VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:

← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển

THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Tam đề thiện

Pāli: kusalattika · Việt: Tam đề thiện

Tam đề thiện (Pāli: kusalattika) là mục phân loại các pháp theo phương diện thiện (kusala) trong Vi Diệu Pháp. Thuật ngữ kusalattika xác định phạm vi các pháp được xét là thiện theo tiêu chí phân loại của hệ thống. Khi giải thích cần giữ đú
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Tam đề thiện (Pāli: kusalattika) là mục phân loại các pháp theo phương diện thiện (kusala) trong Vi Diệu Pháp.

Thuật ngữ kusalattika xác định phạm vi các pháp được xét là thiện theo tiêu chí phân loại của hệ thống. Khi giải thích cần giữ đúng cấp độ “pháp thiện”, không thu hẹp tùy tiện thành một tâm hay một tâm sở riêng.

Cần phân biệt kusalattika với akusala-dhamma và avyākata-dhamma; đây là các phạm trù phân loại khác nhau, không phải những tên thay thế cho nhau.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Tam đề phân pháp thành thiện, bất thiện và vô ký, một cấu trúc nền tảng trong ma trận của Dhammasaṅgaṇī và Paṭṭhāna.
Giải thích thuật ngữ: Kusalattika là ví dụ quan trọng của tika, tức bộ ba phân loại. Ba vế không phải ba mức độ tốt-xấu mà là ba phạm trù kỹ thuật: kusala, akusala và avyākata.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Abhidhamma; Dhamma; Tika; Duka; Hetu; Paṭṭhāna.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Tam đề thiện; kusalattika.

Phạm vi của mục Tam đề thiện (kusalattika) được giữ theo nhóm DHAMMA_CLASSIFICATION_PHAN_LOAI_PHAP; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1