← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Nhóm sắc khẩu biểu thanh thập
Nhóm sắc khẩu biểu thanh thập (Pāli: vacīviññatti-sadda-dasaka) là thuật ngữ về nhóm sắc (rūpa-kalāpa), dùng để nhận diện một tổ hợp sắc pháp theo thành phần hoặc nguồn sinh được nêu trong tên. Trong Vi Diệu Pháp, các sắc trong một kalāpa đ
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Nhóm sắc khẩu biểu thanh thập (Pāli: vacīviññatti-sadda-dasaka) là thuật ngữ về nhóm sắc (rūpa-kalāpa), dùng để nhận diện một tổ hợp sắc pháp theo thành phần hoặc nguồn sinh được nêu trong tên.Trong Vi Diệu Pháp, các sắc trong một kalāpa được xét như một nhóm cùng sinh và cùng tồn tại trong một tiến trình vật chất. Tên vacīviññatti-sadda-dasaka chỉ tiêu chí cấu thành của chính nhóm này, vì vậy cần đọc theo thành phần đặc thù chứ không chỉ theo số lượng.
Cần phân biệt vacīviññatti-sadda-dasaka với các nhóm sắc có cùng số lượng nhưng khác sắc đặc thù hoặc khác nguồn sinh; không nên hợp nhất chỉ vì bản dịch Việt đều dùng các từ như tám, chín, mười hay mười một sắc.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Nhóm sắc do tâm sinh gồm tám sắc bất ly, khẩu biểu và âm thanh.
Giải thích thuật ngữ: Khi lời nói được phát ra, hệ thống nhóm sắc mô tả khẩu biểu đi cùng âm thanh và tám sắc bất ly. Đây là phân tích theo sắc pháp, không phải mô tả toàn bộ cơ chế ngôn ngữ học hay sinh lý học.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Khẩu biểu; Thanh; Sắc do tâm sinh.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Nhóm sắc khẩu biểu thanh thập; vacīviññatti-sadda-dasaka.
Phạm vi của mục Nhóm sắc khẩu biểu thanh thập (vacīviññatti-sadda-dasaka) được giữ theo nhóm RUPA_SAC_PHAP; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.