← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Sắc đại chủng
Sắc đại chủng (Pāli: mahābhūta-rūpa) là một thuật ngữ thuộc phần sắc pháp của Vi Diệu Pháp, dùng để xác định một loại, đặc tính hoặc cách phân loại sắc cụ thể. Khi phân tích rūpa, mahābhūta-rūpa được hiểu theo tiêu chí được nêu trong chính
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Sắc đại chủng (Pāli: mahābhūta-rūpa) là một thuật ngữ thuộc phần sắc pháp của Vi Diệu Pháp, dùng để xác định một loại, đặc tính hoặc cách phân loại sắc cụ thể.Khi phân tích rūpa, mahābhūta-rūpa được hiểu theo tiêu chí được nêu trong chính thuật ngữ: loại sắc, chức năng, đặc tính hay phạm vi phân loại. Điều này giúp đặt sắc đại chủng đúng vị trí trong hệ thống sắc pháp thay vì hiểu như một tên gọi vật lý thông thường.
Cần giữ mahābhūta-rūpa tách biệt với các mục sắc pháp có bản dịch Việt gần nghĩa nhưng tiêu chí phân loại khác; việc đồng nhất chỉ dựa vào từ Việt có thể làm mất khác biệt kỹ thuật.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Bốn sắc căn bản: địa, thủy, hỏa và phong đại, làm nền cho phân tích sắc pháp.
Giải thích thuật ngữ: Bốn đại được hiểu theo đặc tính như cứng/mềm, kết dính, nhiệt và chuyển động/chống đỡ, không đơn giản là đất, nước, lửa, gió theo vật chất thô ngoài đời.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Abhidhamma; Pháp chân đế; Phân tích pháp.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Sắc đại chủng; mahābhūta-rūpa.
Phạm vi của mục Sắc đại chủng (mahābhūta-rūpa) được giữ theo nhóm RUPA_SAC_PHAP; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.