← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Duyên khác thời
Duyên khác thời (Pāli: nānākkhaṇika-paccaya sambandha) là thuật ngữ thuộc hệ thống duyên (paccaya), dùng để chỉ một kiểu quan hệ điều kiện giữa các pháp trong phân tích Vi Diệu Pháp. Điểm trọng tâm của nānākkhaṇika-paccaya sambandha là cách
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Duyên khác thời (Pāli: nānākkhaṇika-paccaya sambandha) là thuật ngữ thuộc hệ thống duyên (paccaya), dùng để chỉ một kiểu quan hệ điều kiện giữa các pháp trong phân tích Vi Diệu Pháp.Điểm trọng tâm của nānākkhaṇika-paccaya sambandha là cách một pháp hoặc nhóm pháp làm điều kiện cho pháp khác theo kiểu quan hệ được xác định bởi chính tên duyên. Vì vậy cần giải thích quan hệ nhân duyên cụ thể, không giản lược mọi paccaya thành quan hệ nguyên nhân–kết quả thông thường.
Cần phân biệt nānākkhaṇika-paccaya sambandha với các duyên khác trong hệ thống Paṭṭhāna; nhiều duyên có thể cùng hiện diện trong một trường hợp nhưng mỗi tên biểu thị một phương thức điều kiện riêng.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Nhãn giải thích cho các quan hệ điều kiện giữa pháp ở những thời điểm khác nhau.
Giải thích thuật ngữ: Duyên khác thời giúp người học đối chiếu các trường hợp như tiền sinh, hậu sinh, vô gián hay nghiệp khác sát-na. Đây là nhãn học tập, không phải một duyên bổ sung ngoài 24 duyên.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Tiền sinh duyên; Hậu sinh duyên; Vô gián duyên.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Duyên khác thời; nānākkhaṇika-paccaya sambandha.
Phạm vi của mục Duyên khác thời (nānākkhaṇika-paccaya sambandha) được giữ theo nhóm PACCAYA_DUYEN_HE; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.