← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Pháp chế định
Pháp chế định (Pāli: paññatti-dhamma) là thuật ngữ thuộc hệ thống chế định (paññatti), dùng để chỉ một khái niệm hay cách quy ước định danh theo tiêu chí nêu trong tên. Trong Vi Diệu Pháp, paññatti-dhamma được xét ở bình diện khái niệm/quy
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Pháp chế định (Pāli: paññatti-dhamma) là thuật ngữ thuộc hệ thống chế định (paññatti), dùng để chỉ một khái niệm hay cách quy ước định danh theo tiêu chí nêu trong tên.Trong Vi Diệu Pháp, paññatti-dhamma được xét ở bình diện khái niệm/quy ước dùng để nhận biết và gọi tên, khác với việc xác định một pháp chân đế riêng biệt. Loại chế định cụ thể được nhận diện bởi thành tố đi kèm paññatti.
Cần phân biệt paññatti-dhamma với các loại paññatti khác và với pháp chân đế mà khái niệm có thể dựa vào. Có tên gọi hay khái niệm về một đối tượng không đồng nghĩa khái niệm ấy là một thực tại tối hậu riêng.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Khái niệm hoặc tên gọi được quy ước để chỉ người, vật, hình dạng hay quan hệ.
Giải thích thuật ngữ: Chế định rất cần cho giao tiếp và học pháp nhưng không phải chân đế sinh diệt theo sát-na như tâm, tâm sở và sắc. Cần phân biệt giá trị quy ước với phân tích chân đế.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Abhidhamma; Khandha; Āyatana; Dhātu; Paññatti.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Pháp chế định; paññatti-dhamma.
Phạm vi của mục Pháp chế định (paññatti-dhamma) được giữ theo nhóm PANNATTI_CHE_DINH; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.