VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:

← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển

THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Trưởng duyên

Pāli: adhipati-paccaya · Việt: Trưởng duyên

Adhipati-paccaya là trưởng duyên: một yếu tố có sức trội/chủ đạo làm điều kiện cho các pháp liên hệ trong trường hợp thích hợp.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Trưởng duyên không phải 'người lãnh đạo'. Trong hệ Paṭṭhāna, nó nói đến tính trội của điều kiện. Truyền thống phân tích trưởng đồng sinh và trưởng cảnh trong các phạm vi nhất định; chi tiết từng loại cần được giữ đúng nguồn.

Khái quát: Adhipati-paccaya là trưởng duyên: một yếu tố có sức trội/chủ đạo làm điều kiện cho các pháp liên hệ trong trường hợp thích hợp.

Bản chất và chức năng: Làm điều kiện nhờ sức trội/chủ đạo.

Điểm cần phân biệt: Phân biệt adhipati với hetu: cái làm trưởng không nhất thiết là căn theo nghĩa hetu; cũng phân biệt với iddhipāda dù có thuật ngữ liên hệ.

Vị trí trong hệ thống: Một trong 24 duyên.

Bối cảnh học tập: Paṭṭhāna/Paccayaniddesa; các phân loại sahajāta- và ārammaṇādhipati cần source-audit.

Ví dụ và cách nhận diện: Một mục tiêu được coi cực kỳ quan trọng có thể trở thành đối tượng có sức chi phối tâm theo trường hợp cảnh trưởng, nhưng phải kiểm đủ điều kiện kỹ thuật.

Bản chất và chức năng

Làm điều kiện nhờ sức trội/chủ đạo.

Phân biệt với khái niệm dễ nhầm

Phân biệt adhipati với hetu: cái làm trưởng không nhất thiết là căn theo nghĩa hetu; cũng phân biệt với iddhipāda dù có thuật ngữ liên hệ.

Ví dụ dễ hiểu

Một mục tiêu được coi cực kỳ quan trọng có thể trở thành đối tượng có sức chi phối tâm theo trường hợp cảnh trưởng, nhưng phải kiểm đủ điều kiện kỹ thuật.

Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp

Một trong 24 duyên.

Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp

Paṭṭhāna/Paccayaniddesa; các phân loại sahajāta- và ārammaṇādhipati cần source-audit.

Nguồn và ghi chú

Audit source keys: BPS_NYANATILOKA_BUDDHIST_DICTIONARY_PACCAYA; BPS_GUIDE_ABHIDHAMMA_PATTHANA Audit citation status: FOCUSED_VERIFIED_PASS05

Biên soạn: ChatGPT · Revision 1