← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Cảnh / đối tượng
Ārammaṇa là đối tượng mà tâm và các tâm sở tương ứng hướng đến/biết. Không có tâm hoàn toàn không có đối tượng trong mô hình Abhidhamma.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Đối tượng có thể thuộc các loại khác nhau tùy cửa và tiến trình. Khi thấy, cảnh sắc là đối tượng của nhãn thức; khi nghe, âm thanh là đối tượng của nhĩ thức; trong ý môn, phạm vi đối tượng rộng hơn. Việc một đối tượng trở thành cảnh của tâm không có nghĩa nó là nguyên nhân duy nhất tạo ra tâm: còn nhiều điều kiện khác. Paṭṭhāna vì thế phân biệt ārammaṇa-paccaya với các loại duyên khác.Khái quát: Ārammaṇa là đối tượng mà tâm và các tâm sở tương ứng hướng đến/biết. Không có tâm hoàn toàn không có đối tượng trong mô hình Abhidhamma.
Tính chất và chức năng: Là cái được tâm biết; tâm sở đồng sinh cùng tâm cùng hướng đến đối tượng ấy.
Phân biệt: Phân biệt ārammaṇa với dvāra (cửa), vatthu (cơ sở) và hetu (căn/nhân).
Vị trí trong hệ thống: Khái niệm cốt lõi của citta-vīthi và của phân tích quan hệ giữa tâm với đối tượng.
Bối cảnh Vi Diệu Pháp: Paṭṭhāna có ārammaṇa-paccaya; các phân tích xứ/giới và lộ tâm giúp thấy đối tượng theo từng cửa.
Ví dụ và cách nhận diện: Trong nghe tiếng chuông: âm thanh là cảnh; tai/cửa tai thuộc phương diện cửa; nhĩ thức là tâm biết cảnh âm thanh.
Bản chất và chức năng
Là cái được tâm biết; tâm sở đồng sinh cùng tâm cùng hướng đến đối tượng ấy.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt ārammaṇa với dvāra (cửa), vatthu (cơ sở) và hetu (căn/nhân).Ví dụ dễ hiểu
Trong nghe tiếng chuông: âm thanh là cảnh; tai/cửa tai thuộc phương diện cửa; nhĩ thức là tâm biết cảnh âm thanh.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Khái niệm cốt lõi của citta-vīthi và của phân tích quan hệ giữa tâm với đối tượng.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Paṭṭhāna có ārammaṇa-paccaya; các phân tích xứ/giới và lộ tâm giúp thấy đối tượng theo từng cửa.Nguồn và ghi chú
Cần đối chiếu ngữ cảnh khi phân loại sáu loại cảnh và các trường hợp kỹ thuật. Audit source keys: ABHIDHAMMA_CLASSIFICATION; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06