VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:

← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển

THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Sáu cảnh giác quan

Pāli: cha visayā · Việt: Sáu cảnh giác quan

Sáu cảnh giác quan (Pāli: cha visayā) là một mục kỹ thuật thuộc hệ thống môn–vật–cảnh trong phân tích nhận thức của Vi Diệu Pháp. Mục cha visayā được hiểu qua quan hệ giữa tâm, căn cứ, cửa nhận thức và đối tượng. Ý nghĩa chính xác phải theo
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Sáu cảnh giác quan (Pāli: cha visayā) là một mục kỹ thuật thuộc hệ thống môn–vật–cảnh trong phân tích nhận thức của Vi Diệu Pháp.

Mục cha visayā được hiểu qua quan hệ giữa tâm, căn cứ, cửa nhận thức và đối tượng. Ý nghĩa chính xác phải theo tiêu chí Pāli của mục thay vì nghĩa Việt thông thường.

Cần giữ cha visayā tách biệt với các mục dvāra, vatthu hoặc ārammaṇa khác nếu vai trò kỹ thuật không trùng nhau.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Sáu nhóm đối tượng tương ứng sáu cửa nhận thức.
Giải thích thuật ngữ: Năm cảnh đầu là sắc, thanh, hương, vị và xúc; cảnh của ý môn rộng hơn và thường được gọi là pháp cảnh. Đây là khung cơ bản để hiểu quan hệ căn–cảnh–thức.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Sắc cảnh; Thanh cảnh; Pháp cảnh; Sáu môn.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Sáu cảnh giác quan; cha visayā.

Phạm vi của mục Sáu cảnh giác quan (cha visayā) được giữ theo nhóm DVARA_VATTHU_ARAMMANA; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1