← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Vô ngã
Các pháp không phải một tự ngã thường hằng, độc lập và kiểm soát tuyệt đối.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Vô ngã không phủ nhận cách nói quy ước “tôi/người”. Phân tích pháp cho thấy uẩn sinh do duyên và không thích hợp để nắm là tôi hay của tôi.Khái quát: Các pháp không phải một tự ngã thường hằng, độc lập và kiểm soát tuyệt đối.
Bản chất và chức năng: Không có chủ thể bất biến trong các pháp được quán.
Điểm cần phân biệt: Khác hư vô luận và không phủ nhận trách nhiệm quy ước.
Vị trí trong hệ thống: Ba đặc tính; uẩn; danh-sắc; duyên khởi.
Bối cảnh học tập: Đối chiếu Anattalakkhaṇa Sutta và phân tích uẩn.
Ví dụ và cách nhận diện: Có thể nói “tôi đau”, nhưng phân tích thấy thọ, tâm và sắc do điều kiện.
Vì vậy, khi dùng thuật ngữ anattā trong bài học, trọng tâm là cách phân tích kinh nghiệm thành các pháp có điều kiện, thay vì dựng lên một chủ thể thường hằng đứng ngoài các pháp ấy. Cách trình bày này vẫn cho phép sử dụng ngôn ngữ quy ước về “tôi” và “người”, đồng thời nhắc người học không biến cách nói quy ước thành khẳng định về một tự ngã độc lập.
Bản chất và chức năng
Không có chủ thể bất biến trong các pháp được quán.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Khác hư vô luận và không phủ nhận trách nhiệm quy ước.Ví dụ dễ hiểu
Có thể nói “tôi đau”, nhưng phân tích thấy thọ, tâm và sắc do điều kiện.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Ba đặc tính; uẩn; danh-sắc; duyên khởi.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Đối chiếu Anattalakkhaṇa Sutta và phân tích uẩn.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: ABHIDHAMMA_CLASSIFICATION; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06