← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Nhân trong phân loại tâm
Nhân trong phân loại tâm (Pāli: hetu-citta-vibhāga) là một loại hoặc nhóm tâm được phân loại trong Vi Diệu Pháp. Thuật ngữ hetu-citta-vibhāga xác định tâm theo tiêu chí thể hiện trong tên, chẳng hạn chức năng, cảnh, tầng tâm hoặc vị trí tro
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Nhân trong phân loại tâm (Pāli: hetu-citta-vibhāga) là một loại hoặc nhóm tâm được phân loại trong Vi Diệu Pháp.Thuật ngữ hetu-citta-vibhāga xác định tâm theo tiêu chí thể hiện trong tên, chẳng hạn chức năng, cảnh, tầng tâm hoặc vị trí trong tiến trình. Khi giải thích cần giữ tiêu chí này để không biến mục từ thành mô tả chung về citta.
Cần phân biệt hetu-citta-vibhāga với các loại tâm có tên Việt gần nhau nhưng khác chức năng hay điều kiện sinh khởi; không nên đồng nhất chỉ vì cùng chứa yếu tố “tâm”.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Cách dùng sáu nhân để phân biệt tâm vô nhân, nhất nhân, nhị nhân và tam nhân.
Giải thích thuật ngữ: Đây là một khóa đọc quan trọng của bảng tâm Abhidhamma. Người học cần tách “nhân” theo nghĩa hetu đồng sinh với tâm khỏi “duyên” theo nghĩa rộng trong Paṭṭhāna; nhờ vậy các nhãn vô nhân, nhị nhân và tam nhân trở nên rõ ràng hơn.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Sáu nhân; Tâm vô nhân; Tâm nhị nhân; Tâm tam nhân.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Nhân trong phân loại tâm; hetu-citta-vibhāga.
Phạm vi của mục Nhân trong phân loại tâm (hetu-citta-vibhāga) được giữ theo nhóm CITTA_LO_TAM; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.