← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
A-la-hán
Bậc hoàn tất con đường giải thoát trong Theravāda, đoạn tận lậu hoặc và không còn tái sinh mới.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
A-la-hán vẫn có tâm quả và kinh nghiệm thân khi còn sống; hoạt động thích hợp được phân tích bằng tâm duy tác thay vì tâm thiện tạo nghiệp mới.Khái quát: Bậc hoàn tất con đường giải thoát trong Theravāda, đoạn tận lậu hoặc và không còn tái sinh mới.
Bản chất và chức năng: Hoàn tất đạo-quả thứ tư.
Điểm cần phân biệt: Không đồng nhất với người không còn cảm giác hay không hoạt động.
Vị trí trong hệ thống: Lokuttara-citta, kiriya, Nibbāna.
Bối cảnh học tập: Đối chiếu phân loại người và tâm siêu thế; không dùng để đánh giá cá nhân.
Ví dụ và cách nhận diện: Đau thân vẫn có thể xảy ra mà không buộc sân sinh theo.
Do đó, khi đọc các phân loại về A-la-hán, cần phân biệt sự chấm dứt việc tạo nghiệp mới với việc thân và các kinh nghiệm quả vẫn còn hiện hành khi vị ấy còn sống. Ví dụ đau thân cho thấy có thể có kinh nghiệm thuộc thân mà không nhất thiết kéo theo sân. Thuật ngữ này nên được dùng để hiểu cấu trúc đạo–quả và tâm duy tác, không dùng như tiêu chuẩn suy đoán hay đánh giá một cá nhân cụ thể.
Bản chất và chức năng
Hoàn tất đạo-quả thứ tư.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Không đồng nhất với người không còn cảm giác hay không hoạt động.Ví dụ dễ hiểu
Đau thân vẫn có thể xảy ra mà không buộc sân sinh theo.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Lokuttara-citta, kiriya, Nibbāna.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Đối chiếu phân loại người và tâm siêu thế; không dùng để đánh giá cá nhân.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: NOBLE_PERSONS; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06