THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Hỷ tâm sở vô lượng

Pāli: muditā-cetasika · Việt: Hỷ tâm sở vô lượng

Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Hỷ tâm sở vô lượng (Pāli: muditā-cetasika) thuộc nhóm vô lượng/tịnh hảo, biểu thị phẩm chất hướng đến chúng sinh theo sắc thái riêng của thuật ngữ.

Trong Vi Diệu Pháp, mục muditā-cetasika cần được đọc như tên của một yếu tố tâm lý có tiêu chí riêng. Việc xác định tâm nào có tâm sở này và quan hệ với các tâm sở khác phải theo bảng phân loại tương ứng, không suy rộng chỉ từ bản dịch tiếng Việt.

Điểm cần phân biệt là bi và hỷ; bi hướng đến khổ của chúng sinh, còn hỷ liên hệ niềm vui trước điều tốt đẹp của chúng sinh. Phần này là lời giải thích biên soạn để tra cứu, không phải nguyên văn kinh điển.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Tâm sở hoan hỷ trước sự thành công, hạnh phúc và thành tựu tốt đẹp của chúng sinh khác.
Giải thích thuật ngữ: Hỷ vô lượng khác với pīti là hỷ tâm sở thuộc nhóm tịnh hảo phổ biến. Muditā hướng đến việc vui theo điều tốt của người khác; pīti là sự phấn chấn đối với đối tượng.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Abhidhamma; Cetasika; Akusala; Sobhana; Virati; Appamaññā.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Hỷ tâm sở vô lượng; muditā-cetasika.

Phạm vi của mục Hỷ tâm sở vô lượng (muditā-cetasika) được giữ theo nhóm CETASIKA_TAM_SO; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1