THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Năm mươi hai tâm sở

Pāli: dvipaṇṇāsa cetasikā · Việt: Năm mươi hai tâm sở

Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Năm mươi hai tâm sở (Pāli: dvipaṇṇāsa cetasikā) là một tâm sở được phân loại theo chức năng và phẩm chất riêng trong cấu trúc tâm.

Trong Vi Diệu Pháp, mục dvipaṇṇāsa cetasikā cần được đọc như tên của một yếu tố tâm lý có tiêu chí riêng. Việc xác định tâm nào có tâm sở này và quan hệ với các tâm sở khác phải theo bảng phân loại tương ứng, không suy rộng chỉ từ bản dịch tiếng Việt.

Điểm cần phân biệt là tâm sở này với các tâm sở gần nghĩa hoặc thường đồng sinh; đồng sinh không có nghĩa đồng nhất. Phần này là lời giải thích biên soạn để tra cứu, không phải nguyên văn kinh điển.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Năm mươi hai tâm sở là toàn bộ 52 loại tâm sở được hệ thống hóa trong Abhidhamma.
Giải thích thuật ngữ: Bản đồ 52 tâm sở thường được học theo bốn khối lớn: 13 tợ tha, 14 bất thiện và 25 tịnh hảo; trong 13 tợ tha lại có bảy biến hành và sáu biệt cảnh. Cấu trúc này giúp tra cứu tâm nào có thể đi cùng tâm sở nào.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Tâm sở; Mười ba tâm sở tợ tha; Mười bốn tâm sở bất thiện; Hai mươi lăm tâm sở tịnh hảo.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Năm mươi hai tâm sở; dvipaṇṇāsa cetasikā.

Phạm vi của mục Năm mươi hai tâm sở (dvipaṇṇāsa cetasikā) được giữ theo nhóm CETASIKA_TAM_SO; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1