← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Sắc gần
Sắc gần (Pāli: santike-rūpa) là một thuật ngữ thuộc phần sắc pháp của Vi Diệu Pháp, dùng để xác định một loại, đặc tính hoặc cách phân loại sắc cụ thể. Khi phân tích rūpa, santike-rūpa được hiểu theo tiêu chí được nêu trong chính thuật ngữ:
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Sắc gần (Pāli: santike-rūpa) là một thuật ngữ thuộc phần sắc pháp của Vi Diệu Pháp, dùng để xác định một loại, đặc tính hoặc cách phân loại sắc cụ thể.Khi phân tích rūpa, santike-rūpa được hiểu theo tiêu chí được nêu trong chính thuật ngữ: loại sắc, chức năng, đặc tính hay phạm vi phân loại. Điều này giúp đặt sắc gần đúng vị trí trong hệ thống sắc pháp thay vì hiểu như một tên gọi vật lý thông thường.
Cần giữ santike-rūpa tách biệt với các mục sắc pháp có bản dịch Việt gần nghĩa nhưng tiêu chí phân loại khác; việc đồng nhất chỉ dựa vào từ Việt có thể làm mất khác biệt kỹ thuật.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Sắc gần là tên gọi đi cùng nhóm sắc thô trong một phép phân loại, nhấn mạnh tính gần đối với nhận thức giác quan.
Giải thích thuật ngữ: Thuật ngữ này thường được học theo cặp gần–xa. Nó là cách hệ thống hóa chức năng nhận thức của sắc, không nhất thiết nói về khoảng cách không gian tính bằng đơn vị đo lường.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Sắc xa; Sắc thô; Tịnh sắc; Cảnh giác quan.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Sắc gần; santike-rūpa.
Phạm vi của mục Sắc gần (santike-rūpa) được giữ theo nhóm RUPA_SAC_PHAP; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.