← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Sắc Cứu Cánh thiên
Sắc Cứu Cánh thiên (Pāli: Akaniṭṭha) là một thuật ngữ thuộc phần sắc pháp của Vi Diệu Pháp, dùng để xác định một loại, đặc tính hoặc cách phân loại sắc cụ thể. Khi phân tích rūpa, Akaniṭṭha được hiểu theo tiêu chí được nêu trong chính thuật
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Sắc Cứu Cánh thiên (Pāli: Akaniṭṭha) là một thuật ngữ thuộc phần sắc pháp của Vi Diệu Pháp, dùng để xác định một loại, đặc tính hoặc cách phân loại sắc cụ thể.Khi phân tích rūpa, Akaniṭṭha được hiểu theo tiêu chí được nêu trong chính thuật ngữ: loại sắc, chức năng, đặc tính hay phạm vi phân loại. Điều này giúp đặt sắc cứu cánh thiên đúng vị trí trong hệ thống sắc pháp thay vì hiểu như một tên gọi vật lý thông thường.
Cần giữ Akaniṭṭha tách biệt với các mục sắc pháp có bản dịch Việt gần nghĩa nhưng tiêu chí phân loại khác; việc đồng nhất chỉ dựa vào từ Việt có thể làm mất khác biệt kỹ thuật.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Cõi cao nhất trong năm Tịnh Cư và cao nhất của sắc giới trong bảng 31 cõi.
Giải thích thuật ngữ: Akaniṭṭha là địa sắc giới cao nhất theo hệ thống cảnh giới Theravāda; cao nhất sắc giới không đồng nghĩa vượt khỏi toàn bộ luân hồi.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Abhidhamma; Bhūmi; Paṭisandhi; Kamma; Vipāka.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Sắc Cứu Cánh thiên; Akaniṭṭha.
Phạm vi của mục Sắc Cứu Cánh thiên (Akaniṭṭha) được giữ theo nhóm RUPA_SAC_PHAP; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.