← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Ngũ lực
Ngũ lực (pañca balāni) — bài giải thích thuật ngữ Vi Diệu Pháp.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
**Ngũ lực (pañca balāni)** là năm sức mạnh tinh thần: tín, tấn, niệm, định và tuệ khi đã vững chắc trước các pháp đối nghịch. Ngũ lực có cùng năm thành phần với ngũ căn nhưng nhấn mạnh phương diện sức mạnh, tức khả năng không bị yếu tố đối nghịch làm lay chuyển. Các yếu tố hỗ trợ lẫn nhau và cần được phát triển quân bình.### Ý nghĩa trong hệ thống
Khi học thuật ngữ này, nên đặt nó trong đúng nhóm pháp và chức năng thay vì chỉ dịch từng chữ. Vi Diệu Pháp phân tích kinh nghiệm theo tâm, tâm sở, sắc, đối tượng, chức năng và các quan hệ điều kiện; vì vậy cùng một từ có thể cần giới hạn nghĩa theo văn cảnh. Đối với **Ngũ lực**, điểm cần giữ là nội dung kỹ thuật nêu trên và mối liên hệ của nó với tiến trình thân-tâm hoặc con đường tu tập.
### Cách phân biệt
Không nên đồng nhất **Ngũ lực** với mọi khái niệm tiếng Việt có vẻ gần nghĩa. Cần xét Pāli **pañca balāni**, vị trí của thuật ngữ trong bảng phân loại và chức năng được mô tả. Nếu một thuật ngữ liên hệ xuất hiện ở mục khác, nên đối chiếu cả hai để tránh nhập hai pháp khác nhau thành một. Phần giải thích này là diễn giải học thuật để tra cứu, không phải trích nguyên văn kinh điển.
Nguồn và ghi chú
Diễn giải thuật ngữ theo khung Vi Diệu Pháp Theravāda; không gán trích dẫn kinh điển trực tiếp khi chưa có locator được kiểm chứng.