VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:

← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển

THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Niệm

Pāli: sati · Việt: Niệm

Sati là niệm: tâm sở ghi nhớ/không quên đối tượng theo nghĩa tu tập, giữ tâm không trôi khỏi điều cần được nhận biết.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Trong đời thường “nhớ” thường là nhớ lại quá khứ. Sati kỹ thuật rộng hơn: nó có phẩm chất không lơ là đối tượng thiện và là yếu tố thiết yếu của chánh niệm. Trong hệ Abhidhamma, sati thuộc tâm sở tịnh hảo, vì vậy không nên gọi sự tập trung rất mạnh của một tâm bất thiện là sati chỉ vì người ấy “chú ý”.

Khái quát: Sati là niệm: tâm sở ghi nhớ/không quên đối tượng theo nghĩa tu tập, giữ tâm không trôi khỏi điều cần được nhận biết.

Tính chất và chức năng: Không quên, giữ đối tượng hiện diện theo phẩm chất tịnh hảo.

Phân biệt: Phân biệt sati với manasikāra (hướng tâm) và saññā (ghi dấu/nhận dạng).

Vị trí trong hệ thống: Thuộc tâm sở tịnh hảo; liên hệ satipaṭṭhāna, niệm căn, niệm lực, giác chi và chánh niệm.

Bối cảnh Vi Diệu Pháp: Vibhaṅga có các hệ tu tập liên quan; cần đọc đúng ngữ cảnh khi nối với satipaṭṭhāna.

Ví dụ và cách nhận diện: Biết rõ thân đang đi mà không quên đề mục có thể minh họa niệm; chỉ nhìn chăm chú màn hình chưa đủ gọi là sati kỹ thuật.

Bản chất và chức năng

Không quên, giữ đối tượng hiện diện theo phẩm chất tịnh hảo.

Phân biệt với khái niệm dễ nhầm

Phân biệt sati với manasikāra (hướng tâm) và saññā (ghi dấu/nhận dạng).

Ví dụ dễ hiểu

Biết rõ thân đang đi mà không quên đề mục có thể minh họa niệm; chỉ nhìn chăm chú màn hình chưa đủ gọi là sati kỹ thuật.

Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp

Thuộc tâm sở tịnh hảo; liên hệ satipaṭṭhāna, niệm căn, niệm lực, giác chi và chánh niệm.

Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp

Vibhaṅga có các hệ tu tập liên quan; cần đọc đúng ngữ cảnh khi nối với satipaṭṭhāna.

Nguồn và ghi chú

Audit source keys: ABHIDHAMMA_GENERAL_CROSSCHECK; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06

Biên soạn: ChatGPT · Revision 1