VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:

← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển

THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Quý

Pāli: ottappa · Việt: Quý

Ottappa là quý: sự e ngại điều bất thiện và hậu quả đáng sợ của nó, giúp tâm tránh việc sai.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Quý không có nghĩa sợ hãi vô cớ. Nó là năng lực đạo đức nhìn thấy nguy hại của hành vi bất thiện. Hiri và ottappa thường hoạt động như một cặp: một bên tự trọng trước cái xấu, một bên biết sợ hậu quả và tính đáng trách của cái xấu.

Khái quát: Ottappa là quý: sự e ngại điều bất thiện và hậu quả đáng sợ của nó, giúp tâm tránh việc sai.

Bản chất và chức năng: Ngăn bất thiện bằng nhận thức về nguy hại/hậu quả đáng e ngại.

Điểm cần phân biệt: Phân biệt ottappa với hiri và với dosa-bhaya là nỗi sợ đi kèm sân.

Vị trí trong hệ thống: Tâm sở tịnh hảo phổ biến, cặp với hiri.

Bối cảnh học tập: Đối chiếu bảng sobhana-cetasika và văn cảnh đạo đức Theravāda.

Ví dụ và cách nhận diện: Không làm một việc gian dối vì thấy nó gây hại cho mình và người khác minh họa ottappa.

Bản chất và chức năng

Ngăn bất thiện bằng nhận thức về nguy hại/hậu quả đáng e ngại.

Phân biệt với khái niệm dễ nhầm

Phân biệt ottappa với hiri và với dosa-bhaya là nỗi sợ đi kèm sân.

Ví dụ dễ hiểu

Không làm một việc gian dối vì thấy nó gây hại cho mình và người khác minh họa ottappa.

Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp

Tâm sở tịnh hảo phổ biến, cặp với hiri.

Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp

Đối chiếu bảng sobhana-cetasika và văn cảnh đạo đức Theravāda.

Nguồn và ghi chú

Audit source keys: DHAMMASANGANI_MENTAL_CLASSIFICATION; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06

Biên soạn: ChatGPT · Revision 1