← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Ly tham
Ly tham (Pāli: virāga) là thuật ngữ thuộc phạm vi Nibbāna và giải thoát, được dùng để làm rõ một phương diện của cứu cánh hay sự giải thoát trong hệ thống Phật học Theravāda. Mục virāga cần được hiểu theo tiêu chí kỹ thuật thể hiện trong tê
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Ly tham (Pāli: virāga) là thuật ngữ thuộc phạm vi Nibbāna và giải thoát, được dùng để làm rõ một phương diện của cứu cánh hay sự giải thoát trong hệ thống Phật học Theravāda.Mục virāga cần được hiểu theo tiêu chí kỹ thuật thể hiện trong tên Pāli. Khi giải thích phải phân biệt Nibbāna với các tâm, tâm sở và trạng thái thiền định hữu vi; không biến cách diễn đạt về giải thoát thành một thực thể ngã.
Cần phân biệt virāga với các thuật ngữ Nibbāna/vimutti gần nghĩa. Sự gần nhau về chủ đề không có nghĩa chúng hoàn toàn đồng nghĩa hoặc có thể thay thế cho nhau.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Ly tham là sự phai nhạt và chấm dứt khuynh hướng tham đắm, bám víu đối với các pháp.
Giải thích thuật ngữ: Virāga không chỉ là cố ép mình không thích một đối tượng. Nó chỉ sự nguội tắt tham ái khi thấy rõ bản chất của các pháp, và trong ngữ cảnh giải thoát có ý nghĩa rất sâu.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Ái; Tuệ yếm ly; Giải thoát.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Ly tham; virāga.
Phạm vi của mục Ly tham (virāga) được giữ theo nhóm NIBBANA_VIMUTTI_GIAI_THOAT; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.