← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Mười một cách xét sắc uẩn
Mười một cách xét sắc uẩn (Pāli: ekādasavidha rūpakkhandha) là một thuật ngữ thuộc phần sắc pháp của Vi Diệu Pháp, dùng để xác định một loại, đặc tính hoặc cách phân loại sắc cụ thể. Khi phân tích rūpa, ekādasavidha rūpakkhandha được hiểu t
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Mười một cách xét sắc uẩn (Pāli: ekādasavidha rūpakkhandha) là một thuật ngữ thuộc phần sắc pháp của Vi Diệu Pháp, dùng để xác định một loại, đặc tính hoặc cách phân loại sắc cụ thể.Khi phân tích rūpa, ekādasavidha rūpakkhandha được hiểu theo tiêu chí được nêu trong chính thuật ngữ: loại sắc, chức năng, đặc tính hay phạm vi phân loại. Điều này giúp đặt mười một cách xét sắc uẩn đúng vị trí trong hệ thống sắc pháp thay vì hiểu như một tên gọi vật lý thông thường.
Cần giữ ekādasavidha rūpakkhandha tách biệt với các mục sắc pháp có bản dịch Việt gần nghĩa nhưng tiêu chí phân loại khác; việc đồng nhất chỉ dựa vào từ Việt có thể làm mất khác biệt kỹ thuật.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Sắc uẩn được quán xét theo các cặp quá khứ-vị lai-hiện tại, trong-ngoài và các tiêu chí khác.
Giải thích thuật ngữ: Các bản kinh và hệ thống phân tích thường triển khai uẩn theo thời gian, nội ngoại, thô tế, hạ liệt thù thắng, xa gần. Mục này giúp người đọc nhận ra công thức phân tích uẩn rộng hơn một danh sách năm tên.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Sắc uẩn; Nội ngoại; Thô tế; Xa gần.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Mười một cách xét sắc uẩn; ekādasavidha rūpakkhandha.
Phạm vi của mục Mười một cách xét sắc uẩn (ekādasavidha rūpakkhandha) được giữ theo nhóm RUPA_SAC_PHAP; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.