THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Quả hiện tại

Pāli: paccuppanna-phala · Việt: Quả hiện tại

Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Quả hiện tại (Pāli: paccuppanna-phala) là thuật ngữ thuộc Duyên khởi (paṭiccasamuppāda), dùng để chỉ một chi phần hoặc quan hệ trong tiến trình duyên sinh.

Trong Duyên khởi, paccuppanna-phala phải được đọc trong quan hệ điều kiện với các chi phần liên hệ, không như một nguyên nhân đầu tiên hay một thực thể tồn tại độc lập. Ý nghĩa chính xác phụ thuộc vị trí và chức năng của thuật ngữ trong chuỗi duyên khởi.

Cần phân biệt paccuppanna-phala với chi phần đứng trước, đứng sau và với khái niệm paccaya rộng hơn; Duyên khởi trình bày quan hệ có điều kiện chứ không thiết lập một nguyên nhân tuyệt đối.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Quả hiện tại là nhóm các thành phần hiện tại được trình bày như quả của những điều kiện nghiệp quá khứ trong mô hình duyên khởi ba thời.
Giải thích thuật ngữ: Khi kinh nghiệm quả hiện tại, phản ứng mới bằng ái, thủ và tạo nghiệp có thể trở thành nhân cho tương lai. Vì vậy mô hình không chỉ nhìn về quá khứ mà còn chỉ ra nơi tiến trình hiện tại có thể được hiểu và chuyển hóa.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Nhân quá khứ; Ba thời; Ái; Nghiệp; Quả.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Quả hiện tại; paccuppanna-phala.

Phạm vi của mục Quả hiện tại (paccuppanna-phala) được giữ theo nhóm PATICCASAMUPPADA_DUYEN_KHOI; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1