VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:

← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển

THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Sáu môn

Pāli: cha dvārāni · Việt: Sáu môn

Sáu môn (Pāli: cha dvārāni) là một mục kỹ thuật thuộc hệ thống môn–vật–cảnh trong phân tích nhận thức của Vi Diệu Pháp. Mục cha dvārāni được hiểu qua quan hệ giữa tâm, căn cứ, cửa nhận thức và đối tượng. Ý nghĩa chính xác phải theo tiêu chí
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Sáu môn (Pāli: cha dvārāni) là một mục kỹ thuật thuộc hệ thống môn–vật–cảnh trong phân tích nhận thức của Vi Diệu Pháp.

Mục cha dvārāni được hiểu qua quan hệ giữa tâm, căn cứ, cửa nhận thức và đối tượng. Ý nghĩa chính xác phải theo tiêu chí Pāli của mục thay vì nghĩa Việt thông thường.

Cần giữ cha dvārāni tách biệt với các mục dvāra, vatthu hoặc ārammaṇa khác nếu vai trò kỹ thuật không trùng nhau.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Sáu cửa để cảnh đi vào tiến trình nhận thức: năm căn và ý môn.
Giải thích thuật ngữ: Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân và ý môn là sáu cửa của lộ tâm. Năm môn đầu liên hệ các tịnh sắc tương ứng; ý môn được giải thích theo dòng hộ kiếp trong hệ thống lộ tâm.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Nhãn môn; Nhĩ môn; Ý môn; Lộ tâm.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Sáu môn; cha dvārāni.

Phạm vi của mục Sáu môn (cha dvārāni) được giữ theo nhóm DVARA_VATTHU_ARAMMANA; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1