← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Pháp vô vi
Pháp vô vi là pháp không được tạo thành bởi các điều kiện theo nghĩa saṅkhata; trong Abhidhamma Theravāda, Nibbāna được xác định là vô vi.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Vô vi không có nghĩa một vật chất vĩnh cửu, linh hồn hay một trạng thái tâm được tạo ra bằng thiền. Đối lập hữu vi–vô vi phân biệt các pháp sinh do duyên với Nibbāna không thuộc tiến trình sinh-diệt hữu vi. Vì thế một trạng thái định dù rất vi tế vẫn là trạng thái có điều kiện nếu nó sinh và diệt.Khái quát: Pháp vô vi là pháp không được tạo thành bởi các điều kiện theo nghĩa saṅkhata; trong Abhidhamma Theravāda, Nibbāna được xác định là vô vi.
Bản chất và chức năng: Chỉ phạm vi không bị tạo thành bởi duyên theo nghĩa hữu vi; trong hệ Theravāda quy về Nibbāna.
Điểm cần phân biệt: Phân biệt asaṅkhata với khoảng trống, hư vô, trạng thái vô niệm hoặc một cõi vật chất. Không áp công thức sinh-diệt của saṅkhata lên Nibbāna.
Vị trí trong hệ thống: Đối cực của saṅkhata-dhamma; liên hệ trực tiếp Nibbāna và Diệt đế.
Bối cảnh học tập: Cần đối chiếu kinh văn về asaṅkhata và cách phân loại Abhidhamma; tránh diễn giải siêu hình vượt quá nguồn.
Ví dụ và cách nhận diện: Một trạng thái định sinh rồi diệt, dù an tĩnh sâu, không vì thế trở thành pháp vô vi.
Bản chất và chức năng
Chỉ phạm vi không bị tạo thành bởi duyên theo nghĩa hữu vi; trong hệ Theravāda quy về Nibbāna.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt asaṅkhata với khoảng trống, hư vô, trạng thái vô niệm hoặc một cõi vật chất. Không áp công thức sinh-diệt của saṅkhata lên Nibbāna.Ví dụ dễ hiểu
Một trạng thái định sinh rồi diệt, dù an tĩnh sâu, không vì thế trở thành pháp vô vi.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Đối cực của saṅkhata-dhamma; liên hệ trực tiếp Nibbāna và Diệt đế.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Cần đối chiếu kinh văn về asaṅkhata và cách phân loại Abhidhamma; tránh diễn giải siêu hình vượt quá nguồn.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: ABHIDHAMMA_CLASSIFICATION; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06