THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Ngoại giới

Pāli: bāhira-dhātu · Việt: Ngoại giới

Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Ngoại giới (Pāli: bāhira-dhātu) là thuật ngữ thuộc hệ thống giới (dhātu), dùng để phân tích các thành phần của kinh nghiệm theo căn, cảnh và thức.

Mục bāhira-dhātu cần được hiểu theo vị trí cụ thể trong cấu trúc dhātu. Hệ thống giới cho phép phân biệt rõ phương diện căn, đối tượng và thức tương ứng thay vì gom chúng thành một phạm trù duy nhất.

Cần phân biệt bāhira-dhātu với āyatana và khandha; các hệ thống có quan hệ quy chiếu nhưng không phải những danh sách đồng nghĩa.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Ngoại giới là cách gọi các yếu tố được phân loại về phía đối tượng bên ngoài trong hệ thống giới.
Giải thích thuật ngữ: “Ngoại” chủ yếu chỉ vị trí phân loại đối với các cảnh, đối lập với nhóm căn nội. Nó không có nghĩa các pháp ấy tồn tại độc lập khỏi mọi duyên.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Giới; Sáu cảnh giới; Ngoại xứ.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Ngoại giới; bāhira-dhātu.

Phạm vi của mục Ngoại giới (bāhira-dhātu) được giữ theo nhóm AYATANA_DHATU_XU_GIOI; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1