← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Hai mươi bốn duyên
Hai mươi bốn duyên (Pāli: catuvīsati paccayā) là thuật ngữ được xếp trong nhóm duyên hệ vì nó mô tả một quan hệ điều kiện hoặc một pháp được xét trong cấu trúc duyên. Khi đọc catuvīsati paccayā, cần xác định vai trò của mục này trong quan h
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Hai mươi bốn duyên (Pāli: catuvīsati paccayā) là thuật ngữ được xếp trong nhóm duyên hệ vì nó mô tả một quan hệ điều kiện hoặc một pháp được xét trong cấu trúc duyên.Khi đọc catuvīsati paccayā, cần xác định vai trò của mục này trong quan hệ giữa pháp làm duyên và pháp được duyên, thay vì chỉ dựa vào nghĩa Việt phổ thông.
Cần phân biệt catuvīsati paccayā với các thuật ngữ duyên khởi hoặc các tên duyên gần nghĩa; việc xếp cùng nhóm không có nghĩa chúng đồng nhất về chức năng.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Hai mươi bốn duyên là hệ thống 24 loại quan hệ điều kiện được Paṭṭhāna dùng để phân tích cách các pháp trợ giúp, nâng đỡ hoặc liên hệ với nhau.
Giải thích thuật ngữ: Đây là một khung trung tâm của Phát Thú. Thay vì chỉ hỏi một pháp “do cái gì sinh”, Paṭṭhāna khảo sát nhiều kiểu quan hệ: làm gốc, làm cảnh, làm điều kiện trước hoặc sau, cùng sinh, hỗ tương, nâng đỡ, lặp lại, nghiệp, quả, vật thực, quyền và nhiều dạng khác. Một pháp có thể liên hệ với pháp khác theo hơn một duyên tùy trường hợp.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Duyên; Phát Thú; Pháp; Quan hệ duyên.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Hai mươi bốn duyên; catuvīsati paccayā.
Phạm vi của mục Hai mươi bốn duyên (catuvīsati paccayā) được giữ theo nhóm PACCAYA_DUYEN_HE; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.