VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:

← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển

THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Vô thường

Pāli: anicca · Việt: Vô thường

Đặc tính không bền của pháp hữu vi: sinh do duyên rồi biến đổi, hoại diệt.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Tuệ quán vô thường không chỉ là nghĩ rằng đồ vật sẽ cũ mà là thấy tính sinh-diệt của pháp trong kinh nghiệm.

Khái quát: Đặc tính không bền của pháp hữu vi: sinh do duyên rồi biến đổi, hoại diệt.

Bản chất và chức năng: Thấy tính không bền của saṅkhata-dhamma.

Điểm cần phân biệt: Không áp đặc tính hữu vi này lên Nibbāna vô vi.

Vị trí trong hệ thống: Ba đặc tính; vipassanā.

Bối cảnh học tập: Đối chiếu kinh về ba đặc tính và cách hệ thống hóa Abhidhamma.

Ví dụ và cách nhận diện: Cảm giác dễ chịu thay đổi dù muốn giữ nguyên.

Điểm thực hành của anicca nằm ở việc nhận ra sự biến đổi ngay trong kinh nghiệm, chứ không chỉ suy luận rằng mọi vật rồi sẽ cũ. Ví dụ về cảm giác dễ chịu cho thấy điều đang được kinh nghiệm không đứng yên theo ý muốn. Khi học theo hệ ba đặc tính, cần giữ phạm vi của đặc tính hữu vi và không chuyển cách mô tả này sang Nibbāna vô vi.

Bản chất và chức năng

Thấy tính không bền của saṅkhata-dhamma.

Phân biệt với khái niệm dễ nhầm

Không áp đặc tính hữu vi này lên Nibbāna vô vi.

Ví dụ dễ hiểu

Cảm giác dễ chịu thay đổi dù muốn giữ nguyên.

Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp

Ba đặc tính; vipassanā.

Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp

Đối chiếu kinh về ba đặc tính và cách hệ thống hóa Abhidhamma.

Nguồn và ghi chú

Audit source keys: ABHIDHAMMA_CLASSIFICATION; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06

Biên soạn: ChatGPT · Revision 1