← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Tử tâm
Cuti là chức năng tử: sát-na tâm cuối cùng của một đời sống theo phân tích Abhidhamma Theravāda.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Cuti không phải một “linh hồn rời thân”. Đây là một chức năng của citta. Trong hệ thống, tâm làm cuti thuộc cùng loại với tâm đã làm paṭisandhi và bhavaṅga của đời ấy, nhưng xuất hiện ở thời điểm cuối và làm chức năng chấm dứt dòng tâm của đời sống hiện tại. Quan hệ với tái tục đời sau được giải thích bằng nghiệp và điều kiện, không bằng một bản ngã di chuyển.Khái quát: Cuti là chức năng tử: sát-na tâm cuối cùng của một đời sống theo phân tích Abhidhamma Theravāda.
Tính chất và chức năng: Đánh dấu kết thúc một đời sống trong dòng tâm; chỉ xảy ra một lần ở cuối đời.
Phân biệt: Phân biệt cuti với cái chết theo toàn bộ nghĩa sinh học; cuti là thuật ngữ tâm học kỹ thuật. Phân biệt cuti-citta với paṭisandhi-citta theo chức năng.
Vị trí trong hệ thống: Liên hệ trực tiếp ba chức năng paṭisandhi–bhavaṅga–cuti và phân tích nghiệp/quả.
Bối cảnh Vi Diệu Pháp: CMA và các manual Abhidhamma trình bày rõ chức năng cuti; cần ghi tầng nguồn khi diễn giải mô hình chi tiết.
Ví dụ và cách nhận diện: Một bác sĩ mô tả cái chết theo sinh lý học và Abhidhamma mô tả cuti đang trả lời hai lớp câu hỏi khác nhau.
Bản chất và chức năng
Đánh dấu kết thúc một đời sống trong dòng tâm; chỉ xảy ra một lần ở cuối đời.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt cuti với cái chết theo toàn bộ nghĩa sinh học; cuti là thuật ngữ tâm học kỹ thuật. Phân biệt cuti-citta với paṭisandhi-citta theo chức năng.Ví dụ dễ hiểu
Một bác sĩ mô tả cái chết theo sinh lý học và Abhidhamma mô tả cuti đang trả lời hai lớp câu hỏi khác nhau.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Liên hệ trực tiếp ba chức năng paṭisandhi–bhavaṅga–cuti và phân tích nghiệp/quả.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
CMA và các manual Abhidhamma trình bày rõ chức năng cuti; cần ghi tầng nguồn khi diễn giải mô hình chi tiết.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: BPS_COMPREHENSIVE_MANUAL_ABHIDHAMMA_COGNITIVE_PROCESS Audit citation status: FOCUSED_VERIFIED_PASS05