VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:

← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển

THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Diệt đế

Pāli: nirodha-sacca · Việt: Diệt đế

Thánh đế về sự diệt khổ, liên hệ trực tiếp Nibbāna.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Không phải chỉ tạm hết buồn hay phiền não lắng trong định; trọng tâm là chấm dứt tận gốc nguyên nhân khổ.

Khái quát: Thánh đế về sự diệt khổ, liên hệ trực tiếp Nibbāna.

Bản chất và chức năng: Chân lý cần chứng ngộ.

Điểm cần phân biệt: Khác sự vắng tạm thời của cảm xúc.

Vị trí trong hệ thống: Tứ Đế; Nibbāna; magga-phala.

Bối cảnh học tập: Đối chiếu Saccavibhaṅga và kinh văn Tứ Đế.

Ví dụ và cách nhận diện: Cơn sân hết không tự đồng nghĩa chứng Diệt đế.

Do đó, Diệt đế không nên được nhận diện chỉ bằng một trạng thái tâm tạm yên, một cơn buồn vừa hết hay phiền não tạm lắng. Dữ liệu bài đặt nirodha-sacca trong quan hệ với Nibbāna và magga-phala, đồng thời xác định đây là chân lý cần chứng ngộ. Ví dụ cơn sân chấm dứt chỉ cho thấy một trạng thái đã qua; bản thân sự kiện ấy không đủ để đồng nhất với việc chứng Diệt đế.

Bản chất và chức năng

Chân lý cần chứng ngộ.

Phân biệt với khái niệm dễ nhầm

Khác sự vắng tạm thời của cảm xúc.

Ví dụ dễ hiểu

Cơn sân hết không tự đồng nghĩa chứng Diệt đế.

Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp

Tứ Đế; Nibbāna; magga-phala.

Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp

Đối chiếu Saccavibhaṅga và kinh văn Tứ Đế.

Nguồn và ghi chú

Audit source keys: VIBHANGA_SACCA; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06

Biên soạn: ChatGPT · Revision 1