← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Sắc xa
Sắc xa (Pāli: dūre-rūpa) là một thuật ngữ thuộc phần sắc pháp của Vi Diệu Pháp, dùng để xác định một loại, đặc tính hoặc cách phân loại sắc cụ thể. Khi phân tích rūpa, dūre-rūpa được hiểu theo tiêu chí được nêu trong chính thuật ngữ: loại s
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Sắc xa (Pāli: dūre-rūpa) là một thuật ngữ thuộc phần sắc pháp của Vi Diệu Pháp, dùng để xác định một loại, đặc tính hoặc cách phân loại sắc cụ thể.Khi phân tích rūpa, dūre-rūpa được hiểu theo tiêu chí được nêu trong chính thuật ngữ: loại sắc, chức năng, đặc tính hay phạm vi phân loại. Điều này giúp đặt sắc xa đúng vị trí trong hệ thống sắc pháp thay vì hiểu như một tên gọi vật lý thông thường.
Cần giữ dūre-rūpa tách biệt với các mục sắc pháp có bản dịch Việt gần nghĩa nhưng tiêu chí phân loại khác; việc đồng nhất chỉ dựa vào từ Việt có thể làm mất khác biệt kỹ thuật.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Sắc xa là tên gọi đi cùng nhóm sắc tế trong phép phân loại gần–xa của sắc pháp.
Giải thích thuật ngữ: “Xa” ở đây cần hiểu theo tiêu chí phân loại Abhidhamma chứ không phải đơn thuần một vật ở xa mắt. Nó giúp phân biệt các sắc trực tiếp gần với hoạt động của năm giác quan và những sắc không thuộc nhóm ấy.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Sắc gần; Sắc tế; Sắc pháp; Phân loại sắc.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Sắc xa; dūre-rūpa.
Phạm vi của mục Sắc xa (dūre-rūpa) được giữ theo nhóm RUPA_SAC_PHAP; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.