← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Người tam nhân
Người tam nhân (Pāli: tihetuka-puggala) là thuật ngữ phân loại hạng người (puggala), được dùng để trình bày một kiểu người theo tiêu chí giáo lý nêu trong tên. Trong cách phân loại puggala, tihetuka-puggala là một chế định nhằm mô tả con ng
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Người tam nhân (Pāli: tihetuka-puggala) là thuật ngữ phân loại hạng người (puggala), được dùng để trình bày một kiểu người theo tiêu chí giáo lý nêu trong tên.Trong cách phân loại puggala, tihetuka-puggala là một chế định nhằm mô tả con người theo phẩm chất, căn cơ, mức chứng đạt hoặc điều kiện liên hệ. Mục này không có nghĩa Vi Diệu Pháp xác lập một tự ngã thường hằng.
Cần phân biệt tihetuka-puggala với các hạng người có tiêu chí gần nhau và với chính pháp làm cơ sở cho sự phân loại. Tên người là cách chế định mô tả, không nên đồng nhất với một thực thể tối hậu riêng biệt.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Người có sự tái sinh gắn với ba nhân thiện: vô tham, vô sân và vô si.
Giải thích thuật ngữ: Cách gọi này thuộc phân loại Abhidhamma về căn hay nhân đi kèm tâm tục sinh. Tam nhân nhấn mạnh có đủ vô tham, vô sân và vô si; không nên biến nó thành cách xếp hạng giá trị con người.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Tam nhân; Tục sinh; Vô tham; Vô sân; Vô si.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Người tam nhân; tihetuka-puggala.
Phạm vi của mục Người tam nhân (tihetuka-puggala) được giữ theo nhóm PUGGALA_NHAN_THI_THIET; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.