← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Khổ đế
Thánh đế về khổ, phạm vi cần được liễu tri; rộng hơn cảm giác đau.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Năm thủ uẩn là trọng tâm của công thức khổ. Abhidhamma giúp phân tích khổ ở cấp pháp thay vì chỉ hoàn cảnh bất hạnh.Khái quát: Thánh đế về khổ, phạm vi cần được liễu tri; rộng hơn cảm giác đau.
Bản chất và chức năng: Đối tượng cần liễu tri.
Điểm cần phân biệt: Khác dukkha-vedanā và dukkha-lakkhaṇa.
Vị trí trong hệ thống: Tứ Đế; thủ uẩn; duyên khởi.
Bối cảnh học tập: Vibhaṅga có Saccavibhaṅga; đối chiếu Nikāya khi trích công thức.
Ví dụ và cách nhận diện: Một khoảnh khắc vui vẫn hữu vi và không bền.
Khổ đế vì thế không được thu hẹp thành những lúc đang có cảm giác đau. Trong khung Tứ Đế, đây là phạm vi cần được liễu tri; phần dữ liệu hiện có đặt năm thủ uẩn ở vị trí trọng tâm. Ví dụ một khoảnh khắc vui vẫn là kinh nghiệm hữu vi và không bền giúp phân biệt Khổ đế với dukkha-vedanā. Khi đối chiếu tài liệu, cần tiếp tục giữ riêng dukkha-sacca với dukkha-lakkhaṇa.
Bản chất và chức năng
Đối tượng cần liễu tri.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Khác dukkha-vedanā và dukkha-lakkhaṇa.Ví dụ dễ hiểu
Một khoảnh khắc vui vẫn hữu vi và không bền.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Tứ Đế; thủ uẩn; duyên khởi.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Vibhaṅga có Saccavibhaṅga; đối chiếu Nikāya khi trích công thức.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: VIBHANGA_SACCA; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06