← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Đồng diệt
Đồng diệt (Pāli: sahanirodha) là thuật ngữ mô tả một quan hệ đồng thời giữa các pháp, như đồng sinh hoặc đồng diệt. Mục sahanirodha nhấn mạnh phương diện thời điểm hay sự đồng hành trong sinh-diệt của các pháp liên hệ. Khi dùng trong phân t
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Đồng diệt (Pāli: sahanirodha) là thuật ngữ mô tả một quan hệ đồng thời giữa các pháp, như đồng sinh hoặc đồng diệt.Mục sahanirodha nhấn mạnh phương diện thời điểm hay sự đồng hành trong sinh-diệt của các pháp liên hệ. Khi dùng trong phân tích Vi Diệu Pháp, đây là một quan hệ kỹ thuật chứ không phải khẳng định các pháp là một.
Cần phân biệt sahanirodha với các quan hệ tương ưng và duyên hệ khác: các pháp có thể đồng sinh hoặc đồng diệt mà tiêu chí phân loại vẫn khác với sampayoga hay một paccaya cụ thể.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Đồng diệt chỉ việc các pháp liên hệ cùng chấm dứt trong cùng sát-na theo ngữ cảnh phân tích tâm và tâm sở.
Giải thích thuật ngữ: Tâm sở không tồn tại độc lập lâu hơn tâm mà nó đồng sinh. Cách nói đồng sinh và đồng diệt giúp người học tránh hình dung tâm sở như những vật thể tách rời được gắn thêm vào tâm.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Đồng sinh; Tâm; Tâm sở; Sát-na.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Đồng diệt; sahanirodha.
Phạm vi của mục Đồng diệt (sahanirodha) được giữ theo nhóm SAMPAYOGA_RELATIONS; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.