← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Tật
Issā là tật/ganh tị: tâm sở bất thiện khó chịu trước thành công, lợi ích hoặc phẩm chất tốt của người khác.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Tật không chỉ là mong mình cũng có điều tốt. Mong phát triển bản thân có thể không bất thiện. Issā có sắc thái không chịu được sự thành công của người khác và thuộc nhóm tâm sở liên hệ sân. Nhận diện điểm này giúp tách ganh tị khỏi động lực học hỏi lành mạnh.Khái quát: Issā là tật/ganh tị: tâm sở bất thiện khó chịu trước thành công, lợi ích hoặc phẩm chất tốt của người khác.
Bản chất và chức năng: Không vui, chống đối trước thành tựu/lợi ích của người khác.
Điểm cần phân biệt: Phân biệt issā với lobha muốn sở hữu và với chanda muốn cố gắng. Tật tập trung vào việc không chịu được cái tốt nơi người khác.
Vị trí trong hệ thống: Tâm sở bất thiện bất định, liên hệ nhóm dosa-mūla.
Bối cảnh học tập: Đối chiếu bảng akusala-cetasika và các phân tích tâm sân.
Ví dụ và cách nhận diện: Thấy đồng nghiệp được khen rồi mong họ thất bại minh họa tật rõ hơn việc nghĩ “mình cũng sẽ cố gắng”.
Bản chất và chức năng
Không vui, chống đối trước thành tựu/lợi ích của người khác.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt issā với lobha muốn sở hữu và với chanda muốn cố gắng. Tật tập trung vào việc không chịu được cái tốt nơi người khác.Ví dụ dễ hiểu
Thấy đồng nghiệp được khen rồi mong họ thất bại minh họa tật rõ hơn việc nghĩ “mình cũng sẽ cố gắng”.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Tâm sở bất thiện bất định, liên hệ nhóm dosa-mūla.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Đối chiếu bảng akusala-cetasika và các phân tích tâm sân.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: DHAMMASANGANI_MENTAL_CLASSIFICATION; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06