THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Đặc tính biến hoại của sắc

Pāli: ruppana-lakkhaṇa · Việt: Đặc tính biến hoại của sắc

Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Đặc tính biến hoại của sắc (Pāli: ruppana-lakkhaṇa) là một thuật ngữ thuộc phần sắc pháp của Vi Diệu Pháp, dùng để xác định một loại, đặc tính hoặc cách phân loại sắc cụ thể.

Khi phân tích rūpa, ruppana-lakkhaṇa được hiểu theo tiêu chí được nêu trong chính thuật ngữ: loại sắc, chức năng, đặc tính hay phạm vi phân loại. Điều này giúp đặt đặc tính biến hoại của sắc đúng vị trí trong hệ thống sắc pháp thay vì hiểu như một tên gọi vật lý thông thường.

Cần giữ ruppana-lakkhaṇa tách biệt với các mục sắc pháp có bản dịch Việt gần nghĩa nhưng tiêu chí phân loại khác; việc đồng nhất chỉ dựa vào từ Việt có thể làm mất khác biệt kỹ thuật.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Đặc tính chung của rūpa: bị biến đổi, tổn hoại hay chịu tác động bởi các điều kiện đối nghịch.
Giải thích thuật ngữ: Ruppana giúp giải thích vì sao rūpa được gọi là sắc. Đây không chỉ là màu sắc nhìn thấy mà là toàn bộ phạm vi sắc pháp trong Abhidhamma.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Abhidhamma; Sắc tụ; Rūpa-kalāpa.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Đặc tính biến hoại của sắc; ruppana-lakkhaṇa.

Phạm vi của mục Đặc tính biến hoại của sắc (ruppana-lakkhaṇa) được giữ theo nhóm RUPA_SAC_PHAP; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1