VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:

← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển

THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Hậu sinh duyên

Pāli: pacchājāta-paccaya · Việt: Hậu sinh duyên

Hậu sinh duyên là quan hệ trong đó các danh pháp sinh sau làm điều kiện hỗ trợ cho sắc pháp đã sinh trước và còn tồn tại, theo phạm vi kỹ thuật của Paṭṭhāna.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Điểm dễ nhầm là tưởng cái sinh sau không thể làm duyên cho cái sinh trước. Paṭṭhāna không nói danh pháp sau tạo ra sắc đã có; quan hệ ở đây là sự hỗ trợ đối với sắc đang tồn tại. Vì vậy 'hậu sinh' phải đọc như một kiểu điều kiện, không phải đảo ngược thời gian.

Khái quát: Hậu sinh duyên là quan hệ trong đó các danh pháp sinh sau làm điều kiện hỗ trợ cho sắc pháp đã sinh trước và còn tồn tại, theo phạm vi kỹ thuật của Paṭṭhāna.

Bản chất và chức năng: Làm duyên bằng sự hỗ trợ của danh pháp sinh sau đối với sắc đã sinh trước.

Điểm cần phân biệt: Phân biệt với purejāta-paccaya: tiền sinh nhấn pháp điều kiện có trước; hậu sinh có cấu hình ngược về thứ tự nhưng không có nghĩa tạo ra quá khứ.

Vị trí trong hệ thống: Một trong 24 duyên; quan trọng cho quan hệ danh–sắc.

Bối cảnh học tập: Paṭṭhāna/Paccayaniddesa là nguồn chính; phải audit phạm vi nāma–rūpa trước publication.

Ví dụ và cách nhận diện: Dòng tâm đang vận hành có thể hỗ trợ sắc thân đã sinh trước theo cấu hình hậu sinh; ví dụ chỉ nhằm gợi hướng, không thay định nghĩa Paṭṭhāna.

Bản chất và chức năng

Làm duyên bằng sự hỗ trợ của danh pháp sinh sau đối với sắc đã sinh trước.

Phân biệt với khái niệm dễ nhầm

Phân biệt với purejāta-paccaya: tiền sinh nhấn pháp điều kiện có trước; hậu sinh có cấu hình ngược về thứ tự nhưng không có nghĩa tạo ra quá khứ.

Ví dụ dễ hiểu

Dòng tâm đang vận hành có thể hỗ trợ sắc thân đã sinh trước theo cấu hình hậu sinh; ví dụ chỉ nhằm gợi hướng, không thay định nghĩa Paṭṭhāna.

Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp

Một trong 24 duyên; quan trọng cho quan hệ danh–sắc.

Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp

Paṭṭhāna/Paccayaniddesa là nguồn chính; phải audit phạm vi nāma–rūpa trước publication.

Nguồn và ghi chú

Audit source keys: BPS_NYANATILOKA_BUDDHIST_DICTIONARY_PACCAYA; BPS_GUIDE_ABHIDHAMMA_PATTHANA Audit citation status: FOCUSED_VERIFIED_PASS05

Biên soạn: ChatGPT · Revision 1