← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Tái tục
Paṭisandhi là chức năng tái tục: sát-na tâm đầu tiên của một đời sống mới trong mô hình Abhidhamma Theravāda. Nó là tâm quả, nối tiếp dòng danh pháp mà không đòi hỏi một linh hồn chuyển từ đời trước sang đời sau.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Trong hệ thống chức năng của tâm, paṭisandhi xảy ra một lần ở đầu đời sống. Loại tâm làm chức năng này tùy nghiệp và cảnh giới tái sinh. Sau paṭisandhi, cùng loại tâm quả ấy tiếp tục làm chức năng bhavaṅga trong đời sống; ở cuối đời nó làm chức năng cuti. Cách nói “nối” không hàm ý có một thực thể bất biến đi qua hai đời, mà diễn tả quan hệ điều kiện trong dòng pháp.Khái quát: Paṭisandhi là chức năng tái tục: sát-na tâm đầu tiên của một đời sống mới trong mô hình Abhidhamma Theravāda. Nó là tâm quả, nối tiếp dòng danh pháp mà không đòi hỏi một linh hồn chuyển từ đời trước sang đời sau.
Tính chất và chức năng: Chức năng là thiết lập sự nối tiếp của một đời sống mới; thuộc nhóm tâm ngoài tiến trình nhận thức tích cực.
Phân biệt: Phân biệt paṭisandhi với bhavaṅga và cuti: có thể cùng loại citta nhưng chức năng và thời điểm khác nhau. Không đồng nhất paṭisandhi với một linh hồn nhập thai.
Vị trí trong hệ thống: Nằm ở giao điểm của vipāka, kamma, bhavaṅga, cuti, cảnh giới tái sinh và chức năng tâm.
Bối cảnh Vi Diệu Pháp: Manual Theravāda trình bày paṭisandhi–bhavaṅga–cuti như các chức năng liên hệ; khi khẳng định chi tiết nguồn kinh điển phải phân biệt Abhidhamma Piṭaka với chú giải/manual.
Ví dụ và cách nhận diện: Ví dụ sư phạm: một ngọn lửa mồi sang ngọn khác thường được dùng để gợi ý tính tiếp nối không đồng nhất; tuy nhiên ví dụ không phải mô hình kỹ thuật hoàn chỉnh của paṭisandhi.
Bản chất và chức năng
Chức năng là thiết lập sự nối tiếp của một đời sống mới; thuộc nhóm tâm ngoài tiến trình nhận thức tích cực.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt paṭisandhi với bhavaṅga và cuti: có thể cùng loại citta nhưng chức năng và thời điểm khác nhau. Không đồng nhất paṭisandhi với một linh hồn nhập thai.Ví dụ dễ hiểu
Ví dụ sư phạm: một ngọn lửa mồi sang ngọn khác thường được dùng để gợi ý tính tiếp nối không đồng nhất; tuy nhiên ví dụ không phải mô hình kỹ thuật hoàn chỉnh của paṭisandhi.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Nằm ở giao điểm của vipāka, kamma, bhavaṅga, cuti, cảnh giới tái sinh và chức năng tâm.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Manual Theravāda trình bày paṭisandhi–bhavaṅga–cuti như các chức năng liên hệ; khi khẳng định chi tiết nguồn kinh điển phải phân biệt Abhidhamma Piṭaka với chú giải/manual.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: BPS_COMPREHENSIVE_MANUAL_ABHIDHAMMA_COGNITIVE_PROCESS Audit citation status: FOCUSED_VERIFIED_PASS05