THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Người chế định

Pāli: puggala-paññatti · Việt: Người chế định

Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Người chế định (Pāli: puggala-paññatti) là thuật ngữ phân loại hạng người (puggala), được dùng để trình bày một kiểu người theo tiêu chí giáo lý nêu trong tên.

Trong cách phân loại puggala, puggala-paññatti là một chế định nhằm mô tả con người theo phẩm chất, căn cơ, mức chứng đạt hoặc điều kiện liên hệ. Mục này không có nghĩa Vi Diệu Pháp xác lập một tự ngã thường hằng.

Cần phân biệt puggala-paññatti với các hạng người có tiêu chí gần nhau và với chính pháp làm cơ sở cho sự phân loại. Tên người là cách chế định mô tả, không nên đồng nhất với một thực thể tối hậu riêng biệt.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Khái niệm “người” được dùng theo quy ước để phân loại và trình bày các hạng người.
Giải thích thuật ngữ: Tên bộ Puggalapaññatti thường được dịch là Nhân Chế Định. Việc phân loại người phục vụ giảng dạy và nhận diện căn cơ, địa vị tu chứng hay đặc điểm; điều đó không thiết lập một tự ngã thường hằng như pháp chân đế.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Nhân Chế Định; Phàm nhân; Hữu học; Vô học.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Người chế định; puggala-paññatti.

Phạm vi của mục Người chế định (puggala-paññatti) được giữ theo nhóm PUGGALA_NHAN_THI_THIET; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1