← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Sáu căn giới
Sáu căn giới (Pāli: cha ajjhattika-dhātuyo) là thuật ngữ thuộc hệ thống giới (dhātu), dùng để phân tích các thành phần của kinh nghiệm theo căn, cảnh và thức. Mục cha ajjhattika-dhātuyo cần được hiểu theo vị trí cụ thể trong cấu trúc dhātu.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Sáu căn giới (Pāli: cha ajjhattika-dhātuyo) là thuật ngữ thuộc hệ thống giới (dhātu), dùng để phân tích các thành phần của kinh nghiệm theo căn, cảnh và thức.Mục cha ajjhattika-dhātuyo cần được hiểu theo vị trí cụ thể trong cấu trúc dhātu. Hệ thống giới cho phép phân biệt rõ phương diện căn, đối tượng và thức tương ứng thay vì gom chúng thành một phạm trù duy nhất.
Cần phân biệt cha ajjhattika-dhātuyo với āyatana và khandha; các hệ thống có quan hệ quy chiếu nhưng không phải những danh sách đồng nghĩa.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Sáu căn giới là sáu yếu tố nội làm cơ sở cho các loại nhận biết tương ứng.
Giải thích thuật ngữ: Nhóm này gồm năm căn giác quan và yếu tố ý theo hệ phân loại giới. Việc gọi là “giới” nhấn mạnh chúng chỉ là các thành phần có chức năng riêng, không phải một chủ thể thường hằng.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Mười tám giới; Sáu nội xứ; Sáu thức giới.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Sáu căn giới; cha ajjhattika-dhātuyo.
Phạm vi của mục Sáu căn giới (cha ajjhattika-dhātuyo) được giữ theo nhóm AYATANA_DHATU_XU_GIOI; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.