← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Thiền / Thiền-na
Jhāna là trạng thái định sâu trong đó tâm được hấp thụ mạnh vào đối tượng với các chi thiền được xác định theo tầng.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Trong hệ Theravāda có cách đếm bốn jhāna và cách phân tích năm tầng trong Abhidhamma tùy khung. Các chi như vitakka, vicāra, pīti, sukha và ekaggatā được loại dần hoặc biến đổi theo tầng. Vì vậy không nên khẳng định một trải nghiệm dễ chịu hay mất cảm giác thân là jhāna chỉ dựa trên mô tả chủ quan.Khái quát: Jhāna là trạng thái định sâu trong đó tâm được hấp thụ mạnh vào đối tượng với các chi thiền được xác định theo tầng.
Bản chất và chức năng: An trú sâu và ổn định trên đề mục với cấu trúc chi thiền tương ứng.
Điểm cần phân biệt: Phân biệt jhāna với tập trung thông thường, cận định và các trạng thái mê/mất ý thức. Jhāna vẫn là tâm biết đối tượng.
Vị trí trong hệ thống: Liên hệ rūpāvacara/arūpāvacara citta, samādhi, các chi thiền và con đường.
Bối cảnh học tập: Vibhaṅga có Jhānavibhaṅga; cách đếm bốn/năm và mô tả kỹ thuật cần ghi rõ hệ đang sử dụng.
Ví dụ và cách nhận diện: Một buổi thiền rất yên là dữ kiện trải nghiệm; việc phân loại thành jhāna nào đòi hỏi tiêu chuẩn của hệ tu tập, không thể suy từ một dấu hiệu.
Bản chất và chức năng
An trú sâu và ổn định trên đề mục với cấu trúc chi thiền tương ứng.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt jhāna với tập trung thông thường, cận định và các trạng thái mê/mất ý thức. Jhāna vẫn là tâm biết đối tượng.Ví dụ dễ hiểu
Một buổi thiền rất yên là dữ kiện trải nghiệm; việc phân loại thành jhāna nào đòi hỏi tiêu chuẩn của hệ tu tập, không thể suy từ một dấu hiệu.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Liên hệ rūpāvacara/arūpāvacara citta, samādhi, các chi thiền và con đường.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Vibhaṅga có Jhānavibhaṅga; cách đếm bốn/năm và mô tả kỹ thuật cần ghi rõ hệ đang sử dụng.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: ABHIDHAMMA_CLASSIFICATION; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06