← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Đồng sinh
Đồng sinh (Pāli: sahajāta) là thuật ngữ mô tả một quan hệ đồng thời giữa các pháp, như đồng sinh hoặc đồng diệt. Mục sahajāta nhấn mạnh phương diện thời điểm hay sự đồng hành trong sinh-diệt của các pháp liên hệ. Khi dùng trong phân tích Vi
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Đồng sinh (Pāli: sahajāta) là thuật ngữ mô tả một quan hệ đồng thời giữa các pháp, như đồng sinh hoặc đồng diệt.Mục sahajāta nhấn mạnh phương diện thời điểm hay sự đồng hành trong sinh-diệt của các pháp liên hệ. Khi dùng trong phân tích Vi Diệu Pháp, đây là một quan hệ kỹ thuật chứ không phải khẳng định các pháp là một.
Cần phân biệt sahajāta với các quan hệ tương ưng và duyên hệ khác: các pháp có thể đồng sinh hoặc đồng diệt mà tiêu chí phân loại vẫn khác với sampayoga hay một paccaya cụ thể.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Đồng sinh chỉ các pháp phát sinh cùng một thời điểm theo quan hệ được phân tích trong Abhidhamma.
Giải thích thuật ngữ: Khi nói tâm và các tâm sở đồng sinh, ý là chúng cùng khởi trong một sát-na tâm và cùng tham gia một kinh nghiệm tâm lý, nhưng mỗi pháp vẫn có đặc tính và chức năng riêng.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Tâm; Tâm sở; Câu sinh duyên; Sát-na.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Đồng sinh; sahajāta.
Phạm vi của mục Đồng sinh (sahajāta) được giữ theo nhóm SAMPAYOGA_RELATIONS; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.