← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Sáu vật
Sáu vật (Pāli: cha vatthūni) là một mục kỹ thuật thuộc hệ thống môn–vật–cảnh trong phân tích nhận thức của Vi Diệu Pháp. Mục cha vatthūni được hiểu qua quan hệ giữa tâm, căn cứ, cửa nhận thức và đối tượng. Ý nghĩa chính xác phải theo tiêu c
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Sáu vật (Pāli: cha vatthūni) là một mục kỹ thuật thuộc hệ thống môn–vật–cảnh trong phân tích nhận thức của Vi Diệu Pháp.Mục cha vatthūni được hiểu qua quan hệ giữa tâm, căn cứ, cửa nhận thức và đối tượng. Ý nghĩa chính xác phải theo tiêu chí Pāli của mục thay vì nghĩa Việt thông thường.
Cần giữ cha vatthūni tách biệt với các mục dvāra, vatthu hoặc ārammaṇa khác nếu vai trò kỹ thuật không trùng nhau.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Sáu cơ sở vật chất được dùng khi giải thích chỗ nương của tâm trong cõi có sắc.
Giải thích thuật ngữ: Năm vật đầu tương ứng năm tịnh sắc giác quan; vật thứ sáu là ý vật theo hệ chú giải Theravāda. Khái niệm vật là thuật ngữ kỹ thuật về sở y của tâm, không đồng nhất đơn giản với toàn bộ cơ quan giải phẫu.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Nhãn vật; Nhĩ vật; Ý vật; Tâm nương vật.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Sáu vật; cha vatthūni.
Phạm vi của mục Sáu vật (cha vatthūni) được giữ theo nhóm DVARA_VATTHU_ARAMMANA; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.