← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Sắc tế
Sắc tế (sukhuma-rūpa) — bài giải thích thuật ngữ Vi Diệu Pháp.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
**Sắc tế (sukhuma-rūpa)** là nhóm sắc vi tế trong cặp phân loại sắc thô–sắc tế. Sukhuma-rūpa bao gồm những sắc không thuộc nhóm thô theo phép chia kỹ thuật. 'Tế' không có nghĩa hoàn toàn phi vật chất; chúng vẫn nằm trong phạm trù rūpa, nhưng được phân biệt bởi vị trí và chức năng trong hệ thống sắc pháp.### Vị trí trong hệ thống
Khi học mục này cần đặt nó trong hệ phân loại sắc pháp hoặc trong tiến trình phân biệt danh–sắc tương ứng. Vi Diệu Pháp không xem “sắc” đơn thuần là một khối vật chất bất biến, mà phân tích thành các pháp và đặc tính có chức năng, nhân duyên và quan hệ riêng. Vì vậy **Sắc tế** cần được hiểu theo nghĩa kỹ thuật của **sukhuma-rūpa**, không chỉ theo nghĩa thông dụng của từ tiếng Việt.
### Phân biệt khi tra cứu
Không nên nhập **Sắc tế** với một mục khác chỉ vì bản dịch gần giống. Cần đối chiếu identity Pāli, nhóm phân loại và chức năng. Những cặp như sắc nội–ngoại, thô–tế, thực tính–phi thực tính hoặc các tên đồng quy chiếu phải được đọc theo quan hệ của chúng. Phần này là diễn giải học thuật phục vụ tra cứu Vi Diệu Pháp, không phải trích nguyên văn kinh điển.
Nguồn và ghi chú
Diễn giải theo khung sắc pháp của Vi Diệu Pháp Theravāda; không gán locator hay trích dẫn kinh điển chưa kiểm chứng.