← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Sáu nhóm sắc tâm sinh
Sáu nhóm sắc tâm sinh (Pāli: cha cittaja-kalāpā) là mục phân loại sắc pháp theo nguồn sinh trong Vi Diệu Pháp. Thuật ngữ cha cittaja-kalāpā xác định sắc hoặc nhóm sắc theo nhân sinh khởi được nêu trong tên. Tiêu chí nguồn sinh là điểm chính
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Sáu nhóm sắc tâm sinh (Pāli: cha cittaja-kalāpā) là mục phân loại sắc pháp theo nguồn sinh trong Vi Diệu Pháp.Thuật ngữ cha cittaja-kalāpā xác định sắc hoặc nhóm sắc theo nhân sinh khởi được nêu trong tên. Tiêu chí nguồn sinh là điểm chính để đặt mục này trong hệ thống phân tích sắc pháp.
Cần phân biệt cha cittaja-kalāpā với các sắc có hình thức hoặc thành phần gần nhau nhưng do nguồn khác sinh; tên nguồn sinh không tự động đồng nghĩa với một kalāpa cụ thể.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Sáu kiểu nhóm sắc được trình bày là do tâm làm nguồn sinh.
Giải thích thuật ngữ: Các nhóm tâm sinh được phân theo việc chỉ có tám sắc bất ly hay có thêm thân biểu, khẩu biểu, thanh và ba sắc biến hóa. Đây là cách hệ thống hóa tác động của tâm đối với sắc trong Abhidhamma.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Sắc do tâm sinh; Thân biểu; Khẩu biểu; Nhóm sắc.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Sáu nhóm sắc tâm sinh; cha cittaja-kalāpā.
Phạm vi của mục Sáu nhóm sắc tâm sinh (cha cittaja-kalāpā) được giữ theo nhóm RUPA_SAC_PHAP; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.