasukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā—
vb3:19.3ayaṁ vuccati “upekkhādhātu”.
vb3:20.1Tattha katamā avijjādhātu?
vb3:20.2Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṅgāhaṇā apariyogāhaṇā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ asampajaññaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—
vb3:20.3ayaṁ vuccati “avijjādhātu”.
vb3:21.1Imā cha dhātuyo.
vb3:22.1Aparāpi cha dhātuyo—
vb3:22.2kāmadhātu, byāpādadhātu, vihiṁsādhātu, nekkhammadhātu, abyāpādadhātu, avihiṁsādhātu.
vb3:23.1Tattha katamā kāmadhātu?
vb3:23.2Kāmapaṭisaṁyutto takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā micchāsaṅkappo—
vb3:23.3ayaṁ vuccati kāmadhātu.
vb3:23.4Heṭṭhato avīcinirayaṁ pariyantaṁ karitvā uparito paranimmitavasavattī deve anto karitvā yaṁ etasmiṁ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā khandhadhātuāyatanā rūpā vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṁ—
vb3:23.5ayaṁ vuccati “kāmadhātu”.
vb3:24.1Tattha katamā byāpādadhātu?
vb3:24.2Byāpādapaṭisaṁyutto takko vitakko …pe… micchāsaṅkappo—
vb3:24.3ayaṁ vuccati “byāpādadhātu”.
vb3:24.4Dasasu vā āghātavatthūsu cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—
vb3:24.5ayaṁ vuccati “byāpādadhātu”.
vb3:25.1Tattha katamā vihiṁsādhātu?
vb3:25.2Vihiṁsāpaṭisaṁyutto takko vitakko …pe… micchāsaṅkappo—
vb3:25.3ayaṁ vuccati “vihiṁsādhātu”.
vb3:25.4Idhekacco pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā rajjuyā vā aññataraññatarena satte viheṭheti, yā evarūpā heṭhanā viheṭhanā hiṁsanā vihiṁsanā rosanā virosanā parūpaghāto—
vb3:25.5ayaṁ vuccati “vihiṁsādhātu”.
vb3:26.1Tattha katamā nekkhammadhātu?
vb3:26.2Nekkhammapaṭisaṁyutto takko vitakko …pe… sammāsaṅkappo—
vb3:26.3ayaṁ vuccati “nekkhammadhātu”.
vb3:26.4Sabbepi kusalā dhammā “nekkhammadhātu”.
vb3:27.1Tattha katamā abyāpādadhātu?
vb3:27.2Abyāpādapaṭisaṁyutto takko vitakko …pe… sammāsaṅkappo—
vb3:27.3ayaṁ vuccati “abyāpādadhātu”.
vb3:27.4Yā sattesu metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—
vb3:27.5ayaṁ vuccati “abyāpādadhātu”.
vb3:28.1Tattha katamā avihiṁsādhātu?
vb3:28.2Avihiṁsāpaṭisaṁyutto takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo—
vb3:28.3ayaṁ vuccati “avihiṁsādhātu”.
vb3:28.4Yā sattesu karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—
vb3:28.5ayaṁ vuccati “avihiṁsādhātu”.
vb3:29.1Imā cha dhātuyo.
vb3:30.1Iti imāni tīṇi chakkāni tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā aṭṭhārasa dhātuyo honti.
vb3:31.1Suttantabhājanīyaṁ.
vb3:32.02. Abhidhammabhājanīya
vb3:32.1Aṭṭhārasa dhātuyo—
vb3:32.2cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu.
vb3:33.1Tattha katamā cakkhudhātu?
vb3:33.2Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—
vb3:33.3ayaṁ vuccati “cakkhudhātu”.
vb3:34.1Tattha katamā rūpadhātu?
vb3:34.2Yaṁ rūpaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya vaṇṇanibhā …pe… rūpadhātupesā—
vb3:34.3ayaṁ vuccati “rūpadhātu”.
vb3:35.1Tattha katamā cakkhuviññāṇadhātu?
vb3:35.2Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjācakkhuviññāṇadhātu—
vb3:35.3ayaṁ vuccati “cakkhuviññāṇadhātu”.
vb3:36.1Tattha katamā sotadhātu?
vb3:36.2Yaṁ sotaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—
vb3:36.3ayaṁ vuccati “sotadhātu”.
vb3:37.1Tattha katamā saddadhātu?
vb3:37.2Yo saddo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho …pe… saddadhātupesā—
vb3:37.3ayaṁ vuccati “saddadhātu”.
vb3:38.1Tattha katamā sotaviññāṇadhātu?
vb3:38.2Sotañca paṭicca sadde ca uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāsotaviññāṇadhātu—
vb3:38.3ayaṁ vuccati “sotaviññāṇadhātu”.
vb3:39.1Tattha katamā ghānadhātu?
vb3:39.2Yaṁ ghānaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—
vb3:39.3ayaṁ vuccati “ghānadhātu”.
vb3:40.1Tattha katamā gandhadhātu?
vb3:40.2Yo gandho catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho …pe… gandhadhātupesā—
vb3:40.3ayaṁ vuccati “gandhadhātu”.
vb3:41.1Tattha katamā ghānaviññāṇadhātu?
vb3:41.2Ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāghānaviññāṇadhātu—
vb3:41.3ayaṁ vuccati “ghānaviññāṇadhātu”.
vb3:42.1Tattha katamā jivhādhātu?
vb3:42.2Yā jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—
vb3:42.3ayaṁ vuccati “jivhādhātu”.
vb3:43.1Tattha katamā rasadhātu?
vb3:43.2Yo raso catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya anidassano sappaṭigho …pe… rasadhātupesā—
vb3:43.3ayaṁ vuccati “rasadhātu”.
vb3:44.1Tattha katamā jivhāviññāṇadhātu?
vb3:44.2Jivhañca paṭicca rase ca uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjājivhāviññāṇadhātu—
vb3:44.3ayaṁ vuccati “jivhāviññāṇadhātu”.
vb3:45.1Tattha katamā kāyadhātu?
vb3:45.2Yo kāyo catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo …pe… suñño gāmopeso—
vb3:45.3ayaṁ vuccati “kāyadhātu”.
vb3:46.1Tattha katamā phoṭṭhabbadhātu?
vb3:46.2Pathavīdhātu …pe… phoṭṭhabbadhātupesā—
vb3:46.3ayaṁ vuccati “phoṭṭhabbadhātu”.
vb3:47.1Tattha katamā kāyaviññāṇadhātu?
vb3:47.2Kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjākāyaviññāṇadhātu—
vb3:47.3ayaṁ vuccati “kāyaviññāṇadhātu”.
vb3:48.1Tattha katamā manodhātu?
vb3:48.2Cakkhuviññāṇadhātuyā uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanodhātu;
vb3:48.3sotaviññāṇadhātuyā …pe…
vb3:48.4ghānaviññāṇadhātuyā …pe…
vb3:48.5jivhāviññāṇadhātuyā …pe…
vb3:48.6kāyaviññāṇadhātuyā uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanodhātu sabbadhammesu vā pana paṭhamasamannāhāro uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanodhātu—
vb3:48.7ayaṁ vuccati “manodhātu”.
vb3:49.1Tattha katamā dhammadhātu?
vb3:49.2Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, yañca rūpaṁ anidassanaappaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ, asaṅkhatā ca dhātu.
vb3:50.1Tattha katamo vedanākkhandho?
vb3:50.2Ekavidhena vedanākkhandho—
vb3:50.3phassasampayutto.
vb3:50.4Duvidhena vedanākkhandho—
vb3:50.5atthi sahetuko, atthi ahetuko.
vb3:50.6Tividhena vedanākkhandho—
vb3:50.7atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato …pe…
vb3:50.8evaṁ dasavidhena vedanākkhandho …pe…
vb3:50.9evaṁ bahuvidhena vedanākkhandho.
vb3:50.10Ayaṁ vuccati “vedanākkhandho”.
vb3:51.1Tattha katamo saññākkhandho?
vb3:51.2Ekavidhena saññākkhandho—
vb3:51.3phassasampayutto.
vb3:51.4Duvidhena saññākkhandho—
vb3:51.5atthi sahetuko, atthi ahetuko.
vb3:51.6Tividhena saññākkhandho—
vb3:51.7atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato …pe…
vb3:51.8evaṁ dasavidhena saññākkhandho …pe…
vb3:51.9evaṁ bahuvidhena saññākkhandho.
vb3:51.10Ayaṁ vuccati “saññākkhandho”.
vb3:52.1Tattha katamo saṅkhārakkhandho?
vb3:52.2Ekavidhena saṅkhārakkhandho—
vb3:52.3cittasampayutto.
vb3:52.4Duvidhena saṅkhārakkhandho—
vb3:52.5atthi hetu, atthi ahetu.
vb3:52.6Tividhena saṅkhārakkhandho—
vb3:52.7atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato …pe…
vb3:52.8evaṁ dasavidhena saṅkhārakkhandho …pe…
vb3:52.9evaṁ bahuvidhena saṅkhārakkhandho—
vb3:52.10ayaṁ vuccati “saṅkhārakkhandho”.
vb3:53.1Tattha katamaṁ rūpaṁ anidassanaappaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ?
vb3:53.2Itthindriyaṁ …pe… kabaḷīkāro āhāro—
vb3:53.3idaṁ vuccati rūpaṁ “anidassanaappaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ”.
vb3:54.1Tattha katamā asaṅkhatā dhātu?
vb3:54.2Rāgakkhayo, dosakkhayo, mohakkhayo—
vb3:54.3ayaṁ vuccati “asaṅkhatā dhātu”.
vb3:54.4Ayaṁ vuccati “dhammadhātu”. –17
vb3:55.1Tattha katamā manoviññāṇadhātu?
vb3:55.2Cakkhuviññāṇadhātuyā uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati manodhātu, manodhātuyā uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu;
vb3:55.3sotaviññāṇadhātuyā …pe…
vb3:55.4ghānaviññāṇadhātuyā …pe…
vb3:55.5jivhāviññāṇadhātuyā …pe…
vb3:55.6kāyaviññāṇadhātuyā uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati manodhātu, manodhātuyāpi uppajjitvā niruddhasamanantarā uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu manañca paṭicca dhamme ca uppajjati cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu—
vb3:55.7ayaṁ vuccati “manoviññāṇadhātu”.
vb3:56.1Abhidhammabhājanīyaṁ.
vb3:57.03. Pañhāpucchaka
vb3:57.1Aṭṭhārasa dhātuyo—
vb3:57.2cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu.
vb3:58.1Aṭṭhārasannaṁ dhātūnaṁ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā …pe… kati saraṇā, kati araṇā?
vb3:59.03.1. Tika
vb3:59.1Soḷasa dhātuyo abyākatā.
vb3:59.2Dve dhātuyo siyā kusalā, siyā akusalā, siyā abyākatā.
vb3:60.1Dasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:60.2“sukhāya vedanāya sampayuttā”tipi, “dukkhāya vedanāya sampayuttā”tipi, “adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā”tipi.
vb3:60.3Pañca dhātuyo adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.
vb3:60.4Kāyaviññāṇadhātu siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā.
vb3:60.5Manoviññāṇadhātu siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.
vb3:60.6Dhammadhātu siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā, siyā na vattabbā—“sukhāya vedanāya sampayuttā”tipi, “dukkhāya vedanāya sampayuttā”tipi, “adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā”tipi.
vb3:61.1Dasa dhātuyo nevavipākanavipākadhammadhammā.
vb3:61.2Pañca dhātuyo vipākā.
vb3:61.3Manodhātu siyā vipākā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā.
vb3:61.4Dve dhātuyo siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā.
vb3:62.1Dasa dhātuyo upādinnupādāniyā.
vb3:62.2Saddadhātu anupādinnupādāniyā.
vb3:62.3Pañca dhātuyo siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā.
vb3:62.4Dve dhātuyo siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā.
vb3:63.1Soḷasa dhātuyo asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā.
vb3:63.2Dve dhātuyo siyā saṅkiliṭṭhasaṅkilesikā, siyā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā, siyā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā.
vb3:64.1Pannarasa dhātuyo avitakkaavicārā.
vb3:64.2Manodhātu savitakkasavicārā.
vb3:64.3Manoviññāṇadhātu siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā.
vb3:64.4Dhammadhātu siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā, siyā na vattabbā—“savitakkasavicārā”tipi, “avitakkavicāramattā”tipi, “avitakkaavicārā”tipi.
vb3:65.1Dasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:65.2“pītisahagatā”tipi, “sukhasahagatā”tipi, “upekkhāsahagatā”tipi.
vb3:65.3Pañca dhātuyo upekkhāsahagatā.
vb3:65.4Kāyaviññāṇadhātu na pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, na upekkhāsahagatā, siyā na vattabbā—“sukhasahagatā”ti.
vb3:65.5Dve dhātuyo siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā, siyā na vattabbā—“pītisahagatā”tipi, “sukhasahagatā”tipi, “upekkhāsahagatā”tipi.
vb3:66.1Soḷasa dhātuyo neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.
vb3:66.2Dve dhātuyo siyā dassanena pahātabbā, siyā bhāvanāya pahātabbā, siyā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.
vb3:67.1Soḷasa dhātuyo neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.
vb3:67.2Dve dhātuyo siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā bhāvanāya pahātabbahetukā, siyā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.
vb3:68.1Soḷasa dhātuyo nevācayagāmināpacayagāmino.
vb3:68.2Dve dhātuyo siyā ācayagāmino, siyā apacayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino.
vb3:69.1Soḷasa dhātuyo nevasekkhanāsekkhā.
vb3:69.2Dve dhātuyo siyā sekkhā, siyā asekkhā, siyā nevasekkhanāsekkhā.
vb3:70.1Soḷasa dhātuyo parittā.
vb3:70.2Dve dhātuyo siyā parittā, siyā mahaggatā, siyā appamāṇā.
vb3:71.1Dasa dhātuyo anārammaṇā.
vb3:71.2Cha dhātuyo parittārammaṇā.
vb3:71.3Dve dhātuyo siyā parittārammaṇā, siyā mahaggatārammaṇā, siyā appamāṇārammaṇā, siyā na vattabbā—“parittārammaṇā”tipi, “mahaggatārammaṇā”tipi, “appamāṇārammaṇā”tipi.
vb3:72.1Soḷasa dhātuyo majjhimā.
vb3:72.2Dve dhātuyo siyā hīnā, siyā majjhimā, siyā paṇītā.
vb3:73.1Soḷasa dhātuyo aniyatā.
vb3:73.2Dve dhātuyo siyā micchattaniyatā, siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā.
vb3:74.1Dasa dhātuyo anārammaṇā.
vb3:74.2Cha dhātuyo na vattabbā—
vb3:74.3“maggārammaṇā”tipi, “maggahetukā”tipi, “maggādhipatino”tipi.
vb3:74.4Dve dhātuyo siyā maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā—“maggārammaṇā”tipi, “maggahetukā”tipi, “maggādhipatino”tipi.
vb3:75.1Dasa dhātuyo siyā uppannā, siyā uppādino, siyā na vattabbā—“anuppannā”ti.
vb3:75.2Saddadhātu siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā na vattabbā—“uppādinī”ti.
vb3:75.3Cha dhātuyo siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino.
vb3:75.4Dhammadhātu siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādinī, siyā na vattabbā—“uppannā”tipi, “anuppannā”tipi, “uppādinī”tipi.
vb3:76.1Sattarasa dhātuyo siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā.
vb3:76.2Dhammadhātu siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā, siyā na vattabbā—“atītā”tipi, “anāgatā”tipi, “paccuppannā”tipi.
vb3:77.1Dasa dhātuyo anārammaṇā.
vb3:77.2Cha dhātuyo paccuppannārammaṇā.
vb3:77.3Dve dhātuyo siyā atītārammaṇā, siyā anāgatārammaṇā, siyā paccuppannārammaṇā, siyā na vattabbā—“atītārammaṇā”tipi, “anāgatārammaṇā”tipi, “paccuppannārammaṇā”tipi.
vb3:78.1Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā.
vb3:79.1Dasa dhātuyo anārammaṇā.
vb3:79.2Cha dhātuyo siyā ajjhattārammaṇā, siyā bahiddhārammaṇā, siyā ajjhattabahiddhārammaṇā.
vb3:79.3Dve dhātuyo siyā ajjhattārammaṇā, siyā bahiddhārammaṇā, siyā ajjhattabahiddhārammaṇā, siyā na vattabbā—“ajjhattārammaṇā”tipi, “bahiddhārammaṇā”tipi, “ajjhattabahiddhārammaṇā”tipi.
vb3:80.1Rūpadhātu sanidassanasappaṭighā.
vb3:80.2Nava dhātuyo anidassanaappaṭighā.
vb3:80.3Aṭṭha dhātuyo anidassanaappaṭighā.
vb3:81.0.13.2. 3.2 Duka
vb3:81.0.23.2.1. Hetugocchaka
vb3:81.1Sattarasa dhātuyo na hetū.
vb3:81.2Dhammadhātu siyā hetu, siyā na hetu.
vb3:81.3Soḷasa dhātuyo ahetukā.
vb3:81.4Dve dhātuyo siyā sahetukā, siyā ahetukā.
vb3:81.5Soḷasa dhātuyo hetuvippayuttā.
vb3:81.6Dve dhātuyo siyā hetusampayuttā, siyā hetuvippayuttā.
vb3:81.7Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:81.8“hetu ceva sahetukā cā”tipi, “sahetukā ceva na ca hetū”tipi.
vb3:81.9Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:81.10“hetu ceva sahetukā cā”ti, siyā sahetukā ceva na ca hetu, siyā na vattabbā—“sahetukā ceva na ca hetū”ti.
vb3:81.11Dhammadhātu siyā hetu ceva sahetukā ca, siyā sahetukā ceva na ca hetu, siyā na vattabbā—“hetu ceva sahetukā cā”tipi, “sahetukā ceva na ca hetū”tipi.
vb3:81.12Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:81.13“hetū ceva hetusampayuttā cā”tipi, “hetusampayuttā ceva na ca hetū”tipi.
vb3:81.14Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:81.15“hetu ceva hetusampayuttā cā”ti, siyā hetusampayuttā ceva na ca hetu, siyā na vattabbā—“hetusampayuttā ceva na ca hetū”ti.
vb3:81.16Dhammadhātu siyā hetu ceva hetusampayuttā ca, siyā hetusampayuttā ceva na ca hetu, siyā na vattabbā—“hetu ceva hetusampayuttā cā”tipi, “hetusampayuttā ceva na ca hetū”tipi.
vb3:81.17Soḷasa dhātuyo na hetuahetukā.
vb3:81.18Manoviññāṇadhātu siyā na hetusahetukā, siyā na hetuahetukā.
vb3:81.19Dhammadhātu siyā na hetusahetukā, siyā na hetuahetukā, siyā na vattabbā—“na hetusahetukā”tipi, “na hetuahetukā”tipi.
vb3:82.03.2.2. Cūḷantaraduka
vb3:82.1Sattarasa dhātuyo sappaccayā.
vb3:82.2Dhammadhātu siyā sappaccayā, siyā appaccayā.
vb3:82.3Sattarasa dhātuyo saṅkhatā.
vb3:82.4Dhammadhātu siyā saṅkhatā, siyā asaṅkhatā.
vb3:82.5Rūpadhātu sanidassanā.
vb3:82.6Sattarasa dhātuyo anidassanā.
vb3:82.7Dasa dhātuyo sappaṭighā.
vb3:82.8Aṭṭha dhātuyo appaṭighā.
vb3:82.9Dasa dhātuyo rūpā.
vb3:82.10Satta dhātuyo arūpā.
vb3:82.11Dhammadhātu siyā rūpā, siyā arūpā.
vb3:82.12Soḷasa dhātuyo lokiyā.
vb3:82.13Dve dhātuyo siyā lokiyā, siyā lokuttarā;
vb3:82.14kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.
vb3:83.03.2.3. Āsavagocchaka
vb3:83.1Sattarasa dhātuyo no āsavā.
vb3:83.2Dhammadhātu siyā āsavā, siyā no āsavā.
vb3:83.3Soḷasa dhātuyo sāsavā.
vb3:83.4Dve dhātuyo siyā sāsavā, siyā anāsavā.
vb3:83.5Soḷasa dhātuyo āsavavippayuttā.
vb3:83.6Dve dhātuyo siyā āsavasampayuttā, siyā āsavavippayuttā.
vb3:83.7Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:83.8“āsavā ceva sāsavā cā”ti, sāsavā ceva no ca āsavā.
vb3:83.9Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:83.10“āsavo ceva sāsavā cā”ti, siyā sāsavā ceva no ca āsavo, siyā na vattabbā—“sāsavā ceva no ca āsavo”ti.
vb3:83.11Dhammadhātu siyā āsavo ceva sāsavā ca, siyā sāsavā ceva no ca āsavo, siyā na vattabbā—“āsavo ceva sāsavā cā”tipi, “sāsavā ceva no ca āsavo”tipi.
vb3:84.1Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:84.2“āsavā ceva āsavasampayuttā cā”tipi, “āsavasampayuttā ceva no ca āsavā”tipi.
vb3:84.3Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:84.4“āsavo ceva āsavasampayuttā cā”ti, siyā āsavasampayuttā ceva no ca āsavo, siyā na vattabbā—“āsavasampayuttā ceva no ca āsavo”ti.
vb3:84.5Dhammadhātu siyā āsavo ceva āsavasampayuttā ca, siyā āsavasampayuttā ceva no ca āsavo, siyā na vattabbā—“āsavo ceva āsavasampayuttā cā”tipi, “āsavasampayuttā ceva no ca āsavo”tipi.
vb3:84.6Soḷasa dhātuyo āsavavippayuttasāsavā.
vb3:84.7Dve dhātuyo siyā āsavavippayuttasāsavā, siyā āsavavippayuttaanāsavā, siyā na vattabbā—“āsavavippayuttasāsavā”tipi, “āsavavippayuttaanāsavā”tipi.
vb3:85.03.2.4. Saṁyojanagocchaka
vb3:85.1Sattarasa dhātuyo no saṁyojanā.
vb3:85.2Dhammadhātu siyā saṁyojanaṁ, siyā no saṁyojanaṁ.
vb3:85.3Soḷasa dhātuyo saṁyojaniyā.
vb3:85.4Dve dhātuyo siyā saṁyojaniyā, siyā asaṁyojaniyā.
vb3:85.5Soḷasa dhātuyo saṁyojanavippayuttā.
vb3:85.6Dve dhātuyo siyā saṁyojanasampayuttā, siyā saṁyojanavippayuttā.
vb3:85.7Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:85.8“saṁyojanā ceva saṁyojaniyā cā”ti, saṁyojaniyā ceva no ca saṁyojanā.
vb3:85.9Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:85.10“saṁyojanañceva saṁyojaniyā cā”ti, siyā saṁyojaniyā ceva no ca saṁyojanaṁ, siyā na vattabbā—“saṁyojaniyā ceva no ca saṁyojanan”ti.
vb3:85.11Dhammadhātu siyā saṁyojanañceva saṁyojaniyā ca, siyā saṁyojaniyā ceva no ca saṁyojanaṁ, siyā na vattabbā—“saṁyojanañceva saṁyojaniyā cā”tipi, “saṁyojaniyā ceva no ca saṁyojanan”tipi.
vb3:85.12Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:85.13“saṁyojanā ceva saṁyojanasampayuttā cā”tipi, “saṁyojanasampayuttā ceva no ca saṁyojanā”tipi.
vb3:85.14Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:85.15“saṁyojanañceva saṁyojanasampayuttā cā”ti, siyā saṁyojanasampayuttā ceva no ca saṁyojanaṁ, siyā na vattabbā—“saṁyojanasampayuttā ceva no ca saṁyojanan”ti.
vb3:85.16Dhammadhātu siyā saṁyojanañceva saṁyojanasampayuttā ca, siyā saṁyojanasampayuttā ceva no ca saṁyojanaṁ, siyā na vattabbā—“saṁyojanañceva saṁyojanasampayuttā cā”tipi, “saṁyojanasampayuttā ceva no ca saṁyojanan”tipi.
vb3:85.17Soḷasa dhātuyo saṁyojanavippayuttasaṁyojaniyā.
vb3:85.18Dve dhātuyo siyā saṁyojanavippayuttasaṁyojaniyā, siyā saṁyojanavippayuttaasaṁyojaniyā, siyā na vattabbā—“saṁyojanavippayuttasaṁyojaniyā”tipi, “saṁyojanavippayuttaasaṁyojaniyā”tipi.
vb3:86.03.2.5. Ganthagocchaka
vb3:86.1Sattarasa dhātuyo no ganthā.
vb3:86.2Dhammadhātu siyā gantho, siyā no gantho.
vb3:86.3Soḷasa dhātuyo ganthaniyā.
vb3:86.4Dve dhātuyo siyā ganthaniyā, siyā aganthaniyā.
vb3:86.5Soḷasa dhātuyo ganthavippayuttā.
vb3:86.6Dve dhātuyo siyā ganthasampayuttā, siyā ganthavippayuttā.
vb3:86.7Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:86.8“ganthā ceva ganthaniyā cā”ti, ganthaniyā ceva no ca ganthā.
vb3:86.9Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:86.10“gantho ceva ganthaniyā cā”ti, siyā ganthaniyā ceva no ca gantho, siyā na vattabbā—“ganthaniyā ceva no ca gantho”ti.
vb3:86.11Dhammadhātu siyā gantho ceva ganthaniyā ca, siyā ganthaniyā ceva no ca gantho, siyā na vattabbā—“gantho ceva ganthaniyā cā”tipi, “ganthaniyā ceva no ca gantho”tipi.
vb3:86.12Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:86.13“ganthā ceva ganthasampayuttā cā”tipi, “ganthasampayuttā ceva no ca ganthā”tipi.
vb3:86.14Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:86.15“gantho ceva ganthasampayuttā cā”ti, siyā ganthasampayuttā ceva no ca gantho, siyā na vattabbā—“ganthasampayuttā ceva no ca gantho”ti.
vb3:86.16Dhammadhātu siyā gantho ceva ganthasampayuttā ca, siyā ganthasampayuttā ceva no ca gantho, siyā na vattabbā—“gantho ceva ganthasampayuttā cā”tipi, “ganthasampayuttā ceva no ca gantho”tipi.
vb3:86.17Soḷasa dhātuyo ganthavippayuttaganthaniyā.
vb3:86.18Dve dhātuyo siyā ganthavippayuttaganthaniyā, siyā ganthavippayuttaaganthaniyā, siyā na vattabbā—“ganthavippayuttaganthaniyā”tipi, “ganthavippayuttaaganthaniyā”tipi.
vb3:87.03.3.2.6. Oghayoganīvaraṇagocchaka
vb3:87.1Sattarasa dhātuyo no oghā …pe…
vb3:87.2no yogā …pe…
vb3:87.3no nīvaraṇā.
vb3:87.4Dhammadhātu siyā nīvaraṇaṁ, siyā no nīvaraṇaṁ.
vb3:87.5Soḷasa dhātuyo nīvaraṇiyā.
vb3:87.6Dve dhātuyo siyā nīvaraṇiyā, siyā anīvaraṇiyā.
vb3:87.7Soḷasa dhātuyo nīvaraṇavippayuttā.
vb3:87.8Dve dhātuyo siyā nīvaraṇasampayuttā, siyā nīvaraṇavippayuttā.
vb3:87.9Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:87.10“nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā cā”ti, nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā.
vb3:87.11Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:87.12“nīvaraṇañceva nīvaraṇiyā cā”ti, siyā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇaṁ, siyā na vattabbā—“nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇan”ti.
vb3:87.13Dhammadhātu siyā nīvaraṇañceva nīvaraṇiyā ca, siyā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇaṁ, siyā na vattabbā—“nīvaraṇañceva nīvaraṇiyā cā”tipi, “nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇan”tipi.
vb3:87.14Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:87.15“nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā cā”tipi, “nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā”tipi.
vb3:87.16Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:87.17“nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttā cā”ti, siyā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇaṁ, siyā na vattabbā—“nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇan”ti.
vb3:87.18Dhammadhātu siyā nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttā ca, siyā nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇaṁ, siyā na vattabbā—“nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttā cā”tipi, “nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇan”tipi.
vb3:87.19Soḷasa dhātuyo nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyā.
vb3:87.20Dve dhātuyo siyā nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyā, siyā nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiyā, siyā na vattabbā—“nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyā”tipi, “nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiyā”tipi.
vb3:88.03.2.9. Parāmāsagocchaka
vb3:88.1Sattarasa dhātuyo no parāmāsā.
vb3:88.2Dhammadhātu siyā parāmāso, siyā no parāmāso.
vb3:88.3Soḷasa dhātuyo parāmaṭṭhā.
vb3:88.4Dve dhātuyo siyā parāmaṭṭhā, siyā aparāmaṭṭhā.
vb3:88.5Soḷasa dhātuyo parāmāsavippayuttā.
vb3:88.6Manoviññāṇadhātu siyā parāmāsasampayuttā, siyā parāmāsavippayuttā.
vb3:88.7Dhammadhātu siyā parāmāsasampayuttā, siyā parāmāsavippayuttā, siyā na vattabbā—“parāmāsasampayuttā”tipi, “parāmāsavippayuttā”tipi.
vb3:88.8Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:88.9“parāmāsā ceva parāmaṭṭhā cā”ti parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā.
vb3:88.10Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:88.11“parāmāso ceva parāmaṭṭhā cā”ti, siyā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāso, siyā na vattabbā—“parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāso”ti.
vb3:88.12Dhammadhātu siyā parāmāso ceva parāmaṭṭhā ca, siyā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāso, siyā na vattabbā—“parāmāso ceva parāmaṭṭhā cā”tipi, “parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāso”tipi.
vb3:88.13Soḷasa dhātuyo parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā.
vb3:88.14Dve dhātuyo siyā parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā, siyā parāmāsavippayuttaaparāmaṭṭhā, siyā na vattabbā—“parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā”tipi, “parāmāsavippayuttaaparāmaṭṭhā”tipi.
vb3:89.03.2.10. Mahantaraduka
vb3:89.1Dasa dhātuyo anārammaṇā.
vb3:89.2Satta dhātuyo sārammaṇā.
vb3:89.3Dhammadhātu siyā sārammaṇā, siyā anārammaṇā.
vb3:89.4Satta dhātuyo cittā.
vb3:89.5Ekādasa dhātuyo no cittā.
vb3:89.6Sattarasa dhātuyo acetasikā.
vb3:89.7Dhammadhātu siyā cetasikā, siyā acetasikā.
vb3:89.8Dasa dhātuyo cittavippayuttā.
vb3:89.9Dhammadhātu siyā cittasampayuttā, siyā cittavippayuttā.
vb3:89.10Satta dhātuyo na vattabbā—
vb3:89.11“cittena sampayuttā”tipi, “cittena vippayuttā”tipi.
vb3:89.12Dasa dhātuyo cittavisaṁsaṭṭhā.
vb3:89.13Dhammadhātu siyā cittasaṁsaṭṭhā, siyā cittavisaṁsaṭṭhā.
vb3:89.14Satta dhātuyo na vattabbā—
vb3:89.15“cittena saṁsaṭṭhā”tipi, “cittena visaṁsaṭṭhā”tipi.
vb3:90.1Dvādasa dhātuyo no cittasamuṭṭhānā.
vb3:90.2Cha dhātuyo siyā cittasamuṭṭhānā, siyā no cittasamuṭṭhānā.
vb3:90.3Sattarasa dhātuyo no cittasahabhuno.
vb3:90.4Dhammadhātu siyā cittasahabhū, siyā no cittasahabhū.
vb3:90.5Sattarasa dhātuyo no cittānuparivattino.
vb3:90.6Dhammadhātu siyā cittānuparivattī, siyā no cittānuparivattī.
vb3:90.7Sattarasa dhātuyo no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā.
vb3:90.8Dhammadhātu siyā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā, siyā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā.
vb3:90.9Sattarasa dhātuyo no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.
vb3:90.10Dhammadhātu siyā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū, siyā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū.
vb3:90.11Sattarasa dhātuyo no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.
vb3:90.12Dhammadhātu siyā cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattī, siyā no cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattī.
vb3:91.1Dvādasa dhātuyo ajjhattikā.
vb3:91.2Cha dhātuyo bāhirā.
vb3:92.1Nava dhātuyo upādā.
vb3:92.2Aṭṭha dhātuyo no upādā.
vb3:92.3Dhammadhātu siyā upādā, siyā no upādā.
vb3:92.4Dasa dhātuyo upādinnā.
vb3:92.5Saddadhātu anupādinnā.
vb3:92.6Sattadhātuyo siyā upādinnā, siyā anupādinnā.
vb3:93.03.2.11. Upādānagocchaka
vb3:93.1Sattarasa dhātuyo no upādānā.
vb3:93.2Dhammadhātu siyā upādānaṁ, siyā no upādānaṁ.
vb3:93.3Soḷasa dhātuyo upādāniyā.
vb3:93.4Dve dhātuyo siyā upādāniyā, siyā anupādāniyā.
vb3:93.5Soḷasa dhātuyo upādānavippayuttā.
vb3:93.6Dve dhātuyo siyā upādānasampayuttā, siyā upādānavippayuttā.
vb3:93.7Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:93.8“upādānā ceva upādāniyā cā”ti, upādāniyā ceva no ca upādānā.
vb3:93.9Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:93.10“upādānañceva upādāniyā cā”ti, siyā upādāniyā ceva no ca upādānaṁ, siyā na vattabbā—“upādāniyā ceva no ca upādānan”ti.
vb3:93.11Dhammadhātu siyā upādānañceva upādāniyā ca, siyā upādāniyā ceva no ca upādānaṁ, siyā na vattabbā—“upādānañceva upādāniyā cā”tipi, “upādāniyā ceva no ca upādānan”tipi.
vb3:94.1Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:94.2“upādānā ceva upādānasampayuttā cā”tipi, “upādānasampayuttā ceva no ca upādānā”tipi.
vb3:94.3Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:94.4“upādānañceva upādānasampayuttā cā”ti, siyā upādānasampayuttā ceva no ca upādānaṁ, siyā na vattabbā—“upādānasampayuttā ceva no ca upādānan”ti.
vb3:94.5Dhammadhātu siyā upādānañceva upādānasampayuttā ca, siyā upādānasampayuttā ceva no ca upādānaṁ, siyā na vattabbā—“upādānañceva upādānasampayuttā cā”tipi, “upādānasampayuttā ceva no ca upādānan”tipi.
vb3:94.6Soḷasa dhātuyo upādānavippayuttaupādāniyā.
vb3:94.7Dve dhātuyo siyā upādānavippayuttaupādāniyā, siyā upādānavippayuttaanupādāniyā, siyā na vattabbā—“upādānavippayuttaupādāniyā”tipi, “upādānavippayuttaanupādāniyā”tipi.
vb3:95.03.2.12. Kilesagocchaka
vb3:95.1Sattarasa dhātuyo no kilesā.
vb3:95.2Dhammadhātu siyā kilesā, siyā no kilesā.
vb3:95.3Soḷasa dhātuyo saṅkilesikā.
vb3:95.4Dve dhātuyo siyā saṅkilesikā, siyā asaṅkilesikā.
vb3:95.5Soḷasa dhātuyo asaṅkiliṭṭhā.
vb3:95.6Dve dhātuyo siyā saṅkiliṭṭhā, siyā asaṅkiliṭṭhā.
vb3:95.7Soḷasa dhātuyo kilesavippayuttā.
vb3:95.8Dve dhātuyo siyā kilesasampayuttā, siyā kilesavippayuttā.
vb3:95.9Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:95.10“kilesā ceva saṅkilesikā cā”ti, saṅkilesikā ceva no ca kilesā.
vb3:95.11Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:95.12“kileso ceva saṅkilesikā cā”ti, siyā saṅkilesikā ceva no ca kileso, siyā na vattabbā—“saṅkilesikā ceva no ca kileso”ti.
vb3:95.13Dhammadhātu siyā kileso ceva saṅkilesikā ca, siyā saṅkilesikā ceva no ca kileso, siyā na vattabbā—“kileso ceva saṅkilesikā cā”tipi, “saṅkilesikā ceva no ca kileso”tipi.
vb3:96.1Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:96.2“kilesā ceva saṅkiliṭṭhā cā”tipi, “saṅkiliṭṭhā ceva no ca kilesā”tipi.
vb3:96.3Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:96.4“kileso ceva saṅkiliṭṭhā cā”ti, siyā saṅkiliṭṭhā ceva no ca kileso, siyā na vattabbā—“saṅkiliṭṭhā ceva no ca kileso”ti.
vb3:96.5Dhammadhātu siyā kileso ceva saṅkiliṭṭhā ca, siyā saṅkiliṭṭhā ceva no ca kileso, siyā na vattabbā—“kileso ceva saṅkiliṭṭhā cā”tipi, “saṅkiliṭṭhā ceva no ca kileso”tipi.
vb3:96.6Soḷasa dhātuyo na vattabbā—
vb3:96.7“kilesā ceva kilesasampayuttā cā”tipi, “kilesasampayuttā ceva no ca kilesā”tipi.
vb3:96.8Manoviññāṇadhātu na vattabbā—
vb3:96.9“kileso ceva kilesasampayuttā cā”ti, siyā kilesasampayuttā ceva no ca kileso, siyā na vattabbā—“kilesasampayuttā ceva no ca kileso”ti.
vb3:96.10Dhammadhātu siyā kileso ceva kilesasampayuttā ca, siyā kilesasampayuttā ceva no ca kileso, siyā na vattabbā—“kileso ceva kilesasampayuttā cā”tipi, “kilesasampayuttā ceva no ca kileso”tipi.
vb3:96.11Soḷasa dhātuyo kilesavippayuttasaṅkilesikā.
vb3:96.12Dve dhātuyo siyā kilesavippayuttasaṅkilesikā, siyā kilesavippayuttaasaṅkilesikā, siyā na vattabbā—“kilesavippayuttasaṅkilesikā”tipi, “kilesavippayuttaasaṅkilesikā”tipi.
vb3:97.03.2.13. Piṭṭhiduka
vb3:97.1Soḷasa dhātuyo na dassanena pahātabbā.
vb3:97.2Dve dhātuyo siyā dassanena pahātabbā, siyā na dassanena pahātabbā.
vb3:97.3Soḷasa dhātuyo na bhāvanāya pahātabbā.
vb3:97.4Dve dhātuyo siyā bhāvanāya pahātabbā, siyā na bhāvanāya pahātabbā.
vb3:97.5Soḷasa dhātuyo na dassanena pahātabbahetukā.
vb3:97.6Dve dhātuyo siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā na dassanena pahātabbahetukā.
vb3:97.7Soḷasa dhātuyo na bhāvanāya pahātabbahetukā.
vb3:97.8Dve dhātuyo siyā bhāvanāya pahātabbahetukā, siyā na bhāvanāya pahātabbahetukā.
vb3:98.1Pannarasa dhātuyo avitakkā.
vb3:98.2Manodhātu savitakkā.
vb3:98.3Dve dhātuyo siyā savitakkā, siyā avitakkā.
vb3:98.4Pannarasa dhātuyo avicārā.
vb3:98.5Manodhātu savicārā.
vb3:98.6Dve dhātuyo siyā savicārā, siyā avicārā.
vb3:98.7Soḷasa dhātuyo appītikā.
vb3:98.8Dve dhātuyo siyā sappītikā, siyā appītikā.
vb3:98.9Soḷasa dhātuyo na pītisahagatā.
vb3:98.10Dve dhātuyo siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā.
vb3:98.11Pannarasa dhātuyo na sukhasahagatā.
vb3:98.12Tisso dhātuyo siyā sukhasahagatā, siyā na sukhasahagatā.
vb3:98.13Ekādasa dhātuyo na upekkhāsahagatā.
vb3:98.14Pañca dhātuyo upekkhāsahagatā.
vb3:98.15Dve dhātuyo siyā upekkhāsahagatā, siyā na upekkhāsahagatā.
vb3:99.1Soḷasa dhātuyo kāmāvacarā.
vb3:99.2Dve dhātuyo siyā kāmāvacarā, siyā na kāmāvacarā.
vb3:99.3Soḷasa dhātuyo na rūpāvacarā.
vb3:99.4Dve dhātuyo siyā rūpāvacarā, siyā na rūpāvacarā.
vb3:99.5Soḷasa dhātuyo na arūpāvacarā.
vb3:99.6Dve dhātuyo siyā arūpāvacarā, siyā na arūpāvacarā.
vb3:99.7Soḷasa dhātuyo pariyāpannā.
vb3:99.8Dve dhātuyo siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā.
vb3:99.9Soḷasa dhātuyo aniyyānikā.
vb3:99.10Dve dhātuyo siyā niyyānikā, siyā aniyyānikā.
vb3:99.11Soḷasa dhātuyo aniyatā.
vb3:99.12Dve dhātuyo siyā niyatā, siyā aniyatā.
vb3:99.13Soḷasa dhātuyo sauttarā.
vb3:99.14Dve dhātuyo siyā sauttarā, siyā anuttarā.
vb3:99.15Soḷasa dhātuyo araṇā.
vb3:99.16Dve dhātuyo siyā saraṇā, siyā araṇāti.
vb3:100.1Pañhāpucchakaṁ.
vb3:101.1Dhātuvibhaṅgo niṭṭhito.