← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Sáu cảnh
Sáu cảnh (Pāli: ārammaṇa-chakka) là thuật ngữ về cảnh (ārammaṇa), tức đối tượng được tâm nhận biết trong hệ thống phân tích Vi Diệu Pháp. Thuật ngữ ārammaṇa-chakka phân loại cảnh theo tiêu chí thể hiện trong tên, chẳng hạn quy mô, thời tính
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Sáu cảnh (Pāli: ārammaṇa-chakka) là thuật ngữ về cảnh (ārammaṇa), tức đối tượng được tâm nhận biết trong hệ thống phân tích Vi Diệu Pháp.Thuật ngữ ārammaṇa-chakka phân loại cảnh theo tiêu chí thể hiện trong tên, chẳng hạn quy mô, thời tính hoặc quan hệ với tiến trình tâm. Tiêu chí đó là phần quyết định phạm vi của mục từ.
Cần phân biệt ārammaṇa-chakka với môn (dvāra), vật (vatthu) và các loại cảnh khác. Cùng là đối tượng của tâm không có nghĩa các phân loại ārammaṇa có thể dùng thay cho nhau.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Sáu nhóm đối tượng: sắc, thanh, hương, vị, xúc và pháp.
Giải thích thuật ngữ: Năm cảnh đầu là đối tượng chuyên biệt của năm thức giác quan. Cảnh pháp có phạm vi rộng và được nhận biết qua ý môn.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Abhidhamma; Citta-kicca; Vatthu; Dvāra; Dhātu.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Sáu cảnh; ārammaṇa-chakka.
Phạm vi của mục Sáu cảnh (ārammaṇa-chakka) được giữ theo nhóm DVARA_VATTHU_ARAMMANA; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.