← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Xan
Macchariya là xan: tâm sở bất thiện keo kiệt, không muốn chia sẻ hoặc không muốn người khác cùng hưởng lợi ích/phạm vi mà mình xem là của mình.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Xan khác tham dù thường có liên hệ trong đời sống. Tham muốn nắm lấy đối tượng; xan nhấn mạnh việc giữ chặt lợi ích và không muốn người khác dự phần. Văn học Theravāda còn phân loại nhiều đối tượng của xan, nhưng khi viết chi tiết cần kiểm nguồn từng danh sách.Khái quát: Macchariya là xan: tâm sở bất thiện keo kiệt, không muốn chia sẻ hoặc không muốn người khác cùng hưởng lợi ích/phạm vi mà mình xem là của mình.
Bản chất và chức năng: Che giữ lợi ích, không muốn người khác cùng hưởng.
Điểm cần phân biệt: Phân biệt macchariya với lobha và với tiết kiệm hợp lý. Không tiêu hoang không tự động là xan.
Vị trí trong hệ thống: Tâm sở bất thiện bất định, liên hệ tâm sân theo bảng chuẩn.
Bối cảnh học tập: Chi tiết năm loại macchariya thuộc hệ phân tích cần được source-audit trước khi đưa vào bài chính.
Ví dụ và cách nhận diện: Có dư tài liệu hữu ích nhưng cố tình không chia sẻ chỉ vì không muốn người khác tiến bộ minh họa xan.
Bản chất và chức năng
Che giữ lợi ích, không muốn người khác cùng hưởng.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt macchariya với lobha và với tiết kiệm hợp lý. Không tiêu hoang không tự động là xan.Ví dụ dễ hiểu
Có dư tài liệu hữu ích nhưng cố tình không chia sẻ chỉ vì không muốn người khác tiến bộ minh họa xan.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Tâm sở bất thiện bất định, liên hệ tâm sân theo bảng chuẩn.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Chi tiết năm loại macchariya thuộc hệ phân tích cần được source-audit trước khi đưa vào bài chính.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: DHAMMASANGANI_MENTAL_CLASSIFICATION; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06